Leczenie bez ubezpieczenia? To możliwe, ale...

Rocznie do chrzanowskiego szpitala trafia około trzystu osób bez ubezpieczenia zdrowotnego NFZ. Jednak tylko niektórzy z nich ostatecznie dostają rachunki za udzielone świadczenia.   

Jeżeli osoba przebywająca w Polsce nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego NFZ musi liczyć się z tym, że za większość świadczeń medycznych zapłaci z własnej kieszeni. Dotyczy to zarówno korzystania z prywatnych gabinetów, jak i leczenia w publicznych placówkach, które w takim przypadku rozliczają pacjenta według stawek komercyjnych. Zasada jest prosta: brak ubezpieczenia oznacza brak refundacji wizyt, badań, zabiegów i leków.

Według najnowszych analiz OECD i raportów instytucji międzynarodowych, ok. 97 procent ludności Polski jest objętych obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym (czyli mają dostęp do podstawowych świadczeń publicznych). Pozostałe 3 procent formalnie nie figuruje w systemie ubezpieczeń zdrowotnych NFZ. Większość z nich to osoby przebywające poza Polską i formalnie niezamieszkałe, cudzoziemcy bez zgłoszonych składek lub osoby, które nie dopełniły formalności rejestracyjnych.

Jeśli ktoś nie pracuje, ani nie został zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny, może zawrzeć dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ. Jego wysokość zależy od minimalnego wynagrodzenia. W IV kwartale 2025 r. składka ta wynosiła ok. 800 złotych miesięcznie. Dlatego wielu pacjentów decyduje się na prywatny abonament medyczny. Za około 200 złotych na miesiąc można już wykupić podstawowy pakiet, obejmujący dostęp do wizyt u lekarza rodzinnego i części specjalistów oraz podstawowe badania diagnostyczne. 

Sprawdziliśmy, czy osoby nieubezpieczone trafiają do chrzanowskiego szpitala. 

- Zgodnie z przepisami szpital nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która go potrzebuje ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia. Nie ograniczamy dostępu do żadnych ze świadczeń zdrowotnych ze względu na brak posiadania przez pacjentów prawa do świadczeń zdrowotnych, finansowanych ze środków publicznych, Pacjenci zawsze przy przyjęciu są informowani o konsekwencjach braku ubezpieczenia, możliwych do wdrożenia procedurach lub konieczności pokrycia kosztów leczenia – usłyszeliśmy w lecznicy.

Na przestrzeni ostatnich czterech lat liczba osób nieubezpieczonych korzystających ze świadczeń opieki zdrowotnej w szpitalu utrzymuje się na podobnym poziomie. To około trzystu pacjentów rocznie.

- Przed zarejestrowaniem pacjenta na SOR, zostaje on poinformowany o konieczności zapłaty za wykonane procedury. Następnie pracownik socjalny przeprowadza z nim wywiad środowiskowy. Potem szpital zwraca się z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej o wszczęcie procedury i wydanie przez burmistrza decyzji o objęciu prawem do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. W 99 procentach przypadków taka decyzja jest wydawana. W przypadku decyzji odmownej, zostaje wystawiona faktura do zapłaty, Gdy pieniądze nie wpływają, następuje dwukrotne wezwanie, po czym szpital kieruje sprawę na drogę postępowania sądowego. Takich postępowań mamy około dziesięciu rocznie – informuje dyrekcja szpitala.

Obecnie w sądzie toczy się 10 takich spraw, w których pacjenci winni są placówce w sumie około 60 tysięcy złotych.

Przykładowe ceny usług medycznych bez ubezpieczenia:

- wizyta u lekarza rodzinnego (POZ): 100–200 zł

- wizyta u lekarza specjalisty: 150–300 zł (niektóre specjalizacje 400–500 zł)

- podstawowe badania laboratoryjne: 50–150 zł

- rozszerzone badania krwi i diagnostyka: 200–400 zł

- RTG: 100–300 zł

- USG: 200–500 zł

- tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny: 600–1500 zł

- konsultacja psychiatryczna lub psychologiczna: 150–400 zł