Kto zaopiekuje się naszymi bliskimi, a kto nami?

We wrześniu ma rozpocząć przyjmowanie pacjentów nowy Zakład Opiekuńczo-Leczniczy przy Szpitalu Powiatowym w Chrzanowie. Powstało w nim 90 miejsc. Czy to wystarczy, by odpowiedzieć na potrzeby mieszkańców wymagających całodobowej opieki? Wszystko wskazuje na to, że zapotrzebowanie jest znacznie większe. W działającym od 26 lat ZOL-u przy ul. Śląskiej w Chrzanowie na miejsce trzeba czekać co najmniej rok.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Budynek nowego Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego przy chrzanowskim szpitalu jest już gotowy. Zanim jednak pojawią się w nim pacjenci, szpital musi uzyskać kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Najpierw kontrakt, potem nabór

Pierwotnie zakładano, że placówka rozpocznie działalność 1 stycznia 2027 roku. Taki termin został wskazany również we wniosku, na podstawie którego powiat otrzymał dofinansowanie budowy. Ponieważ inwestycję udało się zakończyć wcześniej, pojawiła się możliwość uruchomienia ZOL-u już we wrześniu.

Szpital zabiega więc o wcześniejszy kontrakt. Wynik ma być znany pod koniec sierpnia. Dopiero wtedy będzie można rozpocząć formalny nabór pacjentów.

– Nie możemy tworzyć bazy pacjentów w międzyczasie – zaznacza starosta chrzanowski Bartłomiej Gębala.

Nie oznacza to jednak, że zainteresowania nie ma. Do szpitala codziennie dzwoni kilka osób pytających o możliwość umieszczenia bliskich w nowej placówce.

Dziewięćdziesiąt łóżek może szybko się zapełnić

Powiat nie przeprowadzał badania dotyczącego zapotrzebowania na opiekę długoterminową. Zdaniem starosty skala potrzeb jest jednak widoczna bez dodatkowych analiz.

„Nie trzeba badań, żeby stwierdzić, że te 90 łóżek zostanie w bardzo krótkim czasie obłożone. Myślę, że drugie tyle z powodzeniem też mogłoby być zapełnione.”

Bartłomiej Gębala, starosta chrzanowski

Ograniczeniem jest przede wszystkim finansowanie świadczeń przez NFZ.

– Wadowice też realizują taką inwestycję i mają mniej łóżek. My wyśrubowaliśmy tę liczbę, na ile mogliśmy. A gdyby udało się, że kontrakt będzie większy, to też pewnie udałoby się wygospodarować więcej, ale trzyma nas to, co dostaniemy z NFZ – tłumaczy starosta.

Do nowego ZOL-u będą mogli trafiać nie tylko mieszkańcy powiatu chrzanowskiego. W tego rodzaju placówkach nie obowiązuje rejonizacja. Mieszkańcy naszego powiatu również korzystają dziś z zakładów znajdujących się poza jego granicami.

Personel nowego ZOL-u ma być w dużej mierze oparty na pracownikach już zatrudnionych w chrzanowskim szpitalu.

Przy Śląskiej czeka się rok i dłużej

O tym, jak duże jest zapotrzebowanie na opiekę długoterminową, świadczy sytuacja w drugim powiatowym ZOL-u, działającym przy ul. Śląskiej w Chrzanowie. Placówka prowadzona przez Zgromadzenie Sióstr Służebniczek NMP NP funkcjonuje jako Zakład Opiekuńczo-Leczniczy od 2000 roku. Wcześniej, po wojnie, działała jako Caritas, a następnie jako Dom Pomocy Społecznej.

Obecnie przebywa tam 81 przewlekle chorych kobiet.

– Na pobyt czeka się od roku w górę – mówi siostra dyrektorka Lucyna Lelito, która od 26 lat posługuje chorym w tym ośrodku.

Telefonów od rodzin nie brakuje.

– Potrzeby są cały czas jednakowe. Ludzie dzwonią, przychodzą, pytają. Dziś od godz. 8 do 13 odebrałam już pięć telefonów, ale są też dni, kiedy nikt nie dzwoni – opowiada siostra dyrektorka.

