Na poniedziałkowej sesji Sejmiku Województwa Małopolskiego ma być głosowany apel w sprawie rozwiązania problemu dzików. Czy przyczyni się do przerwania patu prawnego, jaki powstał w sprawie finansowania odstrzałów redukcyjnych?

Jak już wielokrotnie pisaliśmy, gminy i powiat nie mogą finansować odstrzału redukcyjnego dzików, w wojewoda nie ma na ten cel pieniędzy. Samorządowcy chcą wymusić na organzach państwa działania w tej kwestii oraz zmianę przepisów.

We wtorek na posiedzeniu komisji ochrony środowiska i bezpieczeństwa publicznego sejmiku małopolskiego w wyniku interpelacji radnego Tadeusza Arkita z Libiąża pozytywnie został zaopiniowany apel dotyczący zagrożenia ze strony dzików.

Apel dotyczy konkretnie "ustawowego określenia organu realizującego i finansującego działania mające na celu zniwelowanie zagrożenia ze strony zwierząt bytujących na terenach zurbanizowanych, z uwzględnieniem szczególnego przypadku, jakim są zwierzęta łowne".

Zostanie przesłany do premiera, ministra klimatu i środowiska, ministra spraw wewnętrznych i administracji. Marszałków województw RP oraz wojewody małopolskiego.

Pełną treść apelu, który ma być przyjęty na najbliższej sesji sejmiku 23 lutego, publikujemy poniżej.

W tym tygodniu także podczas posiedzenia Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w Krakowie starosta chrzanowski Bartłomiej Gębala prezentował - w imieniu powiatu chrzanowskiego oraz gmin Krzeszowice i Wieliczka – problem narastającej obecności dzików na naszych terenach. Rada jednogłośnie pozytywnie zaopiniowała wniosek o podjęcie uchwały w sprawie ograniczenia populacji dzików w powiecie chrzanowskim oraz na terenie gmin Krzeszowice i Wieliczka.

- Najbardziej niepokojące jest to, że mnożą się incydenty z udziałem dzików atakujących ludzi i zwierzęta domowe. Mieszkańcy obawiają się o bezpieczeństwo swoje i swoich dzieci. Poczucie zagrożenia realnie wpływa na komfort życia w naszych miejscowościach. Do tego dochodzą ogromne szkody materialne: zniszczone ogrodzenia i posesje prywatne, rozkopane tereny zielone i place zabaw. A także uszkodzona infrastruktura publiczna, zniszczenia w uprawach i na terenach rekreacyjnych. W trakcie prezentacji przybliżyłem najważniejsze fakty i zdarzenia z ostatnich lat, które pokazują skalę problemu. To nie są pojedyncze przypadki - to zjawisko, które narasta. Podkreślam: nasz wniosek o podjęcie uchwały nie jest działaniem emocjonalnym ani wymierzonym przeciwko przyrodzie. Jest wołaniem o pomoc. Jako samorządy nie dysponujemy dziś wystarczającymi narzędziami, by skutecznie poradzić sobie z tą sytuacją – argumentuje Bartłomiej Gębala.

Z pomysłem na rozwiązanie problemu dzików występowali także lokalni działacze Konfederacji, o czym pisaliśmy tutaj. 

Apel Sejmiku Województwa Małopolskiego

Sejmik Województwa Małopolskiego wyraża poparcie dla postulatów mieszkańców oraz jednostek samorządu terytorialnego z terenu województwa małopolskiego, wskazujących na poważne problemy prawno - finansowe dotyczące zniwelowania zagrożenia ze strony zwierząt, w szczególności zwierząt łownych – dzików, bytujących na terenach zurbanizowanych, celem zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców województwa małopolskiego.

Z uwagi na permanentne bytowanie na terenach zurbanizowanych Małopolski zwierząt, w szczególności zwierząt łownych – dzików, konieczne jest podjęcie działań, często o charakterze interwencyjnym, celem zniwelowania niebezpieczeństwa ze strony ww. zwierząt,a tym samym zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców regionu. Zwierzyna bytująca na terenach zabudowanych, w tym także na obszarach, na których odbywa się ruch drogowy, stwarza tym samym duże zagrożenie dla bezpieczeństwa ludności. Istnieje bowiem ryzyko wystąpienia kolizji, wypadku samochodowego, ataku na człowieka, zwierzęta domowe czy gospodarskie. Codziennie odnotowywane są nowe szkody łowieckie, jak również niszczenie mienia.

