Na temat kierowania pojazdami w starszym wieku oraz cech istotnych przy prowadzeniu pojazdów z Agnieszką Kozłowską z Pracowni Psychologicznej ConceptFreud w Krzeszowicach rozmawia Ewa Solak.

Na temat kierowania pojazdami w starszym wieku oraz cech istotnych przy prowadzeniu pojazdów z Agnieszką Kozłowską z Pracowni Psychologicznej ConceptFreud w Krzeszowicach rozmawia Ewa Solak.

Ewa Solak: Z wiekiem nasza sprawność psychomotoryczna się obniża. Jest jakaś granica wiekowa, po przekroczeniu której nie powinno się kierować samochodem?
Agnieszka Kozłowska: Nie ma. W tym wypadku trzeba liczyć na rozsądek osób prowadzących pojazdy. W wieku 70-80 lat nie poruszamy się tak, jak wtedy gdy mieliśmy lat 20 czy 30. Nasze zmysły nie funkcjonują tak samo, jak dawniej. Mamy gorszy wzrok, słuch, trudniej nam utrzymać równowagę, wolniej reagujemy, szybciej się męczymy. Kiedy wsiadamy za kierownicę, nasza sprawność nie poprawia się. Zbyt wolne czy niedostosowane reakcje mogą przyczynić się do kolizji czy wypadku.

80-letniemu miłośnikowi aut trudno czasem wytłumaczyć, że powinien zrezygnować z kierowania.
- To bardzo indywidualna sprawa, ale jeśli brak istotnych powodów, żadna z takich osób nie ma nawet obowiązku poddania się badaniom oceniającym sprawność psychomotoryczną. Są do nich zobowiązani kierowcy zawodowi, kandydaci na takich kierowców, instruktorzy, egzaminatorzy, osoby kierujące pojazdami uprzywilejowanymi, tramwajami, jak również te, którym zatrzymano prawo jazdy za prowadzenie w stanie nietrzeźwym lub za punkty. Kierowane przez policję na tego typu badania są też osoby uczestniczące w poważnych wypadkach drogowych. Warto pamiętać, że w układzie człowiek - droga - pojazd, głównym sprawcą wypadków jest człowiek, nie tylko kierowca, ale też pieszy. Stan naszych dróg czy samochodów ma tu drugorzędne znaczenie.

Mając świadomość zagrożenia, jakie możemy spowodować na drodze w związku z podeszłym wiekiem, sami powinniśmy zgłaszać się na badania?
- Lekarz pierwszego kontaktu najpierw musi wystawić na nie skierowanie. Wiele osób może podważać ich słuszność, ze względu na wieloletnie doświadczenie, rozwagę, ostrożność. To są cechy potrzebne i korzystne w prowadzeniu pojazdów. Istnieją jednak i takie, które trudno u siebie samodzielnie zaobserwować. Pomoże nam je ocenić psycholog.

Co to za cechy?
- Wyobraźmy sobie, że po badaniu otrzymujemy informację, iż nasza szybkość reagowania jest w dolnej granicy normy. Możemy przypuszczać, że w takiej sytuacji, decydując się na jazdę, gdy jesteśmy zmęczeni, ta zdolność jeszcze się zmniejszy. Jazda może być ryzykowna. Tu istotne będą inne cechy kierowcy, choćby odpowiedzialność.

Co jeszcze oceniane jest w trakcie badań?
- Umiejętność oceny prędkości innych pojazdów. Wyniki badań mogą wskazywać, że kierujący, widząc jadący z przeciwka samochód, sądzi, że jedzie on wolniej niż w rzeczywistości. W takim wypadku podjęcie manewru wyprzedzania może być niebezpieczne. Duże znaczenie przy prowadzeniu pojazdu w nocy ma właściwe widzenie w mroku, tj. zdolność rozróżniania przedmiotów przy minimalnym oświetleniu czy szybkość, z jaką adaptuje się nasz wzrok po oślepieniu przez reflektory innych pojazdów.
Przełom nr 5 (1076) 30.1.2013