OPINIA. Warto czasem skręcić w inną alejkę

Tuż po świecie zmarłych nasunęła mi się taka refleksja. Na cmentarzu zwykle idziemy prosto do swoich. Znamy drogę, wiemy, przy którym krzyżu skręcić. We Wszystkich Świętych wolontariusze z puszkami przypomnieli nam, że po drodze mijamy także groby ludzi, których nie znaliśmy, choć żyli w tych samych miejscowościach co my. Czasem dopiero kwesta sprawia, że słyszymy ich imiona.

– Bardzo lubię cmentarz parafialny w Chrzanowie i często tam chodzę. To miejsce, które opowiada historię miasta przez losy jego mieszkańców – mówił Eugeniusz Kępiński w pierwszej publikacji trwającego na łamach „Przełomu” cyklu poświęconego bliskiej kulturze. Zwracał uwagę na to, ile o mieście można się dowiedzieć z nagrobków, nazwisk i architektury cmentarza. To prawda.

Tegoroczne kwesty podpowiadają, od których grobów zacząć taki spacer. W Chrzanowie zbierano na nagrobek Gabrysi Bawarkiewicz, która zmarła w 1862 roku, mając cztery lata. Z pomnika pozostał kamienny postument z fragmentem krzyża. W Libiążu datki przeznaczono na odnowienie pomnika Władysława Klamki. Miał 21 lat, gdy w 1918 roku zmarł na hiszpankę. O światowej epidemii można przeczytać w podręczniku. Przy tym grobie widać, że dotknęła również rodzinę z Libiąża. 

W Chrzanowie, Płazie i Libiążu do puszek trafiło w tym roku ponad 26 tys. zł. Za zebranymi pieniędzmi stoją społecznicy, wolontariusze i mieszkańcy, którym zależy na zachowaniu lokalnej historii.  Cieszę się, że wspólnie dorastamy do spraw naprawdę ważnych dla lokalnej tożsamości.

Chciałabym, żebyśmy w „Przełomie” moli wrócić do tych mogił po zakończeniu prac i mogli opowiedzieć o ludziach, których nazwiska znów będzie można odczytać na nich odczytać. A przy takim nazwisku nieraz rodzi się pytanie, na które odpowiedź zna jeszcze ktoś z sąsiedztwa, albo które prowadzi do rodzinnego albumu czy archiwum. Bywa też, że prowadzi do niesamowitych historii, których jeszcze nie znamy. 

Kiedy następnym razem pójdziemy zapalić znicz swoim bliskim, warto w drodze powrotnej skręcić w inną alejkę. Może przy którymś z mijanych od lat nagrobków po raz pierwszy zatrzymamy się na tyle długo, żeby przeczytać, kto tam spoczywa. Czasem właśnie od jednego nazwiska na nagrobku zaczyna się jakaś wspaniała opowieść związana z wioską czy miastem, której, zdawałoby się, nie musimy już odkrywać. A jednak...