Jak przemysł wymyślił Trzebinię

Kopalnia Siersza była sercem przemysłowej Trzebini, ale potęgę miasta tworzyły też huta, rafineria, elektrownia, cementownia i kilka innych zakładów. Dawały pracę tysiącom ludzi i wpływały na niemal każdą dziedzinę ich życia.

Przemysłowa historia Trzebini zaczęła się od wydobycia rud cynku i ołowiu. Jej dalszy rozwój napędziły węgiel oraz kolej, dzięki której miejscowe zakłady zyskały dostęp do wielkich rynków.

Z czasem Trzebinia stała się rozbudowanym przemysłowym organizmem. Obok kopalni węgla kamiennego działały Zakłady Metalurgiczne, rafineria, „Górka”, elektrownia, Zakłady Tłuszczowe produkujące m.in. mydło „Jeleń” i tłuszcz Ceres, gumownia, Zakłady Górnicze „Trzebionka”.

Fot. ZM Trzebinia, Huta Cynku. Rok 1924. Autor nieznany.

Największy wpływ na miasto miała kopalnia Siersza. Nie tylko zatrudniała ludzi, ale też budowała osiedla i domy, wspierała szkoły, kulturę, sport oraz wypoczynek pracowników. Wokół niej powstawały wielopokoleniowe rodziny górnicze, a Barbórka, górnicza orkiestra i zakładowe tradycje integrowały całą lokalną społeczność.

W latach 90. ten system zaczął się rozpadać. Zamykanie przedsiębiorstw oznaczało nie tylko utratę miejsc pracy, lecz także koniec świata, który przez dziesięciolecia organizował życie miasta.

Z krajobrazu zniknęła duża część przemysłowej zabudowy. Jednym z najważniejszych ocalałych symboli pozostaje wieża szybu Zbyszek, przy której działa Muzeum Regionalne w Trzebini.

W pełnej wersji tekstu, w papierowym wydaniu tygodnika „Przełom” (w numerze 36.) piszemy więcej o: 

• rozwoju najważniejszych zakładów,
• życiu górniczych rodzin,
• roli kopalni Siersza w mieście,
• skutkach upadku przemysłu
• próbach ocalenia jego materialnych śladów. 

To kolejny temat prezentowany w cyklu „Bliska Kultura. Stąd. Filary lokalnej tożsamości. Opowieści z ziemi chrzanowskiej i Krzeszowic”.

Zachęcamy do lektury. Wersja elektroniczna tygodnika dostępna na platformach eprasa.pl i e-kiosk.pl