Pomiar ciśnienia, morfologia, prześwietlenie klatki piersiowej. To przykładowe badania z tych, które - niezależnie od wieku i płci - powinniśmy robić systematycznie. Z reguły ze skierowaniem od lekarza możemy je wykonać bezpłatnie.

Po ukończeniu 18. roku życia, niezależnie od wieku, powinniśmy raz w roku:

• mierzyć ciśnienie tętnicze krwi, by wcześnie wykryć nadciśnienie prowadzące do groźnych zaburzeń układu krwionośnego, osłabienia serca, niewydolności nerek, udaru mózgu
• wykonać morfologię krwi z rozmazem i OB - dzięki temu sprawdzimy m.in., czy nie mamy anemii lub stanu zapalnego
• zrobić badanie ogólne moczu - odchylenia od normy mogą świadczyć o niewydolności nerek, ropnym zapaleniu układu moczowego
• prześwietlić klatkę piersiową, dotyczy to szczególnie osób palących - umożliwia to rozpoznanie zapalenia płuc, guza w płucach, gruźlicy, rozedmy, zwapnienia aorty lub zastawek serca
• w przypadku kobiet wykonać okresowe badania ginekologiczne, w tym cytologię szyjki macicy - umożliwia to wykrycie raka szyjki macicy we wczesnym stadium, gdy jest całkowicie wyleczalny

Częściej warto:

• odwiedzać dentystę - przynajmniej raz na pół roku (częściej gdy masz próchnicę lub jesteś w ciąży)
• w przypadku kobiet zbadać samodzielnie piersi, raz w miesiącu, najlepiej po miesiączce.

Pozostałe badania wykonujemy z częstotliwością odpowiednią do wieku

• Badanie poziomu glukozy w surowicy krwi, przeprowadzamy raz na 3 lata. Gdy cierpimy na nadciśnienie lub miażdżycę - co roku. Przekroczenie normy może być objawem początków cukrzycy i innych schorzeń.
• Oznaczanie poziomu cholesterolu we krwi, by wykryć ewentualne skłonności do miażdżycy naczyń krwionośnych. Osoby w wieku 18-30 lat powinny badać cholesterol co pięć lat, starsze co trzy lata.
• Elektrokardiogram (EKG) wykonujemy co 3 lata, a po 50. roku życia raz w roku. Badanie pokazuje ewentualne zaburzenia oraz nieprawidłowości w ukrwieniu mięśnia sercowego oraz zmiany towarzyszące np. chorobie wieńcowej.
• USG piersi i mammografia. USG zalecane jest co roku kobietom w wieku rozrodczym, a po pięćdziesiątce co 2-3 lata. Mammografię należy wykonywać co kilka lat lub częściej, jeśli jesteś w grupie podwyższonego ryzyka.
• Test na krew utajoną w stolcu powinny co roku wykonywać osoby po 40. roku życia. Pomaga wykryć zwłaszcza chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy i nowotwory jelita.
• USG jamy brzusznej powinniśmy wykonywać co 3-5 lat, po 50. roku życia co 2-3 lata. Zbadamy tym sposobem nieprawidłowości w narządach wewnętrznych. U kobiet badanie pozwala też na wykrycie torbieli i nowotworów w jajnikach lub zmian w macicy.
• Badanie stężenia hormonów tarczycy. Zalecane jest co roku osobom po 50. roku życia. Pomaga wykryć wiele chorób tarczycy.
• Badanie gęstości kości (densytometria) jest zalecane co 3 lata między 40. a 50. rokiem życia, co 2 lata w wieku 50-60 lat i co rok powyżej tego wieku. Umożliwia wykrycie wczesnych etapów osteoporozy.
• Audiometryczne badanie słuchu przeprowadzamy co 5 lat między 30. a 40. rokiem życia, co 3 lata między 40. a 50., później co 2 lata. Pozwala określić rodzaj i stopień ewentualnego uszkodzenia słuchu.
• Badaniom okulistycznym powinniśmy poddać się co 3-5 lat, a po czterdziestce co roku.
• Kolonoskopię powinien wykonywać co 5 lat każdy, kto skończył 45 lat. Pozwala wykryć wczesne stadia raka jelita grubego.

Badania profilaktyczne w szpitalu

W 2019 r. można się będzie rejestrować na następujące badania:

• Pakiet w ramach profilaktyki chorób cywilizacyjnych. Planowane badania: określenie poziomu glukozy, kreatyniny, kwasu moczowego i cholesterolu.
• Limit badań: 1 414 osób. Powiat zapłaci za nie: 118 000 zł.
• Badanie profilaktyki gruczołu krokowego. Limit badań: 300 mężczyzn. Koszt dla powiatu: 9 600 zł.
• Badanie w ramach profilaktyki chorób tarczycy.
• Limit badań: 900 osób. Koszt dla powiatu: 21 600 zł.

Badania są przeznaczone dla wszystkich dorosłych mieszkańców powiatu chrzanowskiego. 
Każda gmina, proporcjonalnie do wielkości, będzie miała limit osób, które zostaną zakwalifikowane do każdego z badań. W najbliższych tygodniach powinna rozpocząć się rejestracja. Informacja taka zostanie podana na stronie internetowej szpitala. Zamieścimy ją też na przelom.pl i w papierowym wydaniu "Przełomu". Jeśli limit funduszy na badania nie zostanie wyczerpany wiosną, jesienią szpital przeprowadzi drugi nabór.

Kontynuowany będzie także program ochrony zdrowia psychicznego. 
Zainteresowani otrzymają ulotkę na temat objawów i metod leczenia schorzeń psychicznych, m.in. depresji. Pacjenci z oddziału dziennego psychiatrycznego, podobnie jak w ubiegłym roku, dostaną też vouchery na wyjście do kina w Chrzanowie i Trzebini dla siebie i członków rodzin.

Nie będzie kontynuowany program badania poziomu witaminy D3.

• W ubiegłym roku objął 984 mieszkańców. Z tego aż 76 procent miało wyniki poniżej przyjętej normy. Potwierdza to tezę powszechnym niedoborze tej witaminy.
• Szpital wycofał się też z mających wieloletnią historię badań w ramach profilaktyki raka piersi i jajnika, bo podobne programy są realizowane i finansowane także przez NFZ.