Kiedy miłość nie wystarcza

::news{"type":"see-also","item":"77740"}

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Wszystko zaczęło się w 2002 roku. Pierwszy udar był ostrzeżeniem. Potem przyszły kolejne, a wraz z nimi cień demencji. Mama Danuty Jakubowskiej coraz bardziej słabła.

Danuta była sama. Pracowała na pełen etat. Z czasem każdy wyjazd do pracy stawał się koszmarem rozsypanych myśli i ściśniętego gardła.

– Codziennie bałam się, co zastanę po powrocie z pracy – wspomina.

Szukała jakiejkolwiek pomocy. Ośrodka dziennego, instytucji, która zajęłaby się mamą przez osiem godzin, kiedy ona musiała pracować. W sąsiednim Chrzanowie, w Stelli, działał taki punkt – bezpieczne miejsce z posiłkiem i zajęciami. Ale system miał swoje granice: Danuta mieszkała w Trzebini, więc jej mama nie mogła skorzystać z tej formy wsparcia.

Trzeci udar zmienił wszystko

Po trzecim udarze ordynator neurologii powiedziała Danucie wprost:

– Pani sobie nie poradzi w domu z chorą.

Takie słowa trudno przyjąć córce. Bo jak pogodzić się z tym, że miłość, nawet największa, nie zastąpi profesjonalnej opieki, cewnika, sondy i pomocy medycznej przez całą dobę? Widok matki – leżącej, bez kontaktu, podłączonej do medycznych przewodów – był dla Danuty wstrząsem.

Zaczęło się gorączkowe poszukiwanie miejsca. Telefon za telefonem, odmowa za odmową. Hospicja w okolicy przyjmowały wówczas przede wszystkim pacjentów onkologicznych. Dla chorej po udarach rodzina nie potrafiła znaleźć miejsca w publicznym systemie.

Wreszcie pojawiła się nadzieja: Zakład Opiekuńczo-Leczniczy połączony z domem opieki w Olkuszu. Placówka była prywatna, ale miała kontrakt z NFZ.

Tam Danuta usłyszała jednak: trzeba czekać.

Czekała cztery miesiące. Żeby przetrwać ten czas i nie stracić pracy, wynajęła prywatną opiekunkę.

Kiedy w końcu zadzwonił telefon z Olkusza z informacją, że jest wolne miejsce, świat Danuty na chwilę się zatrzymał.

– Do dziś, jak o tym myślę, odczuwam te same emocje. Oddanie mamy do ośrodka to był dla mnie jej pogrzeb – mówi.

Najtrudniejsza była nie tylko sama decyzja. Bolały również głosy z zewnątrz.

„Zwolnij się z pracy”. „Sama zajmij się mamą”. „Przecież jest zasiłek opiekuńczy”.

Tyle że zasiłek wynosił wówczas 560 zł. Jak za to żyć? Jak zapłacić rachunki, kupić jedzenie i leki? I co będzie później? Co stanie się z córką po śmierci mamy? Kto zatrudni kobietę w dojrzałym wieku, która na kilka lat wypadła z rynku pracy?

Lekcja godności

Obawy związane z oddaniem mamy do placówki szybko zaczęły ustępować. W Olkuszu Danuta spotkała się z bardzo dobrą opieką. Mama nie miała ani jednej odleżyny, była zadbana i codziennie kąpana.

Na początku Danuta, nauczona doświadczeniem ze szpitala, przyszła umyć mamę. Opiekunki ją powstrzymały.

– To nasze zadanie – usłyszała.

Mama Danuty żyła w ośrodku jeszcze trzy lata. Zmarła po czwartym udarze.

– Jak trudno jest patrzeć na osobę, która leży trzy lata... Nikt nie zasłużył na taki straszny los. A śmierć? To ulga. Dla tej osoby, bo kończy tę mękę, i dla rodziny, bo wie, że bliski już nie cierpi – mówi Danuta.

„Co będzie ze mną?”

Dziś Danuta Jakubowska ma 69 lat. Po doświadczeniu choroby i odchodzenia mamy coraz częściej zadaje sobie inne pytanie:

– Co będzie ze mną? Moje dzieci mają już ode mnie komunikat, a przyjeżdżały do babci, córka ze Szkocji: w razie czego macie mnie oddać do takiego zakładu i przyjeżdżać sprawdzać, czy mi się krzywda nie dzieje. 

Pani Danuta prosi, aby napisać o nastawieniu społecznym do tych trudnych spraw.

- Dlaczego zgodziłam się na tę rozmowę? Do dziś istnieje krytyka tych, którzy zdecydowali się na moje kroki. Wtedy znajomy w podobnej sytuacji słyszał: wyrodny syn, oddał matkę... Ja jestem odporna na takie komentarze i mam jeden argument: przez tydzień lub nawet kilka dni wejdź w moje położenie, a potem krytykuj...

Jej historia nie jest tylko opowieścią o chorobie jednej osoby. Pokazuje dylemat, przed którym staje coraz więcej rodzin: co zrobić, kiedy bliski wymaga całodobowej, specjalistycznej opieki, a dom i rodzinna troska przestają wystarczać?

Oddanie rodzica do ZOL-u wciąż bywa traktowane jak porzucenie. Tymczasem dla wielu rodzin jest decyzją podejmowaną właśnie z troski – po miesiącach zmęczenia, strachu, bezradności i prób pogodzenia opieki z pracą oraz własnym życiem.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Nie ma tu idealnych scenariuszy. Są wybory trudne i jeszcze trudniejsze. A za liczbami – 90 nowych łóżek, 81 zajętych miejsc, rok oczekiwania – stoją konkretni ludzie. Chorzy, którzy potrzebują pomocy, i ich bliscy, którzy pewnego dnia muszą sobie odpowiedzieć na pytanie, czy miłość wystarczy, by zapewnić im to, czego potrzebują.