POWIETRZE. Powietrze w Małopolsce jest fatalne. Oddychając, katujemy swoje płuca niebezpiecznymi pyłami i rakotwórczym dziadostwem. Urzędnicy z Krakowa próbują coś zrobić z tym fantem. Najlepiej wychodzi im monitorowanie, ostrzeganie o zagrożeniach i radzenie, by nie wychylać nosa z domu. I na tym się kończy ich moc sprawcza. Chodzić po ulicach jednak musimy.

POWIETRZE. Powietrze w Małopolsce jest fatalne. Oddychając, katujemy swoje płuca niebezpiecznymi pyłami i rakotwórczym dziadostwem. Urzędnicy z Krakowa próbują coś zrobić z tym fantem. Najlepiej wychodzi im monitorowanie, ostrzeganie o zagrożeniach i radzenie, by nie wychylać nosa z domu. I na tym się kończy ich moc sprawcza. Chodzić po ulicach jednak musimy.

Z końcem roku zarząd województwa małopolskiego debatował nad programem ochrony powietrza w regionie. Teraz mają go ocenić mieszkańcy.

Samorząd regionu od kilku lat informuje, edukuje i wyznacza działania naprawcze na rzecz poprawy jakości powietrza w Małopolsce.
Zgodnie z wynikami małopolskiego systemu monitoringu jakości powietrza, prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie tylko w Krakowie, ale i w całym województwie, normy zanieczyszczeń takich jak pył zawieszony czy benzoalfapiren są przekroczone. W samym Krakowie dodatkowo notujemy niebezpieczne stężenie dwutlenku azotu.

Jakość powietrza jest też nieustannie monitorowana w Chrzanowie i Trzebini. Dla przykładu, zgodnie z prognozami, w ostatni dzień roku mieszkańcy Chrzanowa raczej nie powinni byli wychodzić z domów. Ostrzeżenie dotyczyło głównie kobiet w ciąży i osób starszych oraz chorych na astmę, choroby alergiczne skóry, oczu i choroby krążenia. W Trzebini, co zdarza się rzadko, kobiety w ciąży i chorzy mogli wyjść na zewnątrz, ale nie szaleć z tą wolnością.

W skali województwa na wysokie poziomy zanieczyszczeń pyłowych w powietrzu przekraczające normy narażonych jest ponad 1,6 mln mieszkańców, natomiast na zbyt duże stężenia rakotwórczego benzoalfapirenu praktycznie wszyscy mieszkańcy Małopolski.
Za wysokie poziomy zanieczyszczeń w powietrzu odpowiedzialne są indywidualne systemy grzewcze opalane węglem, których działanie przy niskich temperaturach i słabym wietrze powoduje wzrost ilości zanieczyszczeń w powietrzu. W miastach, a zwłaszcza w Krakowie, swój udział ma również transport lokalny.

We wspomnianej aktualizacji programu ochrony powietrza samorządowcy regionu określili efekt ekologiczny, jaki chcieliby osiągnąć za dziesięć lat. Jednym z kroków na drodze do tego celu ma być ograniczenie niskiej emisji, czyli po prostu eliminacja kotłów na węgiel, miał czy inne paliwa stałe w prywatnych domach. Kolejnymi, ocieplanie budynków różnych instytucji czy regularne mycie, remonty i poprawę stanu nawierzchni dróg.

Oczywiście wszystko kosztuje. Samorządowcy szacują, że wszelkie działania mające wpływ na poprawę powietrza pochłoną przeszło dwa miliardy złotych. Wyliczają jednak też, że oszczędności będą prawie takie same, a mają na myśli mniejsze koszty leczenia, częstszą obecność w pracy pracowników czy zmniejszone nakłady na rekultywację zniszczonego środowiska.

Z projektem Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego można zapoznać się na stronie www.malopolskie.pl/apop
Wszyscy zainteresowani zaproszeni są do wzięcia aktywnego udziału w konsultowaniu dokumentu. Uwagi i wnioski można składać do 31 stycznia 2013 r. na adres e-mail: [email protected] lub pisemnie na adres: Departament Środowiska, Rolnictwa i Geodezji, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, ul. Racławicka 56, 30-017 Kraków. W trakcie trwania konsultacji społecznych w Krakowie odbędzie się otwarte spotkanie konsultacyjne. Informacje o miejscu i dacie spotkania zostaną zamieszczone na stronie www.malopolskie.pl/apop

Tadeusz Jachnicki
Przełom 2 (1072) 2.1.2013