Jak „cudowny lekarz” naciągał mieszkańców Balina

W 1907 roku „Tygodnik Chrzanowski” alarmował o szarlatanie sprzedającym rzekomo leczniczy psi smalec na choroby piersiowe. Dwie mieszkanki Balina zapłaciły za cudowną kurację, by wkrótce odkryć, że padły ofiarą oszustwa.

W archiwalnym numerze „Tygodnika Chrzanowskiego” z 9 listopada 1907 roku, tuż obok poważnych artykułów, odnajdujemy historię, która dowodzi, że ludzka naiwność i wyrachowanie oszustów to duety stare jak świat. Tajemniczy pan M. reklamował się jako specjalista od najcięższych chorób piersiowych, a sekretem jego kuracji miał być psi smalec. Choć sam pomysł dziś budzi dreszcz odrazy, wówczas znaleźli się tacy, którzy uwierzyli w leczniczą moc tego specyfiku.

Ofiarą szarlatana padły dwie kobiety z Balina, zidentyfikowane w kronikarskim zapisie jako J. J. i M. S.. Skuszone obietnicą zdrowia, zapłaciły po 3 korony za niewielką porcję lekarstwa i uradowane ruszyły w drogę powrotną. Czar prysł, gdy w domowym zaciszu postanowiły się przyjrzeć specyfikowi. Ku ich przerażeniu okazało się, że cudowny środek to nic innego jak smalec wieprzowy.

Kiedy rozżalone wróciły do szarlatana, prosząc o wymianę leku lub zwrot pieniędzy, postawa „lekarza” zmieniła się diametralnie. Człowiek, który wcześniej zdawał się być czuły na ludzkie cierpienie, teraz okazał się nieugięty i po prostu wyrzucił obie kobiety za drzwi.

Redakcja „Tygodnika” kończy tę relację ostrym memento: choć oszustów na świecie nie brakuje, to fakt, że w powiecie chrzanowskim wciąż znajdują się ludzie tak łatwowierni, jest „dziwny i bardzo smutny”. Apelowano do władz powiatowych o natychmiastową interwencję, by ukrócić ten „smalcowy” proceder, który żerował na nieszczęściu i naiwności chorych. Dziś, czytając te doniesienia sprzed 119 lat, widzimy gorzki i wciąż aktualny obraz metod oszukiwania „na cudowny lek”, które zmieniły szyld, ale mechanizm pozostał ten sam.