Coraz więcej obcokrajowców za kierownicą lokalnych autobusów. Nie wszyscy mówią po polsku

Kierowcy z Indii, Sri Lanki czy Ukrainy prowadzą autobusy kursujące między Chrzanowem, Trzebinią i Libiążem. Przewoźnikom pomagają uzupełnić braki kadrowe. Dla części pasażerów bariera językowa oznacza jednak trudności przy zakupie biletu czy pytaniu o trasę.

W trzebińskim oddziale Transgóru cudzoziemcem jest co dziesiąty kierowca obsługujący linie ZKKM. W przewozach realizowanych na rzecz PKM Jaworzno zagraniczni pracownicy stanowią niemal jedną czwartą kierowców. Przewoźnicy przekonują, że bez ich pracy coraz trudniej byłoby zrealizować wszystkie zaplanowane kursy.

Sześciu kierowców z trzech krajów

Transgór zatrudnia 60 kierowców, którzy na zlecenie ZKKM obsługują komunikację w Chrzanowie, Trzebini i Libiążu. Trzech pochodzi ze Sri Lanki, dwóch z Indii, a jeden z Ukrainy.

Michał Gruszka, dyrektor oddziału Transgóru w Trzebini, podkreśla, że zatrudnianie cudzoziemców stało się w ostatnich latach powszechną praktyką w transporcie publicznym.

– Przepisy nie nakładają na kierowców z zagranicy obowiązku zdawania odrębnego egzaminu z języka polskiego. Otrzymujemy sporadyczne sygnały od pasażerów dotyczące trudności w komunikacji, jednak mają one charakter jednostkowy i nie stanowią powszechnego problemu – tłumaczy.

Jak dodaje, kierowcy z Ukrainy zazwyczaj posługują się polskim. Osoby z krajów azjatyckich najczęściej porozumiewają się po angielsku. Nie zawsze wystarcza to jednak do rozmowy z pasażerami.

::questionnaire{"type":"single","item":"2846"}

Angielski zamiast polskiego

Z podobnym wyzwaniem mierzy się PKM Jaworzno, którego autobusy obsługują m.in. linie A i 319 dojeżdżające do Chrzanowa. Sama spółka nie zatrudnia kierowców nieznających polskiego. Korzysta jednak z usług dwóch podwykonawców, wśród których pracownikami są cudzoziemcy posługujący się angielskim.

Pierwsi zagraniczni kierowcy rozpoczęli pracę na rzecz PKM w lipcu 2022 roku. Pochodzą m.in. z Indii i Pakistanu. Obecnie cudzoziemcy stanowią 24 proc. wszystkich kierowców zaangażowanych w przewozy jaworznickiej spółki.

PKM przyznaje, że bariera językowa utrudnia obsługę pasażerów. Jak wyjaśnia firma, przepisy nie nakładają na kierowców autobusów ogólnego obowiązku znajomości polskiego. Spółka nie wprowadziła też takiego wymogu do umów z podwykonawcami. Priorytetem było zapewnienie obsady pozwalającej wykonać wszystkie kursy z rozkładu.

Kierowcy otrzymują instrukcje ułatwiające kontakt z podróżnymi. Część nauczyła się podstawowych polskich zwrotów, przydatnych choćby przy sprzedaży biletów.

Braki kadrowe i koszty komunikacji

Według PKM zatrudnianie cudzoziemców jest odpowiedzią na niedobór kierowców. Z podobnym problemem mierzą się przewoźnicy w całym kraju.

Spółka podkreśla jednocześnie, że nie odnotowała większej wypadkowości wśród kierowców z zagranicy. Relacje z pasażerami bywają różne – od życzliwych po trudne. PKM apeluje, by nie oceniać pracowników wyłącznie przez pryzmat ich pochodzenia czy znajomości języka.

Pozostaje kwestia wynagrodzeń. W ocenie przewoźnika znaczące podwyżki mogłyby przyciągnąć więcej polskich kierowców, ale wymagałyby dodatkowych pieniędzy. Bez zwiększenia finansowania oznaczałoby to – jak przekonuje spółka – konieczność ograniczenia liczby kursów albo podniesienia cen biletów.

Dla pasażerów ważne jest zarówno to, by autobus przyjechał zgodnie z rozkładem, jak i możliwość porozumienia się z kierowcą. Przewoźnicy muszą pogodzić te oczekiwania z dostępnością pracowników i budżetem komunikacji.