Kto był właścicielem najwyższej kamienicy na chrzanowskim rynku, kiedy jechał tędy wyścig pokoju, jak skończyła się zacięta konkurencja w lokalnej branży mięsnej i kto napisał piosenkę o Chrzanowie? Tyle tematów przewinęło się w trakcie jednego spotkania.
Dokumentalista Mariusz Paździora opowiadał o niesamowitych zdarzeniach w historii miasta, a występ zespołu Sernior Singers wywołał pełną emocji dyskusję na temat "Piosenki o Chrzanowie".
Paździora, to pracownik chrzanowskiej biblioteki, autor rozchwytywanych publikacji "Dzieje cmentarza pariafialnego w Chrzanowie", "Atlas historyczny Chrzanowa" i "Atlas historyczny Galicji". Dokumentalista, archiwista, podróżnik, gawędziarz. Autor publikacji w naszym tygodniku. W najnowszym numerze można przeczytać jego opowieść pt. "Car Borys - miłośnik chrzanowskich lokomotyw".
Zespół Senior Singers działa przy Uniwersytecie Trzeciego wieku od 11 lat. Ma na koncie cztery płyty. Śpiewa to co lubi, ku radości słuchaczy nie tylko na miejscu. W repertuarze ma m.in. dwie piosenki o Chrzanowie.
Historie lokalne i piosenki zainaugurowały w piątek Dzień Dobrych Uczynków w Chrzanowie. Na świecie obchodzony jest 14 kwietnia w 110 krajach.
1. REX
- Chrzanowskie kino Zorza przy al. Henryka, w czasie okupacji zmieniło nazwę na "REX". Z jego istnieniem w tym czasie związana jest historia doktora Stanisława Komorowskiego, prowadzącego w tym budynku gabinet dentystyczny. W 1941 r. przed aresztowaniem przez gestapo uratowała go Irenka Balisiówna - opowiadał M. Paździora.
Kino Rex było adresem pocztówki wysłanej w tym czasie do doktora Komorowskiego. Po wojnie przed kinem (Zorza) maszerowali w pochodach pierwszomajowych obywatele miasta i powiatu. Na jego wysokości stała trybuna honorowa.
2. Różowa jubilerska
Najwyższa kamienica na chrzanowskim rynku 22 opatrzona jest inicjałami JB. Pochodzi z 1907 roku. Zaprojektował ją architekt z Katowic. Przed wojną funkcjonował tu sklep jubilerski Ch. Reicha i ta branżowa tradycja przetrwała w kamienicy bardzo długo.
W latach 30. sklep był miejscem napadu rabunkowego. - Dwóch napastników zaatakwoało w nim żydowskiego właściciela. I jak to bywa, miejscowa policja miała problem ze znalezieniem sprawców tego ataku - opowiadał M. Paździora.
3. Wyścig przez rynek
Inna historia dotyczyła Wyścigu Pokoju z Berlina przez Pragę do Warszawy. - Na trasie X etapu z roku 1959 r. prowadzącego z Ostrawy do Krakowa (190 km) znalazł się chrzanowski rynek. Kolarzy witało na nim mnóstwo kibiców, bo w tamtych czasach była to bardzo popularna impreza sportowa. - Nie było komputerów i innych współczesnych sposobów spędzania wolnego czasu, to ludzie chodzili oglądać wyścig na trasie - wspominał Mariusz Paździora. Fakt ten dokumentują fotografie.
4. Z kryminalnej przeszłości
Kryminalna historia związana jest z rodziną Balisiów. Ich dom stał na chrzanowskim rynku. Jan Baliś i jego żona Apolonia w 1901 roku tu zostali zamordowani przez konkuretna w branży mięsnej Erazma Palkę.
Historia pojmania zamachowca i jego uwięzienia jest bardzo zawikłana i tajemnicza. Do końca nie wiadomo co się z nim stało. Dość powiedzieć, że cudem udało się w Chrzanowie uniknąć samosądu, który przygotowywał tłum zgromadzony przed starostwem.
Palka w Krakowie został skazany za swój czyn, ale zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, najpierw trafić miał do miejsca pochodzenia, a potem do zakładu karnego do Lwowa. W Chrzanowie szykował się wspomniany samsąd, więc konwój z Palką zatrzymał się na chwilę w Libiążu, skąd odjechać miał do więzienia, do Lwowa.
5. Prezydent odwiedził
Inna historia dotyczyła krótkiej wizyty w mieście Chrzanowie prezydenta Finlandii Urho Kekkonenea w roku 1964. Kekkonen, po otrzymniu honorowego doktoratu uniwersytetu wrocławskiego, objeżdżał Polskę. Zwiedział m.in Auschitz, a w drodze do Krakowa zatrzymał się w Chrzanowie. Towarzyszły mu Aleksander Zawadzki, ówczesny Przewodniczący Rady Państwa.
Mariusz Paździora dokładnie przyjrzał się nieznanej wcześniej archiwalnej fotografii i wypatrzył na niej fińską flagę na limuzynie stojącej na rynku. W ten spoósb udało mu się odkryć nieznany fakt z historii miasta - prezydencką wizytę.
6, 7. O historii piosenek o Chrzanowie przeczytacie dziś wieczorem.
***
W sobotę, 13 kwietnia, od 10.00 do 14.00 - w ramach Dnia Dobrych Uczynków będzie blok imprez dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Wstęp jest bezpłatny. W programie są m.in.: animacje i warsztaty dla dzieci, warsztaty dla rodziców z dziećmi (3-10 lat), trening mentalny z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI), warsztaty VR - doświadczanie w innym wymiarze, fantastyczny świat gier karcianych i figurkowych, warsztaty malowania figurek Warhammer, a także wystawa samochodów, pokazy makijażu i porady kosmetologiczne.
O imprezie przeczytasz też na stronie Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chrzanowie.
Dzień Dobrych Uczynków to projekt, którego realizatorami są: Centrum Wolontariatu Po sąsiedzku i Stowarzyszenie Za piecem przy współpracy MBP.

