Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma kilka sposobów na jej rozwiązanie. Pierwszym z nich jest zaproponowanie pracodawcy rozwiązania umowy na podstawie porozumienia stron.

PRAWNIK RADZI

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma kilka sposobów na jej rozwiązanie. Pierwszym z nich jest zaproponowanie pracodawcy rozwiązania umowy na podstawie porozumienia stron.
Oznacza to, iż obie strony umowy - zarówno pracownik jak i pracodawca - składają zgodne oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę i wskazują termin tego rozwiązania. W ten sposób możemy rozwiązać w każdej chwili umowę o pracę zawartą na czas określony, jak i nieokreślony. Strony stosunku pracy nie muszą czekać wówczas na upływ terminu wypowiedzenia, który może być niewygodny dla pracownika z uwagi na możliwość podjęcia innej pracy na bardziej korzystnych niż dotychczas warunkach.
Drugi sposób to złożenie wypowiedzenia umowy o pracę. Nie jest potrzebna zgoda pracodawcy. Pracownik musi odczekać jednak przewidziany prawem okres wypowiedzenia, który uzależniony jest od stażu pracy. Okres ten wynosi: a) 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy, b) 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, c) 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny termin wypowiedzenia to: a) 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni, b) 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie, c) 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące. Zasadniczo możliwość wypowiedzenia umowy dotyczy umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, bowiem w przypadku terminowych umów o pracę stosunek pracy ulega zakończeniu z upływem czasu, na jaki umowa o pracę została zawarta. W przypadku umowy o pracę na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy pracodawca i pracownik mogą w umowie zawrzeć klauzulę o możliwości wcześniejszego rozwiązania umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem.
Należy pamiętać, iż rozwiązanie umowy o pracę w drodze porozumienia jak i wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie.
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę ze skutkiem natychmiastowym, tzn. bez wypowiedzenia. Powinien złożyć na piśmie oświadczenie woli, iż rozwiązuje umowę o pracę bez wypowiedzenia i podać przyczynę uzasadniającą takie rozwiązanie umowy. Uzasadnieniem jest sytuacja, w której zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniósł go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy. Ponadto pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Taka przyczyna rozwiązania umowy daje pracownikowi możliwość dochodzenia od pracodawcy odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni. Pracownik musi jednak pamiętać, iż rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Pracownik powinien wiedzieć, iż w razie ewentualnej sprawy sądowej powinien być wstanie udowodnić, iż pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków wobec pracownika, a co za tym idzie, że rozwiązanie umowy było uzasadnione. W przeciwnym razie pracodawca będzie mógł przed sądem domagać się od pracownika odszkodowania w wysokości wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

Rafał Sikora Biuro Prawne Nivis

Przełom nr 37 (905) 16.09.2009