RZECZNIK KONSUMENTÓW RADZI

RZECZNIK KONSUMENTÓW RADZI

Przedsiębiorca nie może dowolnie kształtować treści umowy, kierując się wyłącznie własnym interesem - zastrzega Bernadetta Dereszowska, Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Chrzanowie.

Jeśli konsument zawiera umowę sprzedaży na zamówienie, sprzedawca nie może zmienić ustalonej ceny towaru. Nawet gdyby przyczyna jej wzrostu była od niego niezależna (np. gdyby w chwili odbioru towaru doszło do zmiany wysokości podatków, opłat celnych albo zmiany kursu walut). Zmiana ceny nie może nastąpić również w przypadku, gdy wersja zamówionego towaru uległa unowocześnieniu bądź aktualizacji. Jest to zwykłe ryzyko sprzedawcy, związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Tymczasem przedsiębiorcy niekiedy przemycają w umowie zapisy, które są niezgodne z prawem. Na przykład stwierdzenie: "Jednakże strony zgodnie ustalają, że kupujący obowiązany będzie uiścić cenę obowiązującą w dniu sprzedaży" lub "Zamawiający przyjmuje do wiadomości, że wyżej wymieniona cena może ulec zmianie w związku ze zmianą przepisów celnych lub podatkowych, modernizacją dostępnych wersji oraz innych niezależnych od dealera przyczyn". Niedozwolony jest również zapis: "Klienta obowiązuje cena aktualna w chwili odbioru".
Jeżeli konsument złoży zamówienie, to może od niego odstąpić bez negatywnych konsekwencji. Tymczasem przedsiębiorcy chcą go od tego zamiaru odwieść, wpisując do umów na przykład, że "kupującemu nie przysługuje prawo odstąpienia od zamówienia" albo - co zdarza się przy kupnie samochodu - pojawiają się zapisy, że wpłacona kwota zostanie zwrócona w całości po sprzedaniu samochodu, jeżeli rezygnacja nastąpiła przed powiadomieniem o możliwości odbioru, a gdy rezygnacja nastąpi po powiadomieniu o możliwości odbioru lub gdy należność nie zostanie uregulowania we wskazanym terminie, wtedy wpłacona kwota przepada w całości na rzecz dealera. Równie bezprawny jest zapis, że zaliczka jako kara umowna nie podlega zwrotowi, bo zostaje uznana za zryczałtowany koszt dotychczasowych czynności dealera i importera, a zamawiającemu nie przysługuje prawo wysuwania wobec sprzedawcy roszczeń związanych ze złożeniem zamówienia. Jeśli umowa, którą już podpisaliśmy, zawiera niedozwolone postanowienia, to - zgodnie z kodeksem cywilnym - takie klauzule nie wiążą nas z mocy prawa.
Przełom nr 48 (1069) 5.12.2012