Wygiełzów to jeden z najciekawszych skansenów w Polsce. Nie ustępuje parkom etnograficznym w Zubrzycy Górnej czy Nowym Sączu, a jest znacznie bogatszy od tych w Sidzinie albo Dobczycach. Pojedyncze, wspaniałe zabytki budownictwa drewnianego też mamy na wyciągnięcie ręki. W wiele takich miejsc prowadzi Szlak Architektury Drewnianej.

Wygiełzów to jeden z najciekawszych skansenów w Polsce. Nie ustępuje parkom etnograficznym w Zubrzycy Górnej czy Nowym Sączu, a jest znacznie bogatszy od tych w Sidzinie albo Dobczycach. Pojedyncze, wspaniałe zabytki budownictwa drewnianego też mamy na wyciągnięcie ręki. W wiele takich miejsc prowadzi Szlak Architektury Drewnianej.

Ułatwieniem w poznawaniu pamiątek drewnianego budownictwa jest Szlak Architektury Drewnianej. Powstał w 2001 roku. Wybrane, najciekawsze obiekty, zostały oznakowane specjalnymi tablicami, umieszczono także drogowskazy ułatwiające dojazd do nich.
Wyróżnionych zostało około 250 kościołów, cerkwi, dworów i obiektów gospodarczych. Największym skarbem wśród drewnianych zabytków małopolski są cztery kościoły wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO: kościół pw. św. Michała Archanioła w Binarowej, kościół pw. św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim, kościół pw. św. Leonarda w Lipnicy Murowanej i kościół pw. św. św. Filipa i Jakuba w Sękowej.

Na ziemi chrzanowskiej i w sąsiedztwie również jest sporo wysokiej klasy zabytków. Najwięcej w jednym miejscu można ich zobaczyć w Wygiełzowie. Drewniane obiekty są tam gromadzone i udostępniane do zwiedzania od czterdziestu lat. Jeśli ktoś był tam kilka lat temu, będzie zaskoczony zmianami.

Szerzej znane są także drewniane świątynie z Paczółtowic i Mętkowa. Zwłaszcza ten ostatni kościół, z racji związków z osobą jana Pawła II jest często odwiedzany. Atutem Paczółtowic natomiast, oprócz kościoła z początku XVI wieku, jest również zbudowana w sasiedztwie dzwonnica oraz wyjątkowo piękna okolica.

Znacznie rzadziej poznajemy kościoły po drugiej stronie Wisły. Choć położone w sąsiedztwie powiatu chrzanowskiego są raczej sporadycznie odwiedzane.

Wśród tych najbliższych obiektów na Szlaku Architektury Drewnianej urodą wyróżnia się kościół pw. św. Andrzeja w Graboszycach. Jednonawowa świątynia o konstrukcji zrębowej, pokryta gontem pochodzi z XVI wieku. Parafię erygowano tam w 1324 roku, więc nie jest to na pewno pierwszy kościół na tym miejscu.

Wyposażenie świątyni jest głównie barokowe. We wczesnobarokowym ołtarzu głównym znajdują się obrazy Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św. Andrzeja. Kamienna chrzcielnica wykonana została prawdopodobnie w XVI wieku.
We wsi, tuż przy szosie Zator-Wadowice, znajduje się również renesansowy dwór obronny. Ten ciekawy obiekt jest niestety obecnie w bardzo złym stanie.

Podoświęcimska Polanka Wielka to miejsce, gdzie znajduje się kościół św. Mikołaja pochodzący z XVI wieku. W roku 1658 został przebudowany w stylu barokowym. Ma konstrukcje zrębową. Od strony zachodniej do nawy kościoła przylega dwukondygnacyjna wieża o konstrukcji słupowo-ramowej zwieńczona hełmem. Świątynia jest wyposażona w rokokowe ołtarze, marmurową chrzcielnicę oraz ambonę.

Radocza może być dumna z kościoła pw. Przemienienia Pańskiego z 1535 roku.
W Woźnikach znajduje się kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny pochodzący z XVI wieku. Jego obecne wyposażenie zostało odtworzona po pożarze w 1959 roku. (l)

Przełom nr 35 (1005) 31.8.2011