Pierwsza, szkolna wycieczka do Oświęcimia ogranicza się najczęściej do zwiedzania terenu byłego niemieckiego obozu Auschwitz. Po takim przeżyciu niewielu decyduje się ponownie odwiedzić to miasto. Szkoda, bo ono ma jeszcze, oprócz tych kilku tragicznych lat historii, ponad 800 innych, bardzo ciekawych.

Pierwsza, szkolna wycieczka do Oświęcimia ogranicza się najczęściej do zwiedzania terenu byłego niemieckiego obozu Auschwitz. Po takim przeżyciu niewielu decyduje się ponownie odwiedzić to miasto. Szkoda, bo ono ma jeszcze, oprócz tych kilku tragicznych lat historii, ponad 800 innych, bardzo ciekawych.

Wjeżdżając do Oświęcimia od strony Broszkowic zauważymy na pewno wieżę kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Był on wzmiankowany już na początku XIV wieku. Wielokrotnie go przebudowywano, a ostateczny kształt bryle nadano dopiero w połowie XIX wieku, kiedy powstała dominująca nad miastem wieża.

Obok znajduje się jeszcze kilka cennych obiektów. Dumą miasta jest odrestaurowany niedawno zamek. Wystawiono go w XIII wieku na wzgórzu, na prawym brzegu Soły, skąd można było strzec przeprawy. Drewniano-ziemne umocnienia była tam zapewne jeszcze nim powstała murowana twierdza.

Niszczonym przez działania wojenne i przez powodzie obiektem zainteresował się na poczatku XX wieku Karol Kaszny. Dzięki jego staraniom przeprowadzono poważne prace zabezpieczające, i w latach trzydziestych nadano mu obecną formę. Dopiero jednak po remoncie przeprowadzonym w latach 2004-2006 możemy podziwiać zamek w pełnej krasie. Oprócz wczesnogotyckiej wieży obronnej, przywrócono wtedy historii główny budynek, w którym od lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku miało siedzibę muzeum. Jego zbiory dokumentują dzieje księstwa oświęcimskiego, pokazują kulturę chrześcijańskiej i żydowskiej społeczności miasta oraz prezentują mieszczańskie wnętrza z początku XX wieku. Za zwiedzanie zamku i wejście na wieżę trzeba zapłacić 6 zł.

W sąsiedztwie znajduje się synagoga Chewra Lomdei Misznajot w Oświęcimiu (Bractwa Studiujących Misznę). Powstała w latach 1913-1918. Wcześniej członkowie tego stowarzyszenia modlili się w synagodze chasydów z Chrzanowa. W czasie II wojny światowej Niemcy urządzili w synagodze magazyn amunicji. Po wojnie znowu służyła celom religijnym, ale od 1955 roku, gdy żydów w mieście pozostało niewielu, świątynia zaczęła popadać w ruinę. W 1998 roku budynek został zwrócony Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Bielsku-Białej. Wkrótce, już jako własność Auschwitz Jewish Center Foundation, został wyremontowany. Bożnica odzyskała swój oryginalny wygląd i jest obecnie udostępniona do zwiedzania. Mężczyźni wchodzący do głównej sali powinni nakryć głowy. Przy wejściu czekają przygotowane specjalnie w tym celu kipy. Odwiedzając synagogę warto poświęcić nieco uwagi zgromadzonym tam pamiątkom. Bardzo ciekawe są przedmioty przypominające o aktywności gospodarczej oświęcimskich żydów. Wrażenie robią butelki i etykiety z wytwórni wódek Haberfelda. Większość z eksponatów stanowi własność znanego kolekcjonera Mirosława Ganobisa.

Wchodząc do synagogi powinniśmy zakupić cegiełkę wartości 6 zł.
Blisko oświęcimskiego Rynku znajduje się kościół pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych zbudowany w I połowie XIV wieku dla dominikanów. W czasie zaborów przeznaczono go na magazyn, ale mieszkańcy pamiętali, że była to świątynia. Kościół w obecnej formie został odrestaurowany przez salezjanów. Obecnie na ziemi chrzanowskiej Oświęcim jest najczęściej kojarzony właśnie z salezjanami i prowadzoną przez nich szkołą, która ciągle jeszcze cieszy się zdobywaną latami renomą.

W ciągu jednego dnia można jeszcze obejrzeć Rynek, a jeśli zdecydujemy się na powrót pociągiem do Chrzanowa lub Trzebini, to będzie sporo czasu na przemyślenia, bo podróż trwa teraz dłużej niż przed wiekiem. (l)

Przełom nr 32 (1002) 10.8.2011