Szpital od zaplecza. Ćwierć wieku zmian w Krzeszowicach

Pacjenci znają szpital przede wszystkim z sal i gabinetów, w których odbywają się zabiegi. Arkadiusz Rozmus zna także instalacje, urządzenia i pomieszczenia, dzięki którym  wszystko działa w nim jak należy. W Małopolskim Szpitalu Rehabilitacyjnym w Krzeszowicach zaczynał jako konserwator. Przez około 25 lat obserwował, jak stare pawilony ustępują nowym budynkom, a fachowcom przybywa systemów wymagających specjalistycznej wiedzy.

W miejscu dawnej kotłowni są dziś pomieszczenia nowego budynku C. To jeden z punktów, przy których podczas spaceru po szpitalu Arkadiusz Rozmus może się zatrzymać i opowiedzieć, jak wyglądał ten teren, kiedy zaczynał tu pracować. Zmieniły się zabudowania, ich przeznaczenie, wyposażenie. Zmieniła się również codzienna praca ludzi dbających o techniczne zaplecze placówki.

Do krzeszowickiego szpitala przyszedł w 2001 roku. Wcześniej był zatrudniony w kopalni Siersza. Po jej likwidacji szukał nowego zajęcia i znalazł je właśnie tu. Swoją pracę zna od podszewki, bo zaczynał jako konserwator, następnie koordynował pracę techników, a od 2023 roku jest kierownikiem zespołu pracowników technicznych.

Schody zamiast windy

Szpital sprzed ćwierćwiecza miał inny układ. Obok „Zofii” stały pawilony, budynki z kuchnią i pralnią oraz parterowe pomieszczenia zabiegowe. W samej „Zofii” na pierwszym piętrze mieściły się pokoje chorych, niżej odbywały się między innymi zabiegi hydroterapii. Dzisiejsze pomieszczenia na poddaszu - zajmowane przez administrację szpitala - były wtedy niezagospodarowanym strychem.

Biura znajdowały się w różnych miejscach. Część w szklanej przewiązce łączącej „Zofię” z pawilonami. Po likwidacji kuchni także jej przestrzeń zaadaptowano na ten cel. Kolejne przebudowy zmieniały tę organizację.

Jednym z bardziej dotkliwych ograniczeń, z którymi na co dzień mierzyli się pracownicy i pacjenci był brak wind.

- Chorych z największymi trudnościami w poruszaniu się starano się umieszczać na parterze. Na wyższych kondygnacjach przebywali przede wszystkim pacjenci, którzy mogli chodzić. Zdarzało się jednak, że z powodu braku miejsc trzeba było kogoś znieść do sali na piętrze lub znieść stamtąd na zabiegi - przypomina sobie Arkadiusz Rozmus .

Pomoc pracowników technicznych przydawała się również na salach, przy przenoszeniu chorego z łóżka na wózek i z powrotem. Nie było wówczas urządzeń podnoszących pacjentów, które odciążałyby personel.

Kiedy instalacje ciągle się psuły

Konserwator poznawał dawny szpital przede wszystkim przez jego usterki. Zużyte instalacje wodociągowe, sanitarne i elektryczne wymagały częstych interwencji. Brakowało pieniędzy na remonty i sprzęt.

- Co chwilę coś wyskoczyło do roboty. Wszystko było stare - drzwi, cała infrastruktura – opowiada Arkadiusz Rozmus.

Naprawy dotyczyły stosunkowo prostych instalacji. Dziś zakres odpowiedzialności jest znacznie szerszy: zasilanie rezerwowe, kontrola dostępu, monitoring, wentylacja mechaniczna, klimatyzacja. Za wygodą i bezpieczeństwem pacjentów stoi wiele urządzeń, których na szpitalnym korytarzu nie widać.

Zmieniły się też proporcje między usuwaniem awarii a zapobieganiem im. Więcej uwagi wymagają regularne kontrole i utrzymywanie instalacji w sprawności.

- Teraz bardziej koncentrujemy się na przeglądach i doglądaniu tej instalacji – tłumaczy kierownik.

Przykładem są drzwi otwierane za pomocą kart magnetycznych. Dawniej wystarczał klucz. Teraz przejścia są częścią systemu, który czasem trzeba wyregulować albo sprawdzić, dlaczego przestał prawidłowo reagować. Podobnych rozwiązań przybyło w całym obiekcie.

Fachowiec musi wiedzieć, co wolno naprawić

Pracownikom technicznym szpitala nadal potrzebna jest znajomość elektryki, hydrauliki i ogrzewania. Znacznie rozrósł się jednak zakres wiedzy niezbędnej do wykonywania tych zadań.

- Cały czas trzeba się czegoś uczyć, coś doczytać. Zajrzeć do instrukcji, sprawdzić zasady obsługi i zakres dopuszczalnej ingerencji. Część urządzeń jest objęta gwarancją, inne wymagają specjalistycznych uprawnień - podkreśla pan Arkadiusz.

Tak jest chociażby w przypadku wind czy klimatyzacji, które serwisują fachowcy z odpowiednimi kwalifikacjami. Także oprogramowanie sterujące rozmaitymi urządzeniami pozostaje w gestii zewnętrznej obsługi informatycznej.

Zespół pracowników technicznych, którym kieruje Arkadiusz Rozmus składa się z czterech osób. Przy tak niewielkiej liczbie ważna jest ich wszechstronność. Gdy na zmianie zostaje jeden fachowiec, musi umieć zająć się różnymi problemami, od elektrycznych po hydrauliczne. Do obowiązków zespołu należy również dbanie o otoczenie szpitala.

Mniejsza kotłownia, więcej urządzeń

Skalę przemiany dobrze pokazuje kotłownia. Dawna była ciemna i znacznie większa od obecnej. Kotły, zasobniki wody i wymiennikownia zajmowały dużo miejsca. Według szacunku pana Arkadiusza całe pomieszczenie mogło być nawet trzykrotnie większe niż dzisiejsze. Obecna kotłownia zapewnia ogrzewanie i ciepłą wodę, zajmując znacznie mniej przestrzeni.

W innych częściach kompleksu pracują centrale wentylacyjne, urządzenia klimatyzacyjne oraz instalacje obsługujące basen. Jest też agregat prądotwórczy i zbiornik rezerwowej wody dla szpitala.

Szczególnej uwagi wymaga zaplecze rehabilitacji w wodzie. Pod basenem znajduje się instalacja jej uzdatniania. Parametry wody pracownicy sprawdzają co najmniej cztery razy dziennie.

Zmiany także w dokumentach

- Komputer ułatwił dostęp do planów, instrukcji i historii prac. Dokumentację można archiwizować i szybko odszukać potrzebną informację. To istotna różnica wobec czasów wyłącznie papierowych zapisów – mówi Arkadiusz Rozmus.

Przez lata zmieniło się niemal całe techniczne otoczenie jego pracy. Wciąż potrzebny jest jednak człowiek, który zna ten szpital od podszewki i wie, jak sobie poradzić, kiedy coś przestaje działać.