Organizm potrafi się regenerować. Medycyna pomaga mu odzyskać sprawność

Płytkowe czynniki wzrostu i terapia z wykorzystaniem komórek macierzystych otwierają nowe możliwości w leczeniu wybranych uszkodzeń tkanek i chorób zwyrodnieniowych. W Centrum Medycznym „Artroskop" w Trzebini z metod tych korzysta się m.in. w terapii urazów mięśni, schorzeń ścięgien i dolegliwości stawowych. O ich działaniu opowiada właściciel placówki dr n. med. Bogdan Wziętek.

Jednym z mechanizmów, w którym dochodzi do gojenia uszkodzeń w ludzkim ciele jest uaktywnienie płytkowych czynników wzrostu.

W krwi znajdują się białe i czerwone oraz płytki krwi. W płytkach krwi są dwa rodzaje ziarnistości. Czyli takich magazynów z substancjami o silnym działaniu biologicznym.

- Pierwsze to czynniki krzepnięcia. Po zranieniu są uwalniane i powstaje skrzep. Dzięki temu nie wykrwawiamy się. Drugim rodzajem są ziarnistości, w których znajdują się płytkowe czynniki wzrostu. Ich funkcją jest przyciąganie komórek macierzystych w okolice uszkodzenia. To znaczy tam, gdzie są wydzielane. Te makrofagi usuwają uszkodzone tkanki. Płytkowe czynniki wzrostu, które ściągają komórki macierzyste powodują naprawę w tym miejscu – opisuje mechanizm dr n. med. Bogdan Wziętek.

Stara metoda w nowych zastosowaniach 

Ten proces biologiczny jest aktywny niestety tylko w świeżych urazach, czyli kilka z lub kilkanaście dni od ich wystąpienia. To wtedy płytki mogą znaleźć się poza światłem naczyń, gdzie są aktywowane. Taki proces naprawczy trwa do 6 tygodni. 

Z czasem, szczególnie w tkankach niedokrwionych takie jak przyczepy ścięgien, czy więzadła, procesy naprawcze przyhamowują. Stąd powstała koncepcja leczenia z wykorzystaniem płytkowych czynników wzrostu. Nie jest nowa. Już w XIX wieku podawano zastrzyki z własnej krwi w chore tkanki. 

Z metodą wydzielania frakcji osocza z płytkami krwi właściciel CM „Artroskop" zapoznał się w 2012 roku. Pojechał na kongres do Londynu, gdzie odbywało się wiele wykładów na ten temat.

- Od tamtej pory, ponieważ była nas spora grupa Polaków, w naszym kraju zaczęliśmy rozwijać ten temat. Okazało się, że płytkowe czynniki wzrostu znajdujące się w osoczu, mogą działać regenerująco nie tylko w zastarzałych uszkodzeniach, typu źle wygojone ścianę Achillesa albo łokieć tenisisty, ale również w chorobach zwyrodnieniowych stawów. W związku z tym zaczęliśmy podawać osocze również do stawów - do kolana, biodra, czy w stanach zapalnych do barków. Okazało się, że osiągamy bardzo dobre wyniki. Na przykład w porównaniu do typowych blokad, czyli podawania leków sterydowych, leczenie płytkowymi czynnikami wzrostu ma taką przewagę, że daje trwały efekt i może prowadzić do wyleczenia – zaznacza dr n. med. Bogdan Wziętek.

Komórki macierzyste trafiają do stawu

Często pacjenci mylą terapię płytkowymi czynnikami wzrostu z tą wykonywana przy pomocy komórek macierzystych. Ta druga także jest wykonywana w CM „Artroskop". 

Komórki macierzyste, tzw. perycyty, są pozyskiwane – w znieczuleniu miejscowym - z drobnych naczyń tkanki tłuszczowej, która musi zostać oczyszczona. Pożądana frakcja jest następnie wstrzykiwana do chorego stawu. 

- Podajemy to na przykład razem z płytkowymi czynnikami wzrostu, które aktywują komórki macierzyste. A te perycyty to jest taka forma spoczynkowa komórek macierzystych, które pod wpływem czynników wzrostu odkształcają się do komórek młodszych rozwojowo, mogących przekształcać się w dowolny rodzaj tkanki. W ten sposób możemy leczyć zarówno tkankę chrzęstną, mięśniową, tkankę ścięgnistą i kostną – zaznacza doktor Wziętek.

Drugim miejscem pozyskania komórek macierzystych jest szpik. 

Cały zabieg trwa tylko kwadrans

Jak w praktyce odbywa się podawanie płytkowych czynników wzrostu?

Przy pomocy specjalnych, sterylnych zestawów jednorazowych, w gabinecie pobierana jest pacjentowi krew. Po trwającym kilka minut odwirowaniu uzyskiwane jest osocze. Zostaje wstrzyknięte bezpośrednio w tkanki dokładnie w miejsce uszkodzenia lub jest podawane dostawowo w przypadku choroby zwyrodnieniowej. Cała procedura trwa 10-15 minut.

W trzebińskiej placówce takich zabiegów wykonuje się rocznie setki. 

- Najbardziej spektakularne efekty są w przypadku naderwania mięśni. Kiedy w naderwanym mięśniu jest krwiak i to słabo się goi, po 2-3 tygodniach podaję tam płytkowe czynniki wzrostu. Przy następnej kontroli mięsień jest wygojony. To fascynujące. W przypadku chorób zwyrodnieniowych efekty nie są tak spektakularne. Trzeba na nie poczekać i wykonać więcej iniekcji. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że alternatywą jest i endoproteza, moim zdaniem warto – podpowiada ceniony specjalista chirurgii ortopedyczno-urazowej z Trzebini. 

Wspomniana metoda daje też nadzieję cierpiącym na choroby kręgosłupa. W przypadku stanów zapalnych kręgosłupa, gdzie dochodzi do zwężenia otworów międzykręgowych, podrażnienia korzonków nerwowych i przewlekłego bólu promieniującego na przykład do nogi lub ręki, można podać osocze pod kontrolą USG na stawy międzywyrostkowe. Gdy rozpłynie się w okolicy korzenia, zmniejsza się obrzęk w tamtej okolicy i działa gojąco na zwyrodniałe stawy. Po kilku takich iniekcjach pacjenci często odczuwają wyraźną poprawę.