Dziki coraz bliżej domów. Miasto reaguje i apeluje do mieszkańców

Coraz częstsze spotkania z dzikami w Chrzanowie przestają być zaskoczeniem. Zwierzęta pojawiają się na osiedlach, przy drogach i w pobliżu domów. Miasto inicjuje wspólnie z Nadleśnictwem Chrzanów działania edukacyjnie tak, aby zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i ograniczyć to zjawisko.

- To nie jest problem, który rozwiąże się sam. Dlatego jako miasto podejmujemy działania informacyjne i współpracujemy z nadleśnictwem, aby edukować i minimalizować ryzyko niebezpiecznych sytuacji. Mamy nadzieję, że kampania "Nie wywołuj dzika z lasu" pomoże mieszkańcom zrozumieć, co tak naprawdę sprawia, że dzik pojawia się w mieście - podkreśla Robert Maciaszek, burmistrz Chrzanowa.

Dlaczego dziki pojawiają się w mieście?

Jak wyjaśnia rzecznik prasowy Nadleśnictwa Chrzanów Radosław Bąk, dzik nie rozróżnia granicy między lasem, a miastem.

- To my powinniśmy wyznaczyć mu granicę i rozsądnie ją egzekwować. Zmieniła się trochę struktura miasta. Wiele osiedli znajduje się na terenach jeszcze niedawno stanowiących nieużytki, na których dziki świetnie się czuły. Do miasta idą głównie za pokarmem. W skupiskach jest go dużo i jest kaloryczny. Dzik średniej wielkości potrzebuje dziennie przynajmniej 5000 kalorii. W mieście nie ma z tym problemu, bo wokoło leży sporo wyrzuconej żywności i odpadków. W lesie, by pozyskać taką zdobycz, musiałby się trochę napracować - tłumaczy.

Do tego dochodzi, na co zwracają uwagę myśliwi, rodzaj karmy, jaką znajduje dzik w mieście lub na polach uprawnych. Jest to głównie kukurydza, która powoduje, że osiąga dojrzałość płciową znacznie wcześniej. To z kolei w połączeniu z ostatnio łagodnymi zimami sprawia, że locha ma nie jeden, jak do tej pory, ale dwa mioty. Tym samym przyrost populacji dzika jest bardzo wysoki.

Ekspert zwraca również uwagę, że miasto jest dla dzików środowiskiem wyjątkowo sprzyjającym, dużo bardziej niż las. W skupiskach ludzkich na dodatek nie ma naturalnych drapieżników. Ubywa też wałęsających się psów, mogących podgryzać i atakować młode.

Miasto działa - co już jest robione?

Władze Chrzanowa podkreślają, że problem jest monitorowany, a działania prowadzone są wielotorowo. To współpraca z nadleśnictwem i służbami, reagowanie na zgłoszenia mieszkańców, działania porządkowe i kontrola gospodarki odpadami oraz kampania edukacyjna skierowana do mieszkańców.

- Bez ich zaangażowania nie uda się skutecznie ograniczyć obecności dzików - zaznacza burmistrz. 

Co możemy zrobić jako mieszkańcy?

Jak podkreśla Radosław Bąk, kluczowe jest ograniczenie dostępu do pożywienia.

- Przede wszystkim musimy ograniczyć dostępność łatwego pokarmu. Chodzi głównie o śmieci. Śmietniki osiedlowe są bardzo często otwarte. To jest jakby zaproszenie dla dzika. Dbanie o zabezpieczenie odpadów i niewyrzucanie ich byle gdzie to jedno. Po drugie nie należy świadomie dokarmiać tych zwierząt. Wystarczy, że robi to jedna osoba, która w ten sposób ściąga dziki na całe osiedle - zaznacza.

::addons{"type":"youtube","url":"https://www.youtube.com/watch?v=0N9-EN4dZJw&feature=youtu.be"}

Ekspert odnosi się również do często obserwowanych zniszczeń terenów zielonych przy blokach i domach. Dziki robią to nie po to, żeby zniszczyć trawnik, tylko szukają w ziemi pędraków. Dlatego buchtują na skwerach i za bardzo nie można nic z tym zrobić. Są metody odstraszania zapachem, ale ze względu na jego intensywność może to być też uciążliwe dla ludzi.

Spotkanie z dzikiem - jak się zachować?

Miasto przypomina podstawowe zasady bezpieczeństwa, które potwierdza również ekspert:

- Najlepiej zignorować ich obecność i oddalić się. Bo te zwierzęta mogą uznać za atak każde nasze normalne, jak nam się zdaje, zachowanie. Dlatego nie zbliżajmy się do nich, nie róbmy filmów ani zdjęć. Zdarzały się nawet sytuacje, że ludzie chcieli pogłaskać dzika, który wydawał im się oswojony. Pamiętajmy, że to dzikie zwierzę, którego reakcja na stres, jakim jest bliski kontakt z człowiekiem, może być nieprzewidywalna. Gdy idziemy z psem, powinien być na smyczy. Jeżeli nasz czworonóg wyczuje dzika i chce do niego podbiec, można go wziąć na ręce. A gdy jest duży, najlepiej odciągnąć go i jak najszybciej z nim odejść - podpowiada Radosław Bąk. 

Plan odstrzału dzików na sezon 2025/2026 siedmiu kół łowieckich z powiatu chrzanowskiego wynosi 575 sztuk. Starosta chrzanowski wystąpił o odstrzał dodatkowych 350 sztuk, także na terenach miejskich. Uchwałę w tej sprawie przyjął pod koniec marca sejmik wojewódzki. 

Kiedy reagować i zgłaszać?

Na przykład wtedy, gdy dziki stanowią zagrożenie dla ruchu drogowego, idąc większą grupą w pasie drogowym. Samo pojawianie się tych zwierząt w mieście jest problemem dla służb, ponieważ w terenie zabudowanym generalnie nie są prowadzone odstrzały. Przepędzanie za pomocą sygnałów dźwiękowych, na przykład z pojazdów straży czy policji, też nie jest efektywne. Poza tym jest to dla dzika stresujące i nie wiadomo, jak on się zachowa. Mogą na tym ucierpieć przypadkowi przechodnie.

- Z drugiej strony rozumiem osobę, niemogącą na przykład wejść do klatki schodowej, przy której krążą dziki, że dzwoni na numer 112. Na szczęście bardzo groźnych sytuacji, w których ktoś ucierpiałby, do tej pory nie było - informuje przedstawiciel Nadleśnictwa Chrzanów.

Wspólna odpowiedzialność

Problem obecności dzików w mieście to wyzwanie, które wymaga współpracy wielu stron.

- Chcemy nie tylko reagować, ale przede wszystkim zapobiegać. Edukacja i odpowiedzialne zachowania mieszkańców to najskuteczniejsze narzędzia - podkreśla burmistrz Robert Maciaszek.

Kampania „Nie wywołuj dzika z lasu” ma przypominać, że to właśnie ludzkie działania w dużej mierze decydują o tym, czy dziki pojawią się w mieście i czy będą stanowić zagrożenie. Obejrzyjcie wideo promujące akcję.