Bity za to, skąd był

U progu XX wieku sąsiedzkie waśnie potrafiły prowadzić do przemocy wobec najsłabszych. Boleśnie przekonał się o tym pewien starszy mieszkaniec Zagórza, którego w kwietniu 1909 roku pobili pijani rekruci z sąsiednich Żarek. Historię opisał „Tygodnik Chrzanowski” w 18. numerze z 1 maja 1909 roku

W Żarkach, określanych przez redakcję z właściwą jej ironią jako miejsce, gdzie „moczymordy” goszczą wyjątkowo obficie, zapanował chwilowy, niespotykany dotąd spokój. Dla miejscowych okazał się on jednak najwyraźniej zbyt trudny do zniesienia. Wracając do swojej wsi, młodzi mężczyźni, pałający żądzą przygód i znajdujący się pod wpływem alkoholu, postanowili dać upust energii.

Na ich drodze, w przysiółku Zagórze, stanął starszy człowiek. Pijana gromada bez dłuższego namysłu dotkliwie go pobiła. Jaka była jego wina? Jak z głęboką ironią zauważa korespondent „Tygodnika Chrzanowskiego”, właściwie żadna - poza tym, że pochodził z Zagórza. Pech chciał, że rekruci z Żarek byli z sąsiednim przysiółkiem od dawna mocno „na bakier”.

Ta historia, choć wydarzyła się ponad sto lat temu, pokazuje mechanizm, który w zmienionej formie można dostrzec również współcześnie. Dawniej powodem agresji mogło być pochodzenie z sąsiedniej wsi czy przysiółka. Dziś podobną rolę może odgrywać narodowość, język, kolor skóry albo sam fakt bycia cudzoziemcem. 

Zmieniają się czasy, miejsca i powody podziałów. Mechanizm pozostaje podobny. W 1909 roku wystarczyło pochodzić z sąsiedniego Zagórza. Dziś może wystarczyć mieć inny paszport, mówić innym językiem lub z akcentem czy wyglądać inaczej. Dlatego stara historia z kart „Tygodnika Chrzanowskiego” pozostaje zaskakująco aktualna: przypomina, że przemoc wobec „obcych” często zaczyna się od odebrania im prawa do bycia postrzeganymi jako ludzie.