Z ARCHIWUM TYGODNIKA "PRZEŁOM". Borne Sulinowo to niewielkie miasteczko, które od wielu lat związane jest z wojskiem. W latach trzydziestych XX w. powstała tam założona przez Niemców baza wojskowa oraz poligon, jak również miasteczko militarne na potrzeby Wehrmachtu. Na terenie poligonu ćwiczyły wojska gen. Heinza Guderiana, które zaatakowały w 1939 r. Polskę.

Ćwiczenia miały tam również oddziały Afrika Korps, dowodzone przez gen. Rommla. Na początku wojny na tym terenie utworzono obóz jeniecki, a po 1945 r., w miejsce wycofujących się Niemców, obszar zajęła Armia Czerwona. Powstała tam wówczas potężna baza wojskowa posiadająca własną, niezależną strukturę i zaplecze.

Powstały bloki z betonowej płyty, które do dziś stoją porzucone i zniszczone przez ludzi i czas. Borne Sulinowo było miastem wyłączonym spod struktury terytorialnej Polski i oficjalnie nie istniało na mapach. Na okolicznych terenach rozmieszczano radziecką broń nuklearną, skierowaną na zachód. Wojska rosyjskie stacjonowały tam do 1992 r., a  w roku 1993 teren został przekazany polskim władzom.

Poza zabudowaniami "tajnego" miasta, do zabytków można zaliczyć ruiny willi Guderiana oraz Dom Oficera. Tuż przy zniszczonych budynkch z betonowej płyty swoją siedzibę ma Muzeum Militarnej Historii w Bornem Sulinowie, w którym miłośnicy i wolontariusze zgromadzili sporą ilość sprzętu i pojazdów militarnych głównie pochodzenia radzieckiego. Nie jest to zwykłe muzeum, w którym eksponaty są tylko i wyłącznie wystawione do oglądania, ale miejsce, gdzie na żywo można obejrzeć praktycznie wszystkie w ruchu, a nawet odbyć na nich przejażdżkę. Cały sprzęt, którym dysponuje muzeum, jest na chodzie i w każdej chwili gotowy do jazdy na pobliskim poligonie.

Często organizowane są tu zloty militarne, na których pojawia się mnóstwo miłośników oraz mnóstwo sprzętu wojskowego z całego kraju i zagranicy.

Jest to niewątpliwie muzeum z duszą, panuje w nim miła i gościnna atmosfera, a osoby tu pracujące są prawdziwymi pasjonatami, kochającymi to, co robią. Z całą pewnością można napisać, że Borne Sulinowo jest obowiązkowym punktem na mapie Polski dla każdego miłośnika militariów.

Archiwum Przełomu nr 49/2020