PRAWO. Urlopy z tytułu urodzenia dziecka udzielane są w celu sprawowania opieki nad maleństwem. Nie oznacza to jednak, że w trakcie ich trwania pracownik żadnej pracy zarobkowej podjąć nie może.

PRAWO. Urlopy z tytułu urodzenia dziecka udzielane są w celu sprawowania opieki nad maleństwem. Nie oznacza to jednak, że w trakcie ich trwania pracownik żadnej pracy zarobkowej podjąć nie może.

Po urodzeniu dziecka pracującej mamie przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni (w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka wymiar urlopu macierzyńskiego zwiększa się o kolejne tygodnie).
- Pracownica po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego ma prawo zrezygnować z pozostałej części urlopu i wrócić do pracy. Wówczas niewykorzystaną część urlopu macierzyńskiego można udzielić ojcu dziecka. On sam musi jednak wystąpić z takim wnioskiem - informuje Wojciech Dyląg, rzecznik prasowy Państwowej Inspekcji Pracy w Krakowie.

Na pisemny wniosek pracownika
Po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego pracownica lub ojciec pracownik ma prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze 6 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka), a bezpośrednio po takim urlopie - do trwającego nawet 26 tygodni urlopu rodzicielskiego.
- Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo albo w dwóch częściach przypadających bezpośrednio jedna po drugiej - w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności. Udziela się go na pisemny wniosek pracownika, który musi być złożony w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Z kolei urlop rodzicielski może być udzielony jednorazowo lub w trzech częściach, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni. Z urlopu rodzicielskiego może jednocześnie korzystać każde z rodziców. Trzeba jednak pamiętać, że łączny jego wymiar nie może przekroczyć 26 tygodni. I w tym przypadku urlopu udziela się na pisemny wniosek pracownika - dodaje Wojciech Dyląg.

Wychowanie połączone z pracą
Nie każdy wie, że korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego można połączyć z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który tego urlopu udzielił. Kwestia zarobkowania na dodatkowym urlopie jest uregulowana w Kodeksie pracy. Dopuszcza on taką możliwość z zastrzeżeniem, że praca nie może przekraczać połowy etatu. Wówczas urlop macierzyński udzielany jest na pozostałą część etatu.
- I w tym przypadku pracownik sam musi złożyć pisemny wniosek w tej sprawie w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem pracy. Sam określa wymiar czasu pracy oraz okres, przez który zamierza łączyć korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego i pracę zarobkową - tłumaczy rzecznik PIP.
Pracodawca nie ma innego wyjścia, jak uwzględnić wniosek pracownika, chyba że rodzaj wykonywanej pracy i jej organizacja to wyklucza. O przyczynie odmowy ma obowiązek powiadomić podwładnego na piśmie.
Pracownik może też pracować u swojego pracodawcy na umowę cywilnoprawną. Jednak, jak podkreśla Wojciech Dyląg, zatrudnienie w takiej formie jest możliwie tylko w sytuacji, gdy z treści zlecenia lub umowy o dzieło wynika, że pracuje w innym charakterze, niż określono to w umowie o pracę. Ma inne stanowisko lub zakres obowiązków.

Wyjątek od reguły
Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, dodatkowego macierzyńskiego lub rodzicielskiego pracodawca ma obowiązek przywrócić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe - na stanowisku równorzędnym z zajmowanym wcześniej lub innym, które odpowiada jego kwalifikacjom, z wynagrodzeniem, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.
- W trakcie urlopu pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Od tej reguły istnieje kilka wyjątków. Pierwszy z nich to rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownicy. W tym wypadku pracodawca musi uzyskać zgodę reprezentującej ją zakładowej organizacji związkowej, oczywiście o ile takowa w zakładzie pracy funkcjonuje. Drugi to rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy - dopowiada Wojciech Dyląg.
Przełom nr 40 (1111) 9.10.2013