Jej zdaniem w kolejnych latach zapotrzebowanie będzie jeszcze większe.

– Starzejemy się jako społeczeństwo. Zapotrzebowanie będzie rosło – podkreśla.

Rodziny szukają miejsca także dla mężczyzn

ZOL przy ul. Śląskiej jest przeznaczony dla kobiet, ale do siostry Lucyny często trafiają również rodziny szukające opieki dla mężczyzn.

– Mamy telefony z pytaniami, gdzie umieścić dziadka czy tatę po wylewie. Jeśli chodzi o państwowe ZOL-e, to kieruję do Krakowa albo do Katowic. Są też na naszym terenie prywatne ośrodki, między innymi w Byczynie, Alwerni czy okolicach Olkusza. Ale te ośrodki prywatne też są zapełnione. Wiem, bo mi ludzie mówią – wyjaśnia.

W takich sytuacjach radzi również rodzinom kontakt z ośrodkiem pomocy społecznej.

Pacjenci są dziś w znacznie cięższym stanie

Siostra Lucyna przez ponad dwie dekady obserwowała, jak zmieniają się potrzeby osób trafiających do placówki.

– Zmieniło się nasze życie. Dawniej rodziny były wielopokoleniowe, kobiety nie pracowały, było więcej dzieci w domu. Miał się kto chorymi bliskimi opiekować. Dziś pacjenci wymagają znacznie bardziej specjalistycznej troski. Teraz trafiają do nas ludzie potrzebujący przede wszystkim leczenia, ale także rehabilitacji i terapii zajęciowej. Dawniej, w czasach Domu Pomocy Społecznej, pacjenci byli chodzący, jeździliśmy z nimi na wycieczki. Teraz mamy leżące pacjentki, czasem karmione PEG-iem czy sondą, wysadzane na wózek – mówi siostra Lucyna Lelito.

Zakład zapewnia całodobową opiekę pielęgnacyjno-higieniczną, lekarską i pielęgniarską, rehabilitację, terapię zajęciową, pomoc psychologa i neurologopedy, a także wyżywienie oraz środki medyczne i higieniczno-sanitarne.

Pacjentki mogą korzystać również z opieki duszpasterskiej. W budynku znajdują się m.in. jadalnia, sale dziennego pobytu, gabinet zabiegowo-pielęgniarski, pomieszczenia do terapii zajęciowej i rehabilitacji, specjalistyczne wózki, przystosowane łazienki oraz kaplica.

Ile kosztuje pobyt

W ZOL-u przy ul. Śląskiej pacjentka pokrywa koszty zakwaterowania i wyżywienia do wysokości 70 proc. emerytury lub renty, przy czym opłata nie może przekroczyć 250 proc. najniższej emerytury. Koszty leczenia pokrywa NFZ.

Podobne zasady będą obowiązywały w nowym ZOL-u przy chrzanowskim szpitalu. Pacjent będzie przeznaczał na pobyt 70 proc. swojej emerytury lub renty, natomiast świadczenia medyczne będą finansowane przez NFZ.

Rodziny odwiedzają bliskich

Siostra Lucyna zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt opieki długoterminowej – relacje pacjentek z rodzinami.

– Dużo jest odwiedzin. W tygodniu, jeśli rodzina jest z bliska, i w weekendy, jeśli z daleka. Nie ma pacjentki, której nikt by nie odwiedzał. Nie jest tak, że są pozostawione i stęsknione za dziećmi. Bliscy się o nie troszczą, pamiętają, odwiedzają. To bardzo dobrze świadczy o nas jako o społeczeństwie – mówi.

Pacjentki mają również dostęp do telefonów i tabletów, dzięki czemu mogą utrzymywać kontakt ze światem zewnętrznym.

Do ZOL-u przy Śląskiej trafiają kobiety z całej Polski, choć najwięcej pochodzi z powiatu chrzanowskiego.

Czytaj też: Kiedy miłość już nie wystarcza   Danuta Jakubowska opowiada jak trudno jest oddać rodzica pod opiekę innych ludzi. 

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}