27 projektów, niemal cała pula środków rozdysponowana na etapie wniosków. Wśród najdroższych inwestycji znalazły się plany Chrzanowa i Trzebini. Jeden samorząd stawia na dworzec i integrację transportu, drugi na parking mechaniczny przy kolei.

W ramach naboru wniosków o dotacje na transport miejski, realizowanego w formule Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT), wpłynęło łącznie 27 projektów samorządowych. Łączna wartość wnioskowanego dofinansowania to 177 389 887,66 zł, co stanowi 96,40 proc. dostępnej puli środków wynoszącej 184 016 046,69 zł.

Oznacza to, że – przynajmniej teoretycznie – każda gmina ma szansę na dotację, o ile jej wniosek spełni wszystkie wymogi formalne.

Parking, ścieżki i jeden wyjątek

Analiza złożonych projektów pokazuje wyraźny trend. Samorządy najczęściej sięgają po pieniądze na:

• budowę i rozbudowę parkingów,
• infrastrukturę rowerową.

Na tym tle wyróżnia się jeden wniosek – Zakopanego – dotyczący dofinansowania zakupu autobusów.

Maksymalny poziom dofinansowania każdej inwestycji wynosi 85 proc. Termin rozstrzygnięcia naboru zaplanowano na maj tego roku.

Trzebinia chce parking mechaniczny, bo węzeł już ma

Trzebinia złożyła wniosek pn. „Budowa infrastruktury parkingowej P&R w zakresie montażu zespołu maszyn do automatycznego parkowania samochodów przy dworcu kolejowym w Trzebini”.

• wartość projektu: 21 035 976,60 zł
• wnioskowane dofinansowanie: 17 828 153,06 zł

Co istotne, w pierwotnej wersji Strategii ZIT tej inwestycji nie było. Gmina Trzebinia planowała wówczas ubiegać się o dofinansowanie budowy nowego dworca autobusowego – określanego jako węzeł lub centrum przesiadkowe.

Ostatecznie jednak samorząd zdecydował się na aplikowanie o środki z Polskiego Ładu i uzyskał na ten cel dofinansowanie. To otworzyło drogę do innego rozwiązania: budowy parkingu mechanicznego przy wykorzystaniu funduszy unijnych, zarządzanych przez Urząd Marszałkowski.

Chrzanów: najdroższy projekt w całym naborze

Chrzanów z kolei postawił na klasyczny węzeł przesiadkowy. Złożył wniosek pn. „Budowa dworca autobusowego w Chrzanowie wraz z parkingiem P&R”.

• wartość projektu: 33 602 506,53 zł
• wnioskowane dofinansowanie: 23 242 867,36 zł

To najdroższa inwestycja spośród wszystkich 27 projektów zgłoszonych w ramach naboru ZIT.

Najwięksi gracze w tym naborze to Chrzanów, Tarnów, Wieliczka, Trzebinia

Chrzanów i Trzebinia realizują swoje projekty w ramach wspólnego przedsięwzięcia pn. „Zintegrowane ze zbiorowym transportem publicznym węzły przesiadkowe w Chrzanowie i Trzebini”, ujętego w Strategii ZIT Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Chrzanowa na lata 2021–2027.

Niedawno strategia została zmieniona. Korekty wynikały m.in. z nowych pomysłów Trzebini, takich jak budowa parkingu mechanicznego oraz planowana rewitalizacja fragmentu doliny Rybnej (nabór wniosków o dotacje zakończył się 30 grudnia, wyniki w maju).

Co to są Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT)?

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) to mechanizm finansowania projektów realizowanych wspólnie przez kilka samorządów tworzących tzw. miejski obszar funkcjonalny. ZIT mają na celu rozwiązywanie problemów, które wykraczają poza granice jednej gminy – m.in. w obszarze transportu, infrastruktury, środowiska czy rewitalizacji.

W praktyce oznacza to, że:

- gminy przygotowują wspólną strategię rozwoju,

- inwestycje muszą się wzajemnie uzupełniać i tworzyć spójny system,

- projekty są finansowane głównie ze środków Unii Europejskiej,

- pieniądze trafiają do samorządów poprzez Urząd Marszałkowski.

W obecnej perspektywie finansowej ZIT realizowane są na lata 2021–2027.  Jednym z ważniejszych obszarów wsparcia jest transport publiczny, w tym budowa węzłów przesiadkowych, parkingów typu „Parkuj i Jedź” oraz infrastruktury rowerowej.