Cień siekiery nad galicyjskim szynkiem

Początek 1909 roku w powiecie chrzanowskim przyniósł falę niepokoju. W galicyjskich karczmach i szynkach narastała seria brutalnych napadów, które szybko przerodziły się w morderstwa, podważając poczucie bezpieczeństwa mieszkańców.

W Porębie Żegoty sobotni wieczór przerwała zbrodnia. Irena Marcinkowska, prowadząca szynk podczas nieobecności męża, który pojechał do Alwerni, została zamordowana w swoim domu. Krwawe ślady butów prowadziły przez izbę do kuchni, gdzie znaleziono jej ciało z ranami rąbanymi głowy oraz siekierę – narzędzie zbrodni.

Ta sprawa, opisana przez „Tygodnik Chrzanowski” 9 stycznia 1909 roku, nie była odosobniona. Dwa tygodnie wcześniej w Paczółtowicach zamordowano rodzinę szynkarza Ferbera – właściciela, jego żonę i służącą. Sprawcy zabrali kosztowności i pieniądze, a przełom nastąpił dopiero w Krakowie, gdy próbowano spieniężyć skradziony zegarek.

Sędzia śledczy dr Pągowski z Krzeszowic wysnuł wniosek, który wstrząsnął opinią publiczną: sprawcy nie byli obcymi, lecz miejscowymi, dobrze znającymi codzienny rytm swoich ofiar. Równolegle w Żarkach dochodziło do kolejnych aktów przemocy – „trójka hultajska” w karczmie brutalnie zaatakowała Łukasza Moskałę, pozostawiając go ciężko rannego.

Te wydarzenia pokazały, że największe zagrożenie nie nadchodziło z zewnątrz. Czaiło się wśród sąsiadów – w znanym świecie, który nagle przestawał być bezpieczny.