Maj 1905 roku. W Warszawie czuć ducha kolejnej rewolucji — nie tyle antyrosyjskiej, co antycarskiej. Do walki rwą się robotnicy. Tymczasem, chyba nieco niespodziewanie, miasto staje się miejscem brutalnego samosądu.

– W maju 1905 roku doszło w Warszawie do zadziwiających wydarzeń. Najpierw Żydzi, a później Polacy zaczęli palić swoje domy publiczne, zabijać sutenerów i prostytutki – mówi autor „Pogromu 1905” Wacław Holewiński. To właśnie na tych wydarzeniach skupia akcję swojej książki.

Brutalny samosąd nie omija też najbardziej ekskluzywnego przybytku rozkoszy madame Szlimakowskiej.

Gdy ulice spływają krwią, generał-gubernator warszawski Konstantin Maksymowicz, po nieudanym zamachu na swoje życie, ukrywa się w zegrzyńskiej twierdzy.

Książka to rzetelna prezentacja postaw przedstawicieli różnych kultur i środowisk (m.in. dziennikarza, lekarza, policjanta, tajnego agenta ochrany, generała-gubernatora, właścicielki ekskluzywnego burdelu). Autor wplata ich losy w panoramę polsko-rosyjsko-żydowskiej Warszawy początku XX wieku.

Do dziś nie wiemy, czym ów pogrom tak naprawdę był i co go spowodowało. Holewiński skłania się ku teorii, że za te wydarzenia odpowiadały rosyjskie władze stolicy Królestwa, próbujące odwrócić uwagę społeczeństwa od coraz ostrzejszych działań rusyfikacyjnych.

Wacław Holewiński to polski pisarz, prawnik, wydawca, redaktor, działacz opozycji demokratycznej i więzień polityczny w PRL.