,,Czyn młodzieży” czasopismo młodych działaczy Polskiego Czerwonego Krzyża w numerze z marca 1927 roku zamieścił artykuł Mieczysława Wargowskiego ,,Wielkanoc w Polsce”. Choć tekst dotyczy świątecznych zwyczajów z całego kraju, to zwraca uwagę tym, że legendy związane z Wielkanocą zostały zilustrowane fotografią przedstawiającą święcenie pokarmów w Alwerni.

,,Czyn młodzieży" czasopismo młodych działaczy Polskiego Czerwonego Krzyża w numerze z marca 1927 roku zamieścił artykuł Mieczysława Wargowskiego ,,Wielkanoc w Polsce". Choć tekst dotyczy świątecznych zwyczajów z całego kraju, to zwraca uwagę tym, że legendy związane z Wielkanocą zostały zilustrowane fotografią przedstawiającą święcenie pokarmów w Alwerni.

Zdjęcie jest niestety kiepskiej jakości, ale i tak warto rzucić na nie okiem. Widoczny w tle dom kryty strzechą, to według opisu w czasopiśmie alwerniańska plebania. W tym miejscu nie warto zastanawiać się do czego służyła plebania przy klasztorze, bo znacznie ciekawsze są wspomniane wcześniej legendy. Wszyscy, którzy sądzili, że pisanka wywodzi się z tradycji pogańskich, zdziwią się zapewne czytając legendy przytaczane przez Mieczysława Wargowskiego. Według jednej z nich ,,Matka Najświętsza, chcąc wyprosić Syna swego od śmierci, narobiła wiele barwnych pisanek i zaniosła je Piłatowi, by wypuścił Chrystusa. Na odpowiedź Piłata, że Chrystus jest już skazany na śmierć, Matka Najświętsza padła zemdlona na ziemię, przy czem pisanki wypadły jej z koszyka i rozrzuciły się po całym świecie." Autor tekstu znalazł także inną, zupełnie chyba zapomnianą, legendę związaną z pisankami ,,pisanki dlatego dotąd malują, bo żyje jeszcze w Jerozolimie 4 żydów, którzy najwięcej znęcali się nad Chrystusem; żyją oni w wiecznej udręce i zgryzocie, pytając ludzi do Ziemi Świętej przybywających, czy jeszcze na świecie pisanki malują. Gdyby ich już nie robiono, to oni by zakończyli swe wieczne męki. Wtedy też nastapiłby koniec świata."

W tym samym tekście przypomniano także dyngusowe zwyczaje związane z poniedziałkiem wielkanocnym. Tradycja polewania się wodą miała się wywodzić od czasów wprowadzenia chrześcijaństwa do Polski i nawiązywać do chrztu dokonywanego przez polewanie wielu osób równocześnie. Była oczywiście także druga legenda: ,,polewanie dziewcząt wodą ma się odbywać na tę pamiątkę, że żydzi rozganiali w Jerozolimie niewiasty mówiące o Zmartwychwstaniu Pana Jezusa lejąc na nie wodą". Takie to bywały legendy...
Ciekawostką jest także zwyczaj jokania, który polegał na uderzaniu o siebie pisankami. Dwaj uczestnicy turnieju uzbrojeni w pisanki odwracali je do siebie ,,ostrzejszymi" końcami i stukali aż któraś pękła. Właściciel twardszego jajka zabierał oba jako zwycięzca pojedynku. Podobno istnieli oszuści, którzy napełniali wydmuszki smołą i uzbrojeni w takie tuningowane jajka zawsze wygrywali z posiadaczami zwykłych pisanek.

Przygotowując świąteczne pisanki warto przypomnieć sobie wspomnianych wcześniej czterech jereozolimskich Żydów...
(l)
Przełom nr 14 (1035) 4.4.2012