Dubie mówi dość turystycznej ekspansji

ARCHIWUM TYGODNIKA „PRZEŁOM". Ta urocza wioska w gminie Krzeszowice słynie nie tylko z pstrąga. Jest malowniczo położona w otoczeniu jurajskich skałek, ma dobrą gastronomię, park linowy. Od pewnego czasu mnożą tam atrakcje turystyczne. Dubie staje się bardzo popularne. Ta popularność zakłóca jednak spokój życia mieszkańcom.  

Najnowszy pomysł uatrakcyjnienia Dubia wynika z przystąpienia gminy do projektu samorządowego stowarzyszenia dziewięciu gmin, które wystarało się o pieniądze na nowe projekty turystyczno-rekreacyjne. Samorząd ma wobec Dubia plany, ale w Dubiu mieszkają także ludzie. Chcą mieć coś do powiedzenia w urządzaniu ich miejscowości. Wioska liczy 190 mieszkańców.

Ludzie piszą petycję

47 mieszkańców sołectwa Dubie podpisało petycję z 12 listopada 2025 r., przyjętą przez zebranie wiejskie z udziałem mieszkańców, sołtysa, rady sołeckiej oraz radnych gminy. Dokument skierowany jest do burmistrza i rady miejskiej i wyraża stanowczy sprzeciw wobec realizacji planowanych inwestycji turystycznych – w szczególności budowy ścieżki turystycznej z punktem widokowym oraz platformy widokowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr 77/5, 76/1 i 100.

Mieszkańcy podkreślają, że od dawna sprzeciwiają się przekształcaniu Dubia w miejscowość o charakterze turystycznym. Wskazują na negatywne skutki takich działań: wzrost ruchu samochodowego, hałas, problemy z parkowaniem, spadek bezpieczeństwa oraz degradację krajobrazu i przestrzeni publicznej. Zaznaczają, że krajobraz jest dobrem nieodnawialnym, a jego zniszczenie prowadzi do trwałego pogorszenia jakości życia i utraty lokalnej tożsamości.

Autorzy petycji krytycznie oceniają dotychczasowe inwestycje we wsi. Ich zdaniem – nie odpowiadają one na realne potrzeby mieszkańców, takie jak kanalizacja, poprawa infrastruktury drogowej i komunikacyjnej czy zwiększenie bezpieczeństwa. Podnoszą również zarzut ignorowania wcześniejszych głosowań i sprzeciwu społecznego, co podważa sens i transparentność konsultacji społecznych.

Mieszkańcy zwracają uwagę na możliwe naruszenie ich praw do spokoju, prywatności i bezpieczeństwa oraz obawiają się, że jednorazowe dofinansowanie inwestycji turystycznej będzie generować stałe koszty utrzymania z budżetu gminy kosztem potrzeb lokalnej społeczności.

W petycji wzywają władze gminy do rezygnacji z inwestycji turystycznych w Dubiu i skierowania środków na projekty poprawiające jakość życia mieszkańców, m.in. budowę kanalizacji i chodników, poprawę bezpieczeństwa drogowego, utrzymanie dróg, regulację rzeki Racławki, wyprowadzenie parkingów poza centrum wsi oraz podjęcie rzeczywistego dialogu społecznego.

Burmistrz wie swoje

Burmistrz Krzeszowic Wacław Gregorczyk uznał petycję mieszkańców Sołectwa Dubie za nieuzasadnioną. W obszernej odpowiedzi wskazał, że procedura przygotowania inwestycji – budowy ścieżki turystycznej z punktem widokowym oraz zagospodarowania terenu – była prowadzona od kilku lat, zgodnie z obowiązującymi dokumentami strategicznymi i przepisami prawa.

Burmistrz przedstawił chronologię działań, podkreślając, że już we wrześniu 2021 r. podczas zebrania wiejskiego informował mieszkańców o planach budowy platformy widokowej i połączenia „Doliny Pstrąga” z działką gminną. Wówczas nie zgłoszono sprzeciwu, a w listopadzie 2021 r. gmina uzyskała prawomocne pozwolenie na budowę. Inwestycja została uznana za zgodną ze Strategią Rozwoju Gminy Krzeszowice na lata 2023–2033.

W odpowiedzi wskazał także, że projekt jest częścią szerokiego, partnerskiego przedsięwzięcia realizowanego przez gminy zrzeszone w Stowarzyszeniu Otulina Podkrakowska, współfinansowanego z Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027. Umowa o dofinansowanie została podpisana w grudniu 2025 r., a zadanie wcześniej jednogłośnie wpisano do Wieloletniej Prognozy Finansowej gminy. Zdaniem burmistrza rezygnacja z inwestycji na tym etapie nie jest możliwa.

