Niemal każda informacja urzędowa jest informacją publiczną. Jeśli zatem interesuje cię jakikolwiek element funkcjonowania, np. twojego samorządu - zadaj pytanie bez wahania.

Gorąco zachęcam do zapoznania się z obowiązującą od 2001 roku ustawą o dostępie do informacji publicznej. W odróżnieniu od wielu innych aktów prawnych, ten dokument jest napisany prostym językiem. Zrozumienie zawartych w nim zapisów nikomu nie powinno sprawić trudności.

Niezwykle istotny jest punkt drugi art. 10: "2. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku". Wynika z niego wprost, że jeśli pójdziemy do urzędu i zapytamy o konkretną sprawę, a urzędnik posiada odpowiednią wiedzę i może odpowiedzieć od razu, ma obowiązek to zrobić. Nie może nas odesłać i żądać wniosku na piśmie.

Specjaliści zgodnie podkreślają, że nie tylko obywatele mają trudności ze stosowaniem w praktyce ustawowych zapisów. Problem ten dotyczy również administracji. W ubiegłym roku portal www.faktyoswiecim.pl wystąpił do Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu z wnioskiem o udostępnienie nagrania z jednej z sesji rady. Otrzymał odpowiedź odmowną. Urzędnicy argumentowali, że są to "materiały pomocnicze" i dziennikarz może zapoznać się tylko z końcowym protokołem. Pracownicy starostwa, odmawiając dostępu do nagrania, złamali prawo. Sprawa jest w toku.

Zgodnie z przepisami postąpili natomiast urzędnicy z chrzanowskiego magistratu. Poproszeni przez naszą redakcję o zapis dźwiękowy z sesji, umieścili go na płycie CD i poinformowali, że przygotowany materiał można odebrać.
Piotr Tarczyński

Zdaniem eksperta
Szymon Osowski, prawnik z Pozarządowego Centrum Dostępu do Informacji Publicznej w Warszawie:
- Informacją publiczną jest wszystko, co związane z działaniem administracji i wydatkowaniem publicznych pieniędzy. W rzeczywistości to gwarantowane w Konstytucji prawo, które umożliwia pytanie np. o faktury, umowy, analizy. Urzędy muszą odpowiadać na każde pytanie niezależnie od tego, kto je zadaje i o co pyta. Nie będą tylko udostępniane informacje związane z danymi osobowymi, informacjami niejawnymi i innymi tajemnicami. Nie można nawet stworzyć katalogu informacji, o jakie można zapytać swój urząd - można bowiem pytać o wszystko, nawet o korespondencję mailową burmistrza. Możliwość pytania o wszystko ma nie tylko charakter kontrolny - mieszkańcy mogą zobaczyć, co się dzieje i jak funkcjonuje administracja - ale dzięki temu mogą oni aktywnie uczestniczyć w podejmowaniu decyzji. Posiadanie informacji pozwala zrozumieć podejmowane decyzje, wskazywać, co zostało błędnie zrobione lub zaproponować inne rozwiązanie. Dlatego też administracji powinno zależeć na dobrym wykonywaniu prawa do informacji publicznej.

Eksperci pomogą
Wszyscy zainteresowani mogą skorzystać z baz danych, interpretacji przepisów i praktycznych porad zawartych na stronie www.informacjapubliczna.org.pl  Tam też znajdą adresy mailowe i telefony do ekspertów, którzy posłużą pomocą w spornych sprawach. 
 
PRZEŁOM nr 8 (1029) 22 II 2012