Tożsamość Chrzanowa: Żydowskie dziedzictwo i Fablok - przelom.pl
Zamknij

To Żydzi zbudowali stary Chrzanów. A gdyby nie Fablok, byłby on jednym z podrzędnych galicyjskich miasteczek

Alicja Molenda
Alicja Molenda
13:28, 15.07.2026 Aktualizacja: 13:47, 15.07.2026
26 Gdyby nie Fablok i Żydzi, Chrzanów byłby podrzędnym miasteczkiem

Jak wyglądałby dziś Chrzanów, gdyby nie społeczność żydowska i Fablok? Dlaczego najpiękniejsze kamienice mają żydowskie korzenie, a dawny Dom Kultury Fabloku był sercem życia miasta? Czy mieszkańcy pogranicza Małopolski i Śląska rzeczywiście mają własną tożsamość?

O tym opowiada Eugeniusz Kępiński – jeden z najwybitniejszych znawców historii Chrzanowa – w rozmowie otwierającej cykl „Bliska Kultura. Stąd. Filary lokalnej tożsamości. Opowieści z ziemi chrzanowskiej i Krzeszowic”.

To nie jest tylko rozmowa o przeszłości. To opowieść o tym, dlaczego warto chronić pamięć o miejscach i ludziach, którzy stworