Przełom na A4. Jest decyzja w sprawie węzła Balin i koniec opłat dla kierowców

Kierowców korzystających z autostrady A4 na odcinku Katowice–Kraków czekają istotne zmiany. Po wygaśnięciu umowy koncesyjnej ze Stalexportem zarządzanie trasą przejmie Skarb Państwa. Oznacza to koniec opłat dla samochodów osobowych, likwidację bramek w Brzęczkowicach oraz przygotowania do rozbudowy drogi.

Szczegóły planowanych zmian przedstawiło Ministerstwo Infrastruktury podczas posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury, które odbyło się 1 lipca 2026 roku. Resort poinformował, że umowa koncesyjna ze Stalexportem wygaśnie w nocy z 15 na 16 marca 2027 roku. Od tego momentu zarządzanie autostradą przejmie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

Darmowy przejazd dla samochodów osobowych

Największą zmianą dla kierowców będzie zniesienie opłat za przejazd autostradą A4 na odcinku Katowice–Kraków dla samochodów osobowych i motocykli. Od 16 marca 2027 roku korzystanie z tej trasy będzie dla nich bezpłatne.

Opłaty pozostaną jedynie dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Nie będą one jednak pobierane na tradycyjnych bramkach. Rozliczenia mają odbywać się za pośrednictwem państwowego systemu e-TOLL, obsługiwanego przez Krajową Administrację Skarbową.

Znikną bramki w Brzęczkowicach

Wraz z zakończeniem poboru opłat dla samochodów osobowych zlikwidowany zostanie punkt poboru opłat w Brzęczkowicach. Kierowcy będą mogli przejeżdżać przez ten odcinek bez zatrzymywania się przed szlabanami.

Początkowo ruch będzie odbywał się po czterech pasach w każdym kierunku, jednak na terenie dawnego placu poboru opłat obowiązywać będzie tymczasowe ograniczenie prędkości do 50 km/h.

W kolejnych latach planowany jest całkowity demontaż infrastruktury poboru opłat. Po usunięciu betonowych konstrukcji i przebudowie tego miejsca ruch będzie odbywał się już według standardowej organizacji.

Autostrada zyska trzeci pas

Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło również plany rozbudowy autostrady A4. Trasa należy do najbardziej obciążonych dróg w Polsce – każdego dnia przejeżdża nią średnio ponad 50 tysięcy pojazdów. Z tego powodu droga ma zostać poszerzona o trzeci pas ruchu w obu kierunkach.

Pierwszym odcinkiem objętym przygotowaniami będzie fragment pomiędzy węzłami Brzęczkowice i Byczyna w Jaworznie. W czerwcu 2026 roku otwarto oferty w przetargu na opracowanie dokumentacji projektowej, a podpisanie umów z projektantami planowane jest na trzeci kwartał 2026 roku.

Rozpoczęcie robót budowlanych przewidywane jest około 2030 roku, natomiast zakończenie inwestycji planowane jest na 2033 rok.

Zmiany na węzłach Jeleń i Balin

Na zmianach skorzystają również kierowcy korzystający z pobliskich węzłów autostradowych.

Już w dniu przejęcia autostrady przez państwo ma zostać w pełni udostępniony węzeł Jeleń. Otworzone zostaną wszystkie dotychczas niedostępne relacje prowadzące do drogi wojewódzkiej nr 903, co ma poprawić komunikację w tej części regionu.

Dobre wiadomości dotyczą także węzła Balin. Choć zgodnie z zapisami obowiązującej umowy koncesyjnej miał zostać zamknięty, Ministerstwo Infrastruktury zdecydowało o pozostawieniu go w obecnym kształcie. Obecnie trwają prace nad odpowiednim aneksem, który umożliwi utrzymanie dotychczasowej organizacji ruchu.

Trwają przygotowania do przejęcia autostrady

Przejęcie autostrady przez państwo poprzedzają szczegółowe kontrole techniczne. Jak poinformował wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec, od lutego 2025 roku działa specjalny zespół oraz komitet sterujący, które koordynują cały proces. Spotkania z przedstawicielami Stalexportu i niezależnym inżynierem odbywają się regularnie co dwa tygodnie.

Specjaliści z katowickiego i krakowskiego oddziału GDDKiA prowadzą obecnie szczegółową inwentaryzację całej infrastruktury. Sprawdzany jest stan nawierzchni, mostów, ekranów akustycznych, systemów odwodnienia oraz pozostałych elementów autostrady. W przypadku wykrycia usterek ich usunięcie będzie musiał sfinansować obecny koncesjonariusz jeszcze przed przekazaniem trasy Skarbowi Państwa.

Równolegle prowadzone są postępowania dotyczące wyboru nowych dzierżawców Miejsc Obsługi Podróżnych, w tym stacji paliw i punktów usługowych. Termin składania ofert wyznaczono na 20 lipca 2026 roku.