Czy organizowanie patriotycznych obchodów na Placu Tysiąclecia pod orłem mającym komunistyczny rodowód i symbolikę to dobry pomysł? Przedstawiciele środowisk kombatanckich twierdzą, że nie powinno się tego robić i nie zamierzają uczestniczyć w odbywających się tam uroczystościach. Burmistrz jest bardzo zdziwiony takim stawianiem sprawy.

11 listopada w Święto Niepodległości po mszy świętej w kościele św. Mikołaja uczestnicy obchodów przeszli pod tablicę niepodległościową przy dzwonnicy, gdzie złożono wieńce i znicze. Potem mieszkańcy, harcerze, poczty sztandarowe, służby mundurowe, młodzież oraz przedstawiciele organizacji społecznych pomaszerowali na Plac Tysiąclecia. Tam były przemówienia oraz ślubowanie uczniów klas mundurowych.

Jednak nie wszyscy znaleźli się na największym placu w mieście.

- Poprzedni burmistrz nie organizował tam wydarzeń, ale obecny nie ma z tym problemu. Tymczasem to miejsce jest nie do przyjęcia dla nas, represjonowanych w stanie wojennym oraz kombatantów. Lata temu jeszcze w ramach Komitetu Obywatelskiego chcieliśmy, by zburzyć ten pomnik. To nie orzeł, tylko jakaś skulona wrona z opuszczonym ogonem. Na pomniku są wizerunki sowietów, czyli naszych okupantów, z pepeszami. Świętowanie w tym miejscu z PRL-owskim rodowodem i symboliką niepodległości lub innego wydarzenia ważnego w naszej historii jest potwarzą dla prawdziwych patriotów. Miejscami do tego są tablica przy kościele lub pomnik katyński stojący w parku – przekonuje w rozmowie z nami zdenerwowany Ryszard Niedziela, internowany w stanie wojennym za działalność w "Solidarności".

Za naszym pośrednictwem chciał zainicjować dyskusję na ten temat. Choćby - jak mówi - w trosce o młodzież, w dużym stopniu nieświadomą niedawnej historii naszego kraju.

Z takimi radykalnymi poglądami dawnego działacza "Solidarności" fundamentalnie nie zgadza się burmistrz Robert Maciaszek.

- Nie wiem, jak to nawet skomentować. Mam na ten temat zupełnie inny pogląd. Plac Tysiąclecia to miejsce, na którym co roku świętujemy Dni Chrzanowa i takim pozostanie. Dla mojego pokolenia to przestrzeń spotkań. By "odczarować" niejako to miejsce mogące kojarzyć się z PRL-em, kilka lat temu zainwestowaliśmy w specjalną tablicę, na której jest orzeł w koronie oraz hasło "Wolność – niepodległość – demokracja". I pod tą tablicą, na tym miejskim placu, jak już wspomniałem, od dawna świętujemy nie tylko oficjalne uroczystości państwowe – przekonuje burmistrz.

Dodaje, że podnoszenie takich wątpliwości przy takich okazjach, jak Święto Niepodległości, rozbija jedność. Dziwi się, że osoba, która ma takie zastrzeżenia, nie zgłosiła ich bezpośrednio do niego.

- Gdyby pójść tym tokiem myślenia, to musielibyśmy zburzyć na przykład budynki urzędu skarbowego, albo ZNP, bo też powstały w poprzednim ustroju. Ludzie, którzy żyją tylko historią, dużo tracą – komentuje Robert Maciaszek.

::questionnaire{"type":"single","item":"2825"}

Historia placu i orła

Pomnik Zwycięstwa i Wolności w Chrzanowie, został odsłonięty 5 września 1971 r. wraz z oddaniem do użytku Placu Tysiąclecia. Cały pomnik kosztował 2 mln 412 tys. zł. Obok jego cokołu delegacja Wojska Polskiego złożyła w 1971 r. urnę z ziemią z 34 miejsc straceń i pamięci narodowej w powiecie chrzanowskim. Urna została wmurowana w cokół. Odkryto ją podczas rewitalizacji placu i obecnie znajduje się w chrzanowskim muzeum.

Na wykonanie Pomnika Wolności i Zwycięstwa pół wieku temu został ogłoszony konkurs.  Wpłynęło sześć prac. Komisja oceniająca wskazała jako najlepszy projekt pod nazwą "Czerwony sztandar". O wyborze zwycięskiego mieli jednak zdecydować w ankiecie sami mieszkańcy.

W konkursie startował m.in. artysta z Krzeszowic Marian Konarski. Projekt jego oraz architekta Stanisława Filipowskiego "Wymarsz partyzantów" doczekał się realizacji, choć zajął w konkursie dopiero trzecie miejsce.

- Gdyby ta praca przedstawiała motyw bolszewicki, na pewno bym się jej nie podjął – przekonywał Marian Konarski w 1996 roku w rozmowie z "Przełomem" W końcu, w czasie wojny artysta należał do AK.

Na bazie ustawiony jest cokół w kształcie prostopadłościanu, o wysokości 9,5 m (pierwotnie miał się wznosić na 14 m) na żelbetowym trzpieniu. Płaskorzeźby na jego szerszych ścianach przedstawiają żołnierza, kobietę, partyzanta, rolnika i górnika. Gipsowe wzory płaskorzeźb przygotował Marian Konarski, a wykonały je Krzeszowickie Zakłady Betoniarskie. Na ściętym od góry cokole umieszczono orła, wykonanego z 2 mm blachy miedzianej, wykutego przez krakowskiego metaloplastyka Ludwika Błasiaka.