Burmistrz zakwestionował również formalny charakter zebrania mieszkańców z 12 listopada 2025 r., na którym przyjęto petycję. Wskazał, że spotkanie nie spełniało wymogów Statutu Sołectwa Dubie (m.in. brak zwołania przez sołtysa, brak zawiadomienia burmistrza, brak protokołu), dlatego podjęte tam uchwały nie mają mocy prawnej.

Odpowiadając na zarzuty dotyczące zaniedbywania potrzeb mieszkańców, burmistrz wymienił zrealizowane i planowane inwestycje infrastrukturalne, m.in. budowę chodnika przy drodze gminnej, przygotowania do kolejnego chodnika przy drodze powiatowej oraz wyjaśnił, że budowa kanalizacji w Dubiu będzie możliwa po realizacji wcześniejszych etapów w sąsiednich miejscowościach i po pozyskaniu środków zewnętrznych.

W podsumowaniu burmistrz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że rozwój oferty turystycznej odbywa się zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i nie wyklucza równoległych działań na rzecz poprawy jakości życia mieszkańców. Zaznaczył również, że zgodnie z ustawą o petycjach sposób jej rozpatrzenia nie podlega zaskarżeniu.

Komentuje Aneta Filik, mieszkanka Dubia

- Lista potrzeb w naszej wiosce i ich hierarchia jest zupełnie inna od tej realizowanej przez gminę, dlatego nasze spojrzenie na rozwijanie w niej turystyki za wszelką cenę, też jest inne. Mamy do tego prawo i mamy prawo do rzetelnego, otwartego dialogu na temat kształtowania publicznej przestrzeni. Napływ turystów do Dubia jest niekontrolowany. Przecież nie każdy musi wjechać autem po skałkę czy inną atrakcję, a tak się dzieje. Może się kawałek przejść, zostawić auto na parkingu poza wioską. 

Dubie stało się bardzo popularne, ale ta sława stała się dla nas, mieszkańców, uciążliwa. W weekendy po prostu nie wychodzimy z domów, bo się nie da. Nie zgadzamy się też na to, żeby "zajechać" na śmierć piękne obiekty przyrodnicze. Moim zdaniem, konstrukcja schodów do platformy widokowej zaproponowana projekcie "Platforma widokowa" jest obrzydliwa. Mocno ingeruje w krajobraz i to nie jest dobre. Jeśli samorząd chce po sobie zostawić ślady, to nie takie.

Nowa atrakcje nie są z nami dyskutowane. Brakuje jakiegokolwiek dialogu. Nie jesteśmy wrogami korzystania z uroków naszej wioski, ale chcemy przekonać władze lokalne, że trzeba nad tym panować i trzeba z nami o tym rozmawiać. W rozmowach o przyszłości i jakichkolwiek pomysłach na rozsławianie Dubia nową infrastrukturą turystyczną, mieszkańcy powinni być pierwsi. Ten rozwój wymaga też zbudowania kanalizacji, o której mówi się od 26 lat. 

Mimo "zdelegalizowania" naszego ostatniego zebrania wiejskiego przez pana burmistrza, było to jednak zebranie mieszkańców Dubia. To przykre, że pan burmistrz skoncentrował się na tym jak je unieważnić, a nie na na rzeczowym dialogu z mieszkańcami łączącym pomysły, racje, opinie. Wobec braku zrozumienia w gminie, planujemy zainteresować naszym stanowiskiem urząd marszałkowski. 

Komentuje radny Szymon Goc w Woli Filipowskiej

- Ja się mieszkańcom Dubia nie dziwię. Uważam, że budowanie schodów (ścieżki turystycznej) za 1,7 mln zł to nikomu niepotrzebny wydatek. Jestem radnym niecałe dwa lata. Słyszałem, że pomysły urządzania tego terenu pojawiały się już z dziesięć lat temu. Dopóki jednak nie nabrały realnego kształtu, mieszkańcy nie reagowali. Teraz zostali zaskoczeni tempem działań, stąd ich petycja. Z mieszkańcami trzeba rozmawiać w odpowiednim czasie, argumentować, a nie działać w sposób nie mający nic wspólnego z zasadami poprawnej komunikacji, dialogu. Stawianie mieszkańców w sytuacji, w której nie mają już nic do powiedzenia, podobnie jak nie mają nic do powiedzenia radni tzw. opozycji, których pomysły w naszej gminie z góry skazane są na przegraną, jest nie fair. Nie tak wyobrażałem sobie prace w samorządzie. Nie sadziłem, że można cokolwiek robić wbrew mieszkańcom. Nasza gmina ma mnóstwo innych ważnych potrzeb. Wydawanie pieniędzy na siłę, nawet jeśli pochodzą z unijnych dotacji, to nieporozumienie, a przecież z gminnej kasy musimy do tego dołożyć , a potem utrzymywać - komentuje powstałą sytuację radny Szymon Goc z Woli Filipowskiej. 

