Choroby cywilizacyjne to schorzenia związane z negatywnymi skutkami życia w dużych skupiskach ludzkich i coraz większą rolą techniki. Zapada na nie coraz więcej osób.

Choroby cywilizacyjne to schorzenia związane z negatywnymi skutkami życia w dużych skupiskach ludzkich i coraz większą rolą techniki. Zapada na nie coraz więcej osób.

- Oczywiście ta technika ułatwia nam życie. Jednak jest i druga strona medalu: coraz mniej się ruszamy, żyjemy w stresie i jemy coraz więcej sztucznych rzeczy - wylicza dr n. med. Grzegorz Mańko, prowadzący wykłady dla seniorów z Trzebińskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

Przypomina, że zdrowie to stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, umysłowego i społecznego, a nie jedynie brak choroby lub niedomagania. Choroby cywilizacyjne można podzielić na psychosomatyczne (zaburzenia psychiczne, nerwice i depresje), metaboliczne (otyłość, cukrzyca), zwyrodnienia stawów i kręgosłupa, wady postawy oraz choroby układu krążenia (choroby serca i naczyń).
- Czynnikami sprzyjającymi rozwojowi chorób cywilizacyjnych są: siedzący tryb życia, nieprawidłowa dieta, palenie papierosów i nadużywanie alkoholu oraz wysoki poziom stresu - wylicza doktor Mańko.

Statystyki dowodzą, że w Polsce papierosy pali 42 procent mężczyzn i co czwarta kobieta. A z otyłością problemy ma dwie trzecie panów i połowa Polek. Ponad 5 procent dorosłych Polaków zbyt mało się rusza. Te czynniki doprowadzają do wymienionych chorób. A w konsekwencji są przyczyną niepełnosprawności. Co dziesiąty Polak jest niepełnosprawny. Najczęściej na skutek chorób układu krążenia, kości i stawów oraz układu nerwowego.

Często dysfunkcje zaczynają się od niewłaściwych nawyków. Dotyczy to choćby naszej postawy ciała. - Prawidłowa postawa zapewnia optymalną stabilność ciała i spełnia wymogi estetyczne, przyczyniając się do komfortu psychicznego. Stwarza też warunki do optymalnego ukrwienia narządów wewnętrznych. Przy dobrej postawie mniej zużywają się także nasze kości - przypomina doktor Mańko.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) za jedną z głównych chorób cywilizacyjnych uważa także osteoporozę. Częstość jej występowania wzrasta z wiekiem, szczególnie wśród kobiet. W naszym kraju zagrożenie dotyczy jednej czwartej populacji po pięćdziesiątce. Profilaktyka polega głównie na regularnym badaniu gęstości kości udowej lub kręgosłupa, ograniczenie używek, zwiększenie aktywności fizycznej oraz dostarczanie organizmowi dostatecznej ilości wapnia.

Profilaktyka niektórych chorób

Choroby układu krążenia
- Regularne pomiary ciśnienia krwi (co najmniej raz w roku, bez względu na wiek).
- Regularne badania stężenia cholesterolu we krwi (mężczyźni powyżej 35 roku życia, kobiety powyżej 45 roku życia).
- Stosowanie diety przeciwdziałającej otyłości.
- Zwiększenie aktywności fizycznej - sport poprawia wydajność organizmu.
- Zaprzestanie palenia papierosów.
- Ograniczenie picia alkoholu oraz spożycia soli.
- Unikanie stresu.

Osteoporoza
- Regularne badania gęstości kości udowej lub kręgosłupa (kobiety powyżej 45. roku życia).
- Zrezygnowanie z palenia tytoniu oraz ograniczenie spożycia alkoholu i kawy.
- Podjęcie systematycznej aktywności fizycznej.
- Dostarczanie organizmowi należytej ilości wapnia - dzienne zapotrzebowanie na wapń w okresie klimakterium i u osób starszych wynosi około 1500 mg.

Choroby nowotworowe
- Badanie palpacyjne prostaty (mężczyźni po 50. roku życia lub po 40. roku życia, gdy rak prostaty występował w rodzinie).
- Regularne badania cytologiczne (wszystkie kobiety w ciągu trzech lat od rozpoczęcia życia płciowego, lecz nie później niż po 21. roku życia).
- Systematyczna mammografia (kobiety po 50. roku życia).
- Badanie obecności krwi w kale (po 45 roku życia).

Marek Oratowski

Przełom nr 43 (962) 27.10.2010