Z zażenowaniem przysłuchiwałam się ostatniemu posiedzeniu Komisji Spraw Społecznych Rady Miasta Trzebini, na którym powrócił temat różnorakich problemów Muzeum Regionalnego na Zbyszku. 
Skąd to zażenowanie? Przede wszystkim stąd, że od lat ta prężna instytucja nie dostaje od gminy szans na rozwój.  Roczna dotacja w wysokości 30 tys. zł nie wystarcza muzealnikom nawet na właściwe ogrzewanie pomieszczeń ze zbiorami. Muzeum funkcjonuje na  200m2 powierzchni. Bardzo cenne artefakty przechowywane są w temperaturze 5–7 stopni Celsjusza i po prostu niszczeją. Wiadomo też, że obecna powierzchnia nie wystarcza, by właściwie wyeksponować to, co muzeum zgromadziło przez lata pracy pasjonatów lokalnej historii. 

Ponad rok temu, na posiedzeniu tej samej komisji spraw społecznych — bo w Trzebini nie ma komisji kultury — mówiono o konieczności pomocy gminy w przygotowaniu wniosku o dotację na rozwój muzeum i jego poprzemysłowego  otoczenia), które zżera rdza. Mowa o wieży szybowej na Zbyszku, wagonikach, maszynie wyciągowej.

Jak się dziś okazuje, minął kolejny termin składania wniosków i nic w tej sprawie nie zrobiono. 

Postindustrialna przeszłość to najcenniejsze dziedzictwo, jakie pozostało po dawnej Trzebini. Przykłady z wielu miast w Polsce pokazują, że tę przeszłość można znakomicie wpleść w przyszłość i uczynić z niej atrakcję na miarę czasów. W Trzebini samorząd nie potrafi — lub nie chce — o to zadbać.

Nie potrafi też skorzystać z potencjału społeczników. Opiekujące się Muzeum Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Trzebińskiej COR to 50 zaangażowanych ludzi, prowadzących to muzeum z szacunku dla przeszłości. To ogromny kapitał społeczny. Niewykorzystany.

Kulturalne pomysły gminy związane z przemysłowym dziedzictwem kończą się na corocznym, jednorazowym wskrzeszaniu klimatu PRL-u. Może warto byłoby zrobić kilka kroków dalej i potraktować dziedzictwo przemysłowe jako realną szansę, a nie okazjonalną dekorację.

Nie wiem, czy za rok, o tej samej porze, na kolejnej komisji spraw społecznych znów będziemy słuchać o doraźnym łataniu budżetu tej instytucji, zrzutkach, piecykach, składkach, akcjach, zamiast o pierwszych efektach rozwoju tego miejsca na miarę czasów.

Mam nadzieję, że pomocną dłoń do muzealników z Trzebini wyciągnie Województwo Małopolskie, bo gmina nie daje rady. Prezes stowarzyszenia COR Witold Siemek poprosił o to wicemarszałek Iwonę Gibas. To dobry ruch.

Sponiewierana skutkami transformacji gospodarczej pod koniec ub. wieku Trzebinia na pomoc w ochronie dziedzictwa na pewno zasługuje.  

Muzeum górniczych wspomnień

Twórca Muzeum w Wieliczce pochodził z Trzebini