Komentuje sołtys Dubia Mirosław Więcław

- Rozumiem życiowe niedogodności mieszkańców, zwłaszcza tych mających domy najbliżej Doliny Pstrąga. Nikt tutaj w Dubiu, ani w gminie nie spodziewał się tak imponującego rozwoju i popularności tego miejsca. Niemniej jednak jestem za dokończeniem projektu powstałego w 2016 r., bo okazja pozyskania 1,5 mln zł dotacji europejskiej z puli na rozwój turystyki może się już nie powtórzyć. To jest II etap projektu Dolina Pstrąga. Platforma widokowa i prowadzące do nie schody, uliczka, ławeczki, mają go wzbogacić. Może faktycznie na ostatnim etapie zabrakło dobrego dialogu społeczeństwem naszej wioski, ale wraz z radą sołecką chciałbym zrobić wszystko, aby zminimalizować skutki natłoku turystów.  Chcemy, aby powiat wyznaczył linię ciągłą przy drodze w stronę Pstrągarni Rózin i ustanowił zakaz postoju na całym odcinku drogi. Wysłałem wniosek, czekam na odpowiedź. Mamy też na uwadze ograniczenie liczby samochodów wjeżdżających do wioski na plac przy sołtysówce i wyprowadzenie parkingów poza granice sołectwa. Chcemy zachęcać osoby prowadzące działalność gospodarczą, aby urządzały płatne parkingi na swoich posesjach, co może zachęcić turystów do pozostawiana aut na obrzeżach Dubia. 

Komentarz

Dotacje za wszelką cenę

Coraz więcej decyzji związanych z dotacjami unijnymi zapada arbitralnie. Samorządy podejmują decyzje o przeznaczaniu dotacji na projekty, które nie wzbudzają entuzjazmu mieszkańców. Są nimi zaskakiwani, choć tak naprawdę dotyczą pomysłów, które zrodziły się wiele lat temu. Z bardzo podobną sytuacją mamy do czynienia z zagospodarowaniem Doliny Rybnej w Trzebini. Tutaj gmina postanowiła zaingerować  w dawne stawy rybne i w niecce jednego z nich urządzić teren rekreacyjny mocno ingerujący w naturę. Czas zmienia jednak życie i ludzkie potrzeby. Samorządy tego nie zauważają, bo działają w pośpiechu, byle wydać pieniądze i jak powiedziała moja rozmówczyni Aneta Filik, zostawić po sobie ślad. Ludzie wiedzą natomiast, że  każda nowa rzecz będzie wymagała nakładów na utrzymanie. Tego dotacje nie uwzględniają. Poza tym mieszkańcy mają zupełnie inną hierarchię potrzeb. Stając się społeczeństwami obywatelskimi widzą, że w sposobie działania lokalne władze stają się "staroświeckie" i idą w zupełnie inną stronę.  Całkowicie się z tą opinią zgadzam. 

------------------------------------

Dubie, wieś w gminie Krzeszowice, wzmiankowana jest w dokumencie z 1270 r., jako osada o nazwie Dupe, z której rozwinęła się późniejsza wieś. Kolejna wzmianka o wsi pochodzi z 1381 r. Przez całe średniowiecze i później, aż do XVIII w. wieś była bardzo rozdrobniona należąc do szlachty zaściankowej, której liczni przedstawiciele pieczętowali się herbami: Topór, Baranie Rogi i Pilawa. Pod koniec XVIII w. właścicielką wsi była Anna Żeleńska. W tym czasie we wsi istniał młyn i tartak. W XIX w. miejscowość należała do Potockich, którzy założyli tutaj, okołoc1850 r., stawy rybne z wylęgarnią ryb łososiowatych zwane, Rózinem. Zabytkową wartość ma zespół pstrągarni, w którym znajdują się: drewniany dom szwajcarski z XIX w. i tzw. grota Miłości z XIX w. Zabytkowy charakter mają również niektóre domy mieszkalne z XIX/XX w.

W północno zachodniej części Dubia, u wylotu wąwozu Zbrza, znajduje się czynny kamieniołom dolomitów z okresu środkowego dewonu. Skały, ciemnoszarej i czarnej barwy są najstarszymi odsłaniającymi się w rejonie krakowskim.
źródło: malopolska.szlaki.pttk.pl/2651-pttk-malopolska-dubie

Archiwum Przełomu nr 03/2026