20.04.2026
OSŁONY okienne na wymiar, Tel. 731-496-146.

18.04.2026
OFERUJĘ budowę indywidualnie dostosowanych domków ...

25.03.2026
MALOWANIE, gładź bezpyłowa, regipsy, panele podłog...
2080 mieszkańców zawalczyło o wakacje marzeń
W Libiążu nie było loterii. Cała pula poszła do biznesmena, który wygrał nową drogę do jego biznesu. Finito.
Rybka_z_Helu
19:59, 2026-05-21
Spór o mieszkania SIM w Chrzanowie
Od samego początku to śmierdziało i śmierdzi właśnie mamy pimy pierwsze efekty. W Babicach się połapali i szybko się z tego wycofali, a pozostali brnęli, bo pewnie mieli mieć z tego w przyszłości "owoce"...
Tubylec
19:57, 2026-05-21
Mieszkańcy dostali ostrzeżenie. Chodzi o próby włamań d
Bo pYlicja przechodzi Nadzwyczajne Szkolenie w zakresie mamdatow za nienoszenie maseczek na wypadek gdy pififizer zechce jeszcze zarobic .......... pisywnia cylowa dla jajec
petrus
19:46, 2026-05-21
Spór o mieszkania SIM w Chrzanowie
Jak libiąscy radni bezrefleksyjnie głosowali 3 lata temu za wniesieniem aportem terenu i budynku do spółki plus zaciągnięcie kredytu to tutaj na forum Przełomu i na profilu gminy trąbiono, że to śmierdzi. To ciśnięto, że te osoby nie mają racji. I s_z_a_m_b_o właśnie wybija. Mamiono radnych niskimi kosztami co już wówczas było bajką. 3 lata i jest potwierdzenie. I co radni, dołożycie teraz że swoich ?
Mieszkaniec_
19:21, 2026-05-21
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Dodaj komentarz
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu przelom.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz