Świerzb w Zalasiu, tyfus w Byczynie i Bolęcinie

Jesień 1909 roku przyniosła mieszkańcom okolic Chrzanowa nie tylko chłód i słoty, lecz także lęk przed chorobami. Dramaty rozgrywały się w chłopskich izbach Zalasu, Byczyny i Bolęcina.

Najpierw — jak donosił „Tygodnik Chrzanowski” z 9 października 1909 roku — niepokojące wieści nadeszły z Zalasu, gdzie pojawił się świerzb — choroba wprawdzie niezagrażająca bezpośrednio życiu, ale wyjątkowo dokuczliwa. Gazeta odnotowała szesnaście potwierdzonych przypadków, co w niewielkiej wiejskiej społeczności było liczbą znaczną. Trudno dziś ustalić, ilu mieszkańców cierpiało po cichu, unikając rozgłosu i wstydu związanego z chorobą skóry.

Znacznie groźniejsza sytuacja panowała w Byczynie. Od kilku tygodni szerzył się tam tyfus, a choroba — jak informowała gazeta — „rozszerzała się gwałtownie”. Pod koniec września doliczono się już czternastu chorych, a liczba ta budziła rosnący niepokój wśród gospodarzy. W czasach, gdy opieka medyczna na prowincji była ograniczona, każdy nowy przypadek mógł oznaczać początek większej epidemii.

Jakby tego było mało, ta sama choroba pojawiła się również w Bolęcinie. Dla mieszkańców okolicy był to wyraźny sygnał alarmowy — tyfus przestawał być nieszczęściem jednej wsi, a stawał się zagrożeniem dla całego powiatu.

Krótka prasowa wzmianka sprzed ponad stu lat pozwala dziś zajrzeć do codzienności galicyjskiej prowincji, gdzie jesień kojarzyła się nie tylko ze zbiorami i chłodem nadchodzącej zimy, lecz także z lękiem przed chorobą.