Skala problemu zwiększa się corocznie. Zgodnie z treścią ustawy o samorządzie gminnym1 do zadań własnych gminy należy zapewnienie bezpieczeństwa obywateli. Natomiast w myśl ustawy o samorządzie powiatowym, powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie bezpieczeństwa obywateli. Zgodnie z zapisami ustawy o zarządzaniu kryzysowym w kwestiach zagrożeń wynikających z obecności zwierząt w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, kompetencje posiada właściwy terytorialnie wójt, burmistrz, prezydent miasta oraz starosta. W przypadku wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców spowodowanego przez dzikie zwierzęta, to sytuację taką należy uznać za sytuację kryzysową, wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa ludzi. Wówczas zastosowanie znajduje ustawa o zarządzaniu kryzysowym, zgodnie z którą do zadań wójta/burmistrza/prezydenta miasta należy kierowanie, monitorowanie, planowanie, reagowanie i usuwanie skutków zagrożeń na terenie gminy.

Analogicznie, na terenie powiatu, na podstawie tej samej ustawy, realizacja powyższego zadania należy do starosty. Ww. zadania stanowią zadania własne przypisane do wójta/burmistrza/prezydenta miasta oraz starosty i są przez nich finansowane.Dodatkowo ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wskazuje, że zadania ochrony ludności i obrony cywilnej polegają na działaniach związanych z wystąpieniem zagrożenia, polegających na ochronie ludności przed zagrożeniami związanymi z występowaniem zwierząt wolno żyjących (dzikich) na obszarach zamieszkałych. W ustawie tej również określono, iż do zadań rady gminy należy uchwalanie w budżecie gminy, na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), środków finansowych przewidzianych do realizacji zadań własnych w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej. Jednocześnie zgodnie z treścią ww. Ustawy tworzenie i utrzymywanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę oraz marszałka województwa zasobów ochrony ludności przeznaczonych do realizacji zadań ochrony ludności w odniesieniu do zagrożeń przekraczających obszar odpowiednio gminy,powiatu i województwa jest wykonywane jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.

Należy podkreślić, iż zwierzęta wolno żyjące stanowią dobro ogólnonarodowe (tak mówią zapisy ustawy o ochronie zwierząt). Jednak przypadek szczególny stanowią zwierzęta łowne, które zgodnie z Prawem łowieckim w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa. Obecnie mamy 23 gatunki zwierząt łownych, do których należy także problematyczny w Małopolsce dzik. Dochody pochodzące z pozyskania tusz w trakcie wykonywania decyzji dotyczącej odstrzału redukcyjnego oraz zwierzyny bezprawnie pozyskanej kierowane są do budżetu Wojewody.

W związku z powyższym wobec likwidacji zagrożenia ze strony zwierząt łownych mamy do zastosowania regulacje prawne (ustawa o zarządzaniu kryzysowym oraz ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej) stanowiące, że są to zadania własne wójta, burmistrza, prezydenta miasta i starosty, a także różne delegacje wskazujące, kiedy są to zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Jednocześnie Prawo łowieckie stanowi, iż zwierzęta łowne są własnością Skarbu Państwa. Należy wskazać, iż Prawo łowieckie, ustawa o zarządzaniu kryzysowym oraz ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej stanowią równorzędne akty prawne.

Stanowiska regionalnych izb obrachunkowych i samorządowych kolegiów odwoławczych w niniejszym zakresie są niejednolite. Próby podejmowania działań związanych z likwidacją zagrożenia ze strony zwierząt, a w szczególności ze strony zwierząt łownych, oraz zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców, powodują liczne problemy prawno – finansowe dla lokalnych samorządów.Sejmik Województwa Małopolskiego postuluje jednoznaczne i ustawowe rozstrzygnięcie, jaki organ powinien realizować i finansować działania mające na celu zniwelowanie zagrożenia ze strony zwierząt bytujących na terenach zurbanizowanych, z uwzględnieniem szczególnego przypadku jakim są zwierzęta łowne. W przypadku stwierdzenia, iż koszty ww. działań mają być ponoszone przez Skarb Państwa wnosimy o zabezpieczenie stosownych środków Skarbu Państwa na ten cel.