Z ARCHIWUM TYGODNIKA "PRZEŁOM".Tak nazywa się projekt edukacyjny, który pod egidą trzebińskiej biblioteki i PTTK Koła Nafta prowadzą: regionalistka - dr Jolanta Piskorz i miłośnik lokalnej historii - Stefan Lasoń. Ma na celu ocalić od zapomnienia ważnych trzebinian.

Zaczęło się spontanicznie. 7 sierpnia 2018 r, w 74. rocznicę bombardowania Rafinerii Nafty w Trzebini.

- Zbiórka przy bunkrze na ul. Fabrycznej, nieopodal rafinerii. Potem poszliśmy na trzebiński cmentarz, pod pomnik ofiar tego bombardowania. Zakończenie tego pamiętnego dnia odbyło się u mnie, na podwórku. Zebrało się prawie całe, wywodzące się z rafinerii Koło Nafta, działające dziś przy chrzanowskim oddziale PTTK. Jest w nim bardzo wielu miłośników turystyki i historii. Ze wszystkimi zebranymi dzieliliśmy się wiedzą na temat tego wydarzenia. Kolejny raz spotkaliśmy się w listopadzie. W trzebińskiej bibliotece śp. Andrzej Kostka opowiadał uczestnikom o Trzebini w czasach II wojny światowej, Jolanta Piskorz o wcześniejszych dziejach miasta, a ja o historii rafinerii. 17 maja 2019 roku było kolejne spotkanie, a tematem warci wspomnień trzebinianie, a dokładniej - pochodzący z naszego miasta piloci i mechanicy RAF: Andrzej Kazimierz Damm, Egon Zygmund, Edward Jaworski, Ferdynand Jaworski, Andrzej Jandura i Stefan Jarguz - wspomina dwa pierwsze spotkania Stefan Lasoń.

Odkąd jest na emeryturze, lokalna historia stała się jego ważną pasją.
W świadomości historycznej mieszkańców gminy Trzebinia nie ma zbyt wielu postaci, takich jak ks. hm. Marian Luzar, dlatego badanie życiorysów tych mniej znanych ogółowi mocno wciągnęło także
dr Jolantę Piskorz, regionalistkę z trzebińskiej biblioteki.

- Wspomnę tylko kandydata na ołtarze - ks. Czesława Małysiaka, Tadeusza Adama Zielińskiego - twórcę płaskorzeźby Matki Bożej Kozielskiej i projektu stacji drogi krzyżowej w Jerozolimie, czy Edwarda Grabowskiego - wymienia ważne nazwiska Jolanta Piskorz.
Stefan Lasoń szybko dodaje kolejne. To żołnierze generałów Maczka, Andersa i Hallera: Tadeusz Dudziak, Karol Kunert. Jest w kontakcie z rodzinami tych bardzo ciekawych postaci i skrzętnie gromadzi informacje na temat ich biografii.

- Wciąż żyją ludzie, którzy pamiętają czasy, gdy w trzebińskim dworku żyli jego właściciele. Tak jak Jerzy Gwoździcki, którego tato był u Zieleniewskich kierowcą, a on sam bawił się jako dziecko z ich wnuczką, Dorotką .
Jolanta Piskorz podkreśla, jak ważne są cykliczne spotkania.

- Na te spotkania zapraszamy potomków ważnych dla miasta postaci, którzy chętnie udostępniają nam rodzinne archiwa. Uzgodniliśmy, że odbywać się będą dwa razy w roku: wiosną i jesienią. Pierwsze, tegoroczne, za nami. Prezentujemy na nich efekty własnej pracy badawczej, ale korzystamy też z wiedzy innych osób. W bibliotece mamy bardzo przyjazny klimat - mówi regionalistka.

- W tym roku będą jeszcze dwie okazje, żeby się spotkać w takim gronie. 18 maja przypada 100. rocznica urodzin trzebinianina, ppłk. Edwarda Jaworskiego. W tym dniu urodził się również św. Jan Paweł II. Tego dnia, na 18.00, zamówiona jest msza święta za duszę śp. Edwarda i jego przyjaciół z Harcerskiego Oddziału Szybowcowego w Trzebini. Już dzisiaj prosimy o zaplanowanie czasu, aby wziąć udział w tej uroczystości. Na 7 sierpnia PTTK Koło Nafta serdecznie zaprasza wszystkich miłośników historii pod bunkier przy ul. Fabrycznej. Tym razem w 76. rocznicę bombardowania rafinerii. W ubiegłym roku przyszło kilkadziesiąt osób - dodaje.

Z archiwum tygodnika "Przełom" nr 8/2020