Jak działa faszyzm? My kontra oni

10 podstawowych zasad faszystowskiej polityki przedstawia nam w swojej książce Jason Stanley. Bo narody - jak nas przekonuje i pokazuje -  wcale nie muszą być faszystowskie, by ją uprawiać.

Psycholog, socjolog i filozof, prof. z Yale, publicysta "New York Times", "Washington Post" i "Boston Review" brutalnie udowadnia nam, że nie wyciągamy żadnej lekcji z historii. Z jednej strony Stanley odwołuje się do polityki nazistowskich propagandzistów i samego Hitlera czy do Włoch Mussoliniego, a z drugiej wskazuje przykłady rządów z tu i teraz. Wędruje na Węgry, do Indii, Turcji, Rosji, USA i, niestety, Polski. We wstępnie do polskiego wydania Sławomir Sierakowski pisze:

Prawo i Sprawiedliwość Jarosława Kaczyńskiego jest jednym z głównych negatywnych bohaterów tej książki. (...) Działaniami Jarosława Kaczyńskiego i rządu Mateusza Morawieckiego można zilustrować niemal każdą z metod opisywanych przez Stanley'a, za pomocą których faszyści zdobywali władzę i robią to dalej. Nie miejmy złudzeń, wtedy też wydawało się (...) że to przejściowe. Czyta się tę książkę ze wstydem. Polska przeszła do żelaznego repertuaru badaczy patologii władzy.

Bo, na co zwracał uwagę z kolei Marcin Zegadło, poeta i publicysta, na profilu Księgozbiory: Droga do faszyzmu wiedzie przez normalność, która niepostrzeżenie staje się wzmożoną obroną "ideałów", "wolności", "równości", która okazuje się troską o "prawo i sprawiedliwość", a w szczególności o "prawdę historyczną", tradycje, narodową kulturę. Zanim ktokolwiek zorientuje się w sytuacji, powstają już pierwsze obozy dla politycznych oponentów, więzienia zapełniają się nimi po brzegi, brutalizują się śledztwa, a policja i wojsko nie służą już społeczeństwu, tylko partii.