Osoby używające głównie gotówki mają coraz bardziej pod górkę przy przejazdach autobusami. Zwłaszcza, gdy chcą kupić bilet w pojeździe.

Sobotnie przedpołudnie, autobus linii 9. Na przystanku przy ulicy Trzebińskiej w Chrzanowie do pojazdu wsiada młody mężczyzna. Podchodzi do kasownika, ale widząc, że nie ma na nim opcji zakupu gotówką, kieruje się kierowcy, który już chce ruszać z przystanku.

- Nie mam karty. Chcę kupić bilet dzienny – mówi.

Słyszy, że kierowca ma tylko bilet po 6 zł. Podniesionym głosem komentuje  co o tym myśli, używając nie do końca parlamentarnych wyrażeń.

- Nic nie mogę panu poradzić, choć często słyszę takie pretensje od pasażerów, Niech pan się zwróci do ZKKM-u, organizatora komunikacji – radzi kierowca pasażerowi.

Ten ostatecznie nie kupuje biletu. Mówi jedynie dosadnie na głos, co powie "kanarowi", gdy ten go zapyta o bilet...

Tradycyjne bilety wciąż w modzie

Jak pisaliśmy w ubiegłym roku, wpływy ze sprzedaży biletów papierowych stanowią 60 procent wszystkich wpływów ZKKM. Z biletomatów znajdujących się w autobusach jest 20 procent, podobnie jak z aplikacji mobilnych.

Jak widać wciąż wielu pasażerów woli tradycyjny bilet. Tymczasem nie mają łatwo. Po pierwsze liczba punktów, w których można kupić bilety się kurczy. Między innymi likwidacja sieci kiosków Ruchu sprawiła, że zniknęło kilkanaście punktów sprzedaży biletów. Tak samo kupienie biletu bezpośrednio w pojeździe też jest problematyczne. Co prawda kierowca ma bilety, ale tylko te o nominale 6 złotych. Czyli drożej, niż bilet normalny jednorazowy po terenie jednej lub dwóch gmin. Na przykład dziennego biletu za 10 zł u kierowcy nie kupimy.

Kasowniki systematycznie wymieniane są na takie, które nie przyjmują gotówki. Co najwyżej można w nich jedynie skasować bilet kupiony gdzie indziej.

Nic dziwnego, że z roku na rok odsetek biletów kupowanych mobilnie jest coraz większy. Jednak to w pewnym stopniu efekt wspomnianego utrudniania życia pasażerom "gotówkowym".

Dotyczy to zresztą także innych sfer życia, nie tylko komunikacji.

Rzeczni apeluje do gmin i organizatorów transportu

W Polsce trwają dyskusje nad konstytucyjnym zagwarantowaniem prawa do płatności gotówką. Obecnie gotówka emitowana przez NBP jest prawnym środkiem płatniczym, a sprzedawcy nie mogą odmówić jej przyjęcia. Istnieją jednak limity transakcji gotówkowych.

Co ciekawe, rządzący zauważyli ostatnio znaczenie gotówki, pisząc o niej w "Poradniku bezpieczeństwa". Wskazali, że gotówkę należy przygotować na "czarną godzinę". Jak widać na wskazanym przykładzie, na co dzień (czyli w trakcie "białych godzin") posługiwanie się nią nie jest mile widziane...

W Polsce coraz więcej miast wprowadza komunikację bezgotówkową, eliminując gotówkę w biletomatach mobilnych w autobusach i tramwajach, a także rezygnując ze sprzedaży biletów przez kierowców. Główne miejsca to Kraków i obszar GZM (Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia), gdzie płatności kartą lub aplikacją są standardem.

Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzegając ten problem stanął na stanowisku, że całkowita rezygnacja z płatności gotówką w komunikacji miejskiej oraz strefach parkowania jest niedopuszczalna, gdyż narusza prawa konsumentów i prowadzi do wykluczenia komunikacyjnego. Zaapelował do gmin i organizatorów transportu o zapewnienie możliwości zakupu biletów gotówką, wskazując, że wyłączenie tej formy płatności jest niezgodne z prawem.

Co o tym sądzicie?