W Myślachowicach pod Trzebinią – na prywatnych gruntach przy ul. Płockiej – ma stanąć magazyn energii o mocy 133 MW. Dla inwestora to strategiczny projekt, dla części mieszkańców – źródło lęku i poczucia pominięcia. Decyzję środowiskową burmistrz wydał 16 lipca. Teraz gmina przygotowuje warunki zabudowy. Na zebraniu wiejskim 29 września emocje sięgnęły zenitu.

W latach 90. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna hodowała tu owce i świnie. Dziś teren przy lesie ma zmienić funkcję: zamiast zwierząt pojawią się kontenery z modułami bateryjnymi, falowniki, rozdzielnia i transformator. Według zapowiedzi byłby to największy w Polsce magazyn energii, o mocy 133 MW i czasie pracy rzędu kilku godzin.

Zebranie, które zmieniło temat

Na zebranie wiejskie 29 września do domu kultury przyszło 116 mieszkańców. Oficjalnie dyskutowano o podziale funduszu sołeckiego na 2026 r., ale rozmowę całkowicie zdominowała informacja, która kilka dni wcześniej obiegła media: ukraińsko-amerykański inwestor planuje w Myślachowicach inwestycję wartą ok. miliard złotych. Wiele osób usłyszało o niej wtedy po raz pierwszy.

Burmistrz wiedział, nie powiedział

Mieszkańcy zarzucili władzom gminy brak rzetelnej informacji. Z sali padały pytania: kiedy sprzedano ziemię, co dzieje się w urzędzie, dlaczego wieś dowiaduje się o wszystkim z mediów? Burmistrz Jarosław Okoczuk tłumaczył, że przedstawiciel inwestora po raz pierwszy pojawił się u niego ponad rok temu, szukając działki pod magazyn energii. Gmina taką nie dysponowała. Później inwestor porozumiał się z prywatnym właścicielem gruntów i wrócił z gotowym planem.

Procedury jak po sznurku

24 marca 2025 r. do urzędu wpłynął wniosek spółki FOTOWOLTAIKA HIG XVIII z Warszawy o wydanie decyzji środowiskowej dla „Budowy magazynu energii wraz ze stacją elektroenergetyczną SN/WN/NN (Główny Punkt Odbioru)” na działkach nr 1064/22 i 1061/3 w obrębie Myślachowice. 9 kwietnia wszczęto postępowanie administracyjne. Wnioskodawcę dwukrotnie wzywano do uzupełnień dokumentów. Termin wydania decyzji przesunięto raz – z 29 maja do 15 lipca – ze względu na opóźnioną opinię RDOŚ. 16 lipca burmistrz wydał decyzję środowiskową. Ani urząd, ani opiniujące instytucje (RDOŚ, Wody Polskie, Sanepid) nie wymagały od inwestora pełnego raportu oddziaływania na środowisko.

Obecnie trwa postępowanie o wydanie warunków zabudowy, bo w Myślachowicach nie obowiązuje plan miejscowy. Według zapowiedzi burmistrza WZ-ka może być gotowa do końca października.

Mamy BIP, ale mamy też ludzi

Szybkie tempo i odsyłanie do BIP-u rozwścieczyły część mieszkańców. – Jest strona gminy, papierowy biuletyn, fanpage samorządowców, sołtys. Nikt nie pisnął słowa – wyliczano. Na sali padały głosy, że przy tak dużej i nowatorskiej inwestycji należały się mieszkańcom spotkania informacyjne i zwykła ludzka rozmowa.

Strach ma wiele imion

Obawy dotyczyły wszystkiego: od bezpieczeństwa po geopolitykę. – Jesteśmy przerażeni. Czy ktoś bierze pod uwagę sytuację za wschodnią granicą? – Czy nasza OSP poradzi sobie z ewentualnym pożarem baterii? – Czy to nam obniży wartość działek? – Co będzie po 17 latach kontraktu – kontenery zostaną? – Siedzimy tu jak na bombie: elektrownia, rafineria, zbiorniki paliwowe. Nie chcemy kolejnego zagrożenia – wyliczali mieszkańcy. Padały też sarkastyczne uwagi: – Prądu za darmo z tego mieć nie będziemy, prawda? – i przypomnienia lokalnego pożarów: – Akumulatory są palne, boimy się pożaru, bo wszyscy pamiętamy, co było, gdy płonęła piekarnia Pawlaka.

