Nie masz konta? Zarejestruj się

Przełom Online

Dzisiaj jest dzień chorego, więc pomyślmy o swoim zdrowiu

11.02.2024 23:26 | 0 komentarzy | 827 odsłon | Alicja Molenda
Ludzie nie wierzą, że profilaktyka jest przepustką do dalszego życia w przypadku stwierdzenia nowotworu na wczesnym etapie. Prezentujemy dane, które być może skłonią do refleksji.
0
Dzisiaj jest dzień chorego, więc pomyślmy o swoim zdrowiu
Mammografia. Badanie niezbyt przyjemne, ale ważne. Fot. Pixabay
Wiesz coś więcej na ten temat? Napisz do nas

Rak to druga po chorobach układu krążenia przyczyna przedwczesnych zgonów. A tymczasem:

 

  • Tylko połowa Polek regularnie wykonuje badanie cytologiczne, a na mammografię zgłasza się jedynie około 40% kobiet. Od 2016 r., liczba zainteresowanych udziałem w badaniach stale spada. W przypadku mammografii to spadek z 41 proc. w roku 2016 do 27 proc. w roku 2023. W przypadku cytologii zgłaszalność spadła z 20 proc. do 11 proc. Badania takie jak mammografia, cytologia i kolonoskopia są powszechnie dostępne i refundowane przez publiczną służbę zdrowia.
  • Znaczenie badań przesiewowych jako ważnego narzędzia w profilaktyce nowotworów będzie w kolejnych latach rosło. Głównie z powodu starzenia się społeczeństwa, a starość oznacza wzrost ryzyka chorób nowotworowych.
  • 90-95 proc. wszystkich przypadków zachorowań na nowotwory związanych jest ze stylem życia, w którym  możemy wprowadzać zmiany.
  • Europejski Kodeks Walki z Rakiem zaleca, aby Europejczycy brali udział w badaniach przesiewowych w kierunku raka piersi, szyjki macicy i jelita grubego. Gdyby wszyscy mieszkańcy Europy stosowali się do zaleceń Kodeksu, moglibyśmy mówić o nawet 50-procentowej redukcji śmiertelności z powodu nowotworów.
  • Polska pod względem narażenia na czynniki ryzyka, tj. palenie tytoniu, otyłość i spożywanie alkoholu, jest w gorszej sytuacji, niż inne kraje europejskie. Podobnie jeśli chodzi o udział w badaniach przesiewowych.
  • W Polsce liczba zgonów możliwych do uniknięcia dzięki profilaktyce wynosi 275 na 100 tys. ludności. W UE to 180 możliwych do uniknięcia zgonów, co pokazuje, że chcąc zbliżyc się do poziomu europejskiego musimy bardzo mocno popracować nad prewencją zachorowań na nowotwory,
  • W 2022 r. na nowotwory złośliwe zachorowało w Polsce ponad 200 tys. osób, przy czym w przypadku kobiet rak piersi stanowił 26 proc. rozpoznań, rak jelita grubego 12 proc. (u mężczyzn 15 proc.), rak szyjki macicy 4 proc.
  • Dane NFZ od 2016 r., tj. od momentu, gdy zaprzestano wysyłania zaproszeń na badania, pokazują, że liczba korzystających z nich osób stale spada.
  • Od 1 listopada 2023 r. rozszerzone zostały przedziały wiekowe w bezpłatnych badaniach przesiewowych. I tak: mammografia 45-74 lata (wcześniej 50-69), cytologia 25-64 lata (wcześniej 25-59), kolonoskopia 50-65 lat lub 40-49 jeśli krewny pierwszego stopnia miał diagnozę nowotworu jelita grubego (wcześniej 55-64).
  • Eksperci proponują, aby Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) wysyłało sms-y zapraszające na badania przesiewowe. Nawet jeśli sms-a z zaproszeniem na mammografię, czy cytologię otrzyma mężczyzna, nie widzę w tym problemu, ponieważ ma on zapewne w rodzinie kobiety, z którymi może o tym porozmawiać.

 

Wiesz, że:

39 proc. Polaków nie wie, że dostępne badania profilaktyczne wykrywajace nowotwory na wczesnym etapie są finansowane przez NFZ;

46 proc. Polaków nie potrafi wymienić nazwy żadnego spośród tych badań;

64 proc. nie wykonuje żadnych badań profilaktycznych w kierunku nowotworów;

36 proc. nie wie, gdzie w swojej okolicy może wykonać takie badania;

19 proc. jest przekonanych, że profilaktyka nie uratuje im życia.

 

Źródło: dane OECD