Niezwykłe odkrycie na cmentarzu w Chrzanowie

To niemal kapsuła czasu ukryta pod chrzanowskim cmentarzem parafialnym. W krypcie Loewenfeldów zlokalizowanej pod kaplicą przetrwały sarkofagi, pozostałości witraża, stare znicze, a nawet techniczne rysunki kamieniarza. Teraz to miejsce ma szansę odzyskać dawny blask.

Krypta została otwarta w ostatnich dniach po uzyskaniu wszystkich wymaganych pozwoleń. W oględzinach uczestniczył Kamil Bogusz, dyrektor Muzeum w Chrzanowie, oraz przedstawiciele parafii św. Mikołaja, która zarządza cmentarzem.

– Sarkofagi są nienaruszone i w bardzo dobrym stanie. Dobrze zachował się również ołtarz znajdujący się pośrodku krypty – relacjonuje Kamil Bogusz.

Wśród znalezisk szczególną uwagę zwracają ślady ostatniego pochówku. Henryk Loewenfeld zmarł w listopadzie 1931 roku, ale został pochowany w styczniu 1932 roku. Był ostatnią osobą spoczywającą w kaplicy. Do dziś zachowały się zasuszone wieńce, wypalone znicze i świeczki z okresu międzywojennego. Wszystko wskazuje na to, że po pogrzebie ktoś jeszcze odwiedzał kryptę, by uczcić pamięć zmarłego.

Ciekawostką są także fragmenty rozbitego witraża, które znajdują się na sarkofagu Bruna i Henryka. Spoczywa tam także Róża Loewenfeld i jej wnuk. Po przeciwnej stronie zachował się natomiast piękny, niemal kompletny witraż. Zdaniem dyrektora muzeum może pochodzić z czasu budowy kaplicy, czyli około 1899–1900 roku.

Muzealnicy natrafili również na techniczne rysunki kamieniarza, prawdopodobnie związane z montażem elementów grobowców podczas pochówku Henryka Loewenfelda. To kolejny ślad dokumentujący powstawanie tego miejsca.

Sama kaplica została zaprojektowana przez Teodora Talowskiego. Architekt przygotował projekt w 1899 roku, inspirując się kaplicą na jednym z londyńskich cmentarzy. Budowę dolnej części obiektu ukończono około 1900 roku. Oględziny przyniosły też ciekawe ustalenie: rzeczywiste wykonanie podziemnej części kaplicy różni się od pierwotnego projektu architekta.

Nie wszystko jednak przetrwało próbę czasu. Wybite okienko, przez które do krypty dostaje się wilgoć, doprowadziło do uszkodzenia spoin cegieł w sklepieniu. Zawilgocone są również ciężkie dolomitowe płyty zabezpieczające wejście.

Jak zapowiada parafia św. Mikołaja, w najbliższym czasie zostanie przeprowadzona inwentaryzacja krypty. Później planowane są prace konserwatorskie.

Jest też pomysł na przyszłość. Jak tłumaczy Kamil Bogusz, który konsultował się w tej sprawie z proboszczem ks. dr Michałem Kanią, po zabezpieczeniu obiektu krypta mogłaby być okazjonalnie udostępniana zwiedzającym. Miejsce mogłoby stać się także częścią historycznych spacerów po Chrzanowie. Będzie także możliwość odprawiania tam nabożeństw, na przykład w rocznice śmierci członków rodziny Loewenfeldów, właścicieli dóbr chrzanowskich.