PRAWNIK RADZI dr Marek Niechwiej

Mój mąż jest dłużnikiem alimentacyjnym. Czy wobec tego możliwe jest, że straci prawo jazdy?

Osoba, która uporczywie unika spełniania obowiązku alimentacyjnego, może stracić prawo jazdy. Odzyska je, jeśli spełni określone warunki, np. podejmie pracę. Osoba, którą sąd zobowiązał do określonych świadczeń alimentacyjnych (np. w wyroku rozwodowym), nie może unikać możliwości znalezienia stałego źródła utrzymania. Innymi słowy, jeśli taka osoba celowo unika legalnego zatrudnienia (aby trudniej było mu udowodnić uzyskiwanie dochodu) lub zataja składniki majątku, czy w inny sposób "miga się" od płacenia alimentów, ponosi za to odpowiedzialność karną (art. 209§1 Kodeksu Karnego).

Dodatkowym czynnikiem "zachęcającym" do płacenia alimentów może być zatem możliwość utraty prawa jazdy. Możliwość taka coraz częściej pojawia się w sytuacji, gdy świadczenie alimentacyjne nie jest spełniane, a osoba uprawniona do alimentów uzyskała pieniądze z funduszu alimentacyjnego. W tym momencie organ samorządu gminnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta) występuje przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu jako wierzyciel, dążąc do ściągnięcia wypłaconej kwoty z funduszu. W przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, wspomniany organ:
- zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;
- informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.

Wierzyciel składa zatem wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu Karnego oraz kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. W takim wypadku prawo jazdy podlega zatrzymaniu na wezwanie starosty lub np. w trakcie kontroli drogowej. Jest to praktyczna możliwość "zobowiązania" do zapłaty. Istotne jest to, że przede wszystkim uchylanie się od alimentacji powinno jednak wykazywać cechy uporczywości i umyślności. Trudno zatem żądać odebrania prawa jazdy, jeżeli dłużnik popadł w zwłokę z uwagi na szczególne okoliczności albo sporadycznie nie uiścił alimentacji.
Przełom nr 42 (1063) 24.10.2012