Retoryka, która dolała oliwy do ognia

Burmistrz, zaczynając swoje krasomówcze wystąpienie od frazy: „Widzę, że rosyjska propaganda dotarła także do Myślachowic”, spotkał się z gwałtownym sprzeciwem sali: – Pan nas obraża!

Później starał się tonować nastroje. Podkreślał, że decyzje wydawał „literalnie” w ramach przepisów, a inwestycję w Myślachowicach opiniowały instytucje państwowe. Zapewniał, że inwestor został sprawdzony, a instalacja ma być chroniona również cybernetycznie. Będący pod obstrzałem sołtys Jacek Woch zaproponował spotkanie z przedstawicielem inwestora i niezależnym ekspertem. Zaufania to jednak nie zbudowało.

Przemawia burmistrz Jarosław Okoczuk

Myślachowice patrzą na Balin

Nie jest tajemnicą, że ten sam inwestor rozważał wcześniej jako lokalizację Balin. Według jednych – wycofał się stamtąd z budową magazynów pod presją protestów społecznych, według innych - zaważyły względy ekologiczne, według burmistrza Trzebini – przez trudności z trasą kablową i liczbą właścicieli działek na jej przebiegu.

Mieszkańcy Myślachowic są przekonani, że „determinacja się opłaca”, trzeba mieć jednak sojuszników.

Po czyjej stronie władza?

– Jakie szanse ma wieś, by powstrzymać inwestycję? Wybraliśmy pana, ufaliśmy panu – wołali mieszkańcy do burmistrza.

– Dajcie mi argumenty – odpowiedział Okoczuk, po czym zaznaczył, że jako burmistrz „literalnie wykonuje obowiązki prawne”, a  budowa magazynów może nie dojść do skutku tylko wtedy, gdy zrezygnuje z niej inwestor.

Mieszkankę, która wywalczyła budowę domu na działce nieopodal planowanej teraz inwestycji, straszył sądem i wymuszał publiczne przeprosiny. Kobieta w silnych emocjach dywagowała, jakie burmistrz może mieć z korzyści z tego, że pakuje ludzi "na minę".  

Sołtys Myślachowic Jacek Woch zapowiedział, że swoje stanowisko na ten temat przedstawi w innym terminie; na razie proponuje spotkanie z inwestorem i ekspertem. Możliwa jest też nadzwyczajna sesja rady miejskiej, bo część radnych mówi wprost, że czuje się niedoinformowana.

Przemawia Jacek Woch, sołtys Myślachowic

Pieniądze, miejsca pracy i krajobraz

Inwestycja – jak podkreślał w wypowiedzi dla "Przełomu" w minionym tygodniu burmistrz – nie wygeneruje wielu etatów. Magazyn energii jest w dużej mierze bezobsługowy, potrzebny będzie tylko dozór, serwis, utrzymanie terenu.

Z punktu widzenia gminy ważne są podatki i „awans” Trzebini do roli ważnego ogniwa bezpieczeństwa energetycznego. – Nie powinno być uciążliwości dla mieszkańców. To nie panele, tylko chłodzone, zabezpieczone kontenery. Negatywnie wpłynąć mogą głównie na krajobraz, ale działka nie leży w eksponowanym miejscu – mówił burmistrz. Dla części mieszkańców to nie do przyjęcia.

Co dalej?

W najbliższych tygodniach gmina ma wydać inwestorowi warunki zabudowy. Potem – jeśli decyzja będzie pozytywna – zapewne wystąpi ob o pozwolenie na budowę. Tymczasem sołectwo domaga się rzetelnej informacji i spotkania ekspertami, którzy na temat magazynów energii powiedzą im więcej niż Google i sztuczna inteligencja, z której, jak sami przyznali, korzystali przygotowując się do zebrania sołeckiego. 

Postscriptum od autorki tekstu:

W temacie budowy magazynów energii w Myślachowicach poruszamy się między prawem i urzędniczym podejściem do tematu  a zaufaniem społecznym. Z punktu widzenia urzędniczego, wszystko jest w porządku, Z punktu widzenia mieszkańców Myślachowic – brakuje informacji, empatii i poczucia, że „ktoś jest po naszej stronie”. Spór o magazyn energii nie sporem o technologię. To test zaufania do instytucji publicznych, do samorządu i jakości lokalnej demokracji. Jeśli ten test nie ma się  zakończyć falą gniewu i rozczarowania, potrzebne są proste wyjaśnienia i realny udział mieszkańców w decyzjach, które zmieniają ich najbliższe otoczenie. Tego obecny trzebiński samorząd z burmistrzem na czele nie rozumie. 

Alicja Molenda

• Co ma powstać w Myślachowicach

• Bateryjny magazyn energii (BESS) o mocy 133 MW – największy w Polsce. Inwestorem jest DRI (grupa DTEK), technologię dostarcza Fluence. System Smartstack™ ma umożliwiać szybkie ładowanie/rozładowanie oraz zaawansowane zabezpieczenia, w tym przed cyberatakami. Magazyn ma świadczyć usługi dla systemu elektroenergetycznego (rezerwa mocy, stabilizacja napięcia i częstotliwości), pracować kontraktowo na rynku mocy przez 17 lat od 2027 r. W Polsce działają dziesiątki tysięcy małych magazynów przydomowych i firmowych; równolegle rozwijają się duże instalacje. Bezpieczeństwo zależy od jakości projektu i nadzoru: wymagane są systemy BMS, chłodzenie, separacja modułów, detekcja gazów i procedury przeciwpożarowe.

• Skala projektu (co oznaczają liczby)

  133 MW = maksymalna chwilowa moc oddawania/pobierania z sieci (porównywalna z małą elektrownią). Duża elektrownia to moc rzędu 5000 MW

  622 MWh = ilość zmagazynowanej energii. Dzieląc pojemność przez moc (622 MWh/133 MW) dostajemy ok. 4,7 h pracy przy pełnej mocy — to tzw. „czas trwania”.

  źródło: Gramwzielone.pl

• Czego boją się ludzie w Myślachowicach na podst. wypowiedzi na zebraniu wiejskim

• Pożar i awarie – czy lokalna straż ma sprzęt i procedury do gaszenia baterii?
• Hałas i oddziaływanie – obawy przed brzęczeniem transformatorów i oddziaływaniem „nieznanej” technologii na zdrowie.
• Geopolityka – wojna za wschodnią granicą, obawy o ataki na infrastrukturę krytyczną (w tym dronowe i cybernetyczne).
• Rozbudowy infrastruktury krytycznej w gminie – w okolicy jest już elektrownia i rafineria; mieszkańcy pytają, czy kolejny obiekt nie zwiększy ryzyka. 
• Rynek nieruchomości – obawy o możliwy spadek wartości działek w Myślachowicach.
• Co po kontrakcie – niepewność, co stanie się z instalacją po 17 latach jej eksploatacji, gdy inwestorowi wygaśnie umowa z PSE na magazynowanie energii .

Najczęstsze pytania dotyczące magazynów energii i odpowiedzi

1. Czy magazyn da „prąd za darmo” dla okolicy? 

- Nie. BESS handluje energią i świadczy usługi systemowe – nie jest źródłem zniżek taryfowych dla sąsiadów.

2. Czy baterie są głośne? 

Pracują z urządzeniami pomocniczymi (chłodzenie, transformatory). Hałas powinien mieścić się w normach określonych w decyzji środowiskowej.

3. Czy pożar magazynów jest możliwy? 

Tak, jak w każdej instalacji bateryjnej – ryzyko ograniczają systemy BMS, chłodzenie, separacja modułów i procedury PSP.

4. Czy mieszkańcy mają jeszcze wpływ na inwestycję? 

Na etapie WZ i późniejszych pozwoleń można składać uwagi i wnioski jeśli jest się stroną postępowania. Możliwe są konsultacje, jeśli gmina lub inwestor je zorganizują; działania informacyjne mieszkańców i radnych nie są zabronione, wręcz mile widziane.

Czytaj też: 

Na zlecenie Polskich Sieci Elektroenergetycznych, firma Electrum rozpocznie rozbudowę rozdzielni 220 kV w stacji Siersza w Czyżówce w gminie Trzebinia. Inwestycja przygotuje infrastrukturę do przyłączenia magazynu energii „Trzebinia”