dr Marek Niechwiej

dr Marek Niechwiej

Zmuszona jestem podzielić majątek wspólny z mężem. Nie chciałbym się jednak rozwodzić, ze względu na moje przekonania. Słyszałam, że wniosek o podział majątku wspólnego może być zgłoszony albo przy rozwodzie, albo po orzeczeniu rozwodu już w sądzie rejonowym. Czy to są jedyne okoliczności, które umożliwiają podział?

Do orzekania w sprawie podziału majątku dorobkowego małżonków nie jest konieczny rozwód. Słusznie Pani wspomniała, że taki wniosek można zgłosić albo przy pozwie rozwodowym, albo w odrębnym postępowaniu, jednakże nie są to jedyne okoliczności. Do podziału majątku wspólnego konieczne jest zaistnienie w sensie prawa statusu rozdzielności majątkowej. Ta sytuacja zachodzi w czterech wypadkach: po orzeczeniu rozwodu, separacji, ewentualnie wyroku z powództwa o ustanowienie rozdzielności albo w sytuacji, kiedy strony taką umowę - ustanawiającą rozdzielność - spiszą w formie aktu notarialnego. Jeszcze inna jest sytuacja, kiedy strony zawrą tzw. intercyzę, czyli umowę przedmałżeńską, na mocy której wyłączą wspólność majątkową i wówczas ona nigdy między nimi nie powstanie.

A zatem nie jest konieczne orzeczenie rozwodu - tak jak w Pani przypadku - aby podzielić majątek. Skoro nie jest możliwe polubowne załatwienie sprawy u notariusza, czyli spisanie umowy majątkowej, to może Pani pozwać małżonka przed sądem rejonowym w procesie o ustanowienie rozdzielności majątkowej z uzasadnieniem, dlaczego żąda Pani takiego orzeczenia. Po zniesieniu wspólności, ma Pani otwartą drogę do podziału majątku i na tym etapie dopiero należy dokładnie wskazać, co wchodzi w skład dorobku i jaką widzi Pani możliwość przeprowadzenia podziału.

Ważne jest podanie wartości przedmiotu postępowania, czyli tego majątku, choć przedsądowa wycena w tym zakresie nie jest konieczna. Strony niejednokrotnie zlecają wykonanie takich operatów, przy czym jest to dodatkowy koszt, natomiast nie wiąże stanowiska sądu. Jeśli sąd będzie miał wątpliwości w zakresie oszacowania majątku albo strony będą się w tym temacie spierały, może posiłkować się operatem szacunkowym, sporządzonym przez osobę do tego uprawnioną. Warto jednak mieć na względzie, że czasami korzystniejsze jest zawarcie ugody, niż podrażanie kosztów sądowych. Ostatnia uwaga jest odpowiedzią na częste pytanie, czy drugi z małżonków musi otrzymać połowę majątku. Otóż domniemanie jest takie, że udziały w dorobku są równe, co jednak nie przeszkadza temu, by sąd ustalił nierówne udziały w tym zakresie, biorąc pod uwagę rozmaite okoliczności, które uzasadniałyby odmienny wkład do dorobku każdego małżonka.
Przełom nr 5 (1076) 30.1.2013