Gdyby dzisiaj ktoś chciał z zamku w Rudnie dojechać na Podole, to pewnie wystarczyłoby na podróż pół dnia (oczywiście pod warunkiem sprawnego przekroczenia granicy). W czasach, gdy bywał tam Jan Tęczyński podróż musiała trwać wiele dni, a przy tym była niebezpieczna. Przedstawiciele rodu Toporczyków musieli jednak odbywać takie wyprawy, bo wymagały tego interesy Polski, a przy okazji troska o potęgę rodu.

O kilku takich ekspedycjach pisał w monografii ,,Tęczyńscy" Janusz Kurtyka. W lipcu 1448 roku Jan Tęczyński towarzyszył królowi w wyprawie na Ruś i Podole. W Kamieńcu toczyły się wtedy rozmowy w sprawie polskiego zwierzchnictwa nad Mołdawią. Na sporządzonych wówczas dokumentach zachowały się podpisy Tęczyńskiego.

W 1454 roku Tęczyński podróżował do Brześcia, gdzie odbywał się zjazd z możnymi z Litwy. Wynegocjowano wtedy polskie zwierzchnictwo nad zachodnim Podolem i, co ważne, nad Kamieńcem. Król doceniał działania Tęczyńskiego, hojnie go nagradzając.
W 1463 roku kasztelan krakowski Jan Tęczyński, wojewoda sandomierski oraz Jan z Rytwian zostali wysłani z misją na Podole, w celu wykupienia zamku kamienieckiego od spadkobierców Teodoryka Buczackiego. Zadaniem misji było także uruchomienie działań dla przyszłego obwarowania fortecy, tak, aby mogła się skutecznie bronić przed Turkami. Były to czasy, kiedy rozważano m.in. przeniesienie na Podole zakonu krzyżackiego z Prus.
Odwiedzając teraz zamek w Kamieńcu Podolskim możemy obejrzeć basztę Tęczyńską. Być może trzeba w niej widzieć wyraz szacunku dla rodu, który do rozbudowy twierdzy się przyczynił. Na stronie kwartalnika ,,Cracovia Leopolis", w artykule Dariusza Jani ,,Twierdze Rzeczypospolitej", można przeczytać, że baszta Tęczyńska była ufundowana w XVI wieku przez biskupa kamienieckiego Jakuba Buczackiego.
Oglądając solidną kamienno-ceglaną konstrukcję i szukając umieszczonego tam przed wiekami herbu Topór, można być dumnym, że nasz sąsiad z Rudna był i jest znany na Podolu.
(LS)

Przełom nr 20 (1345) 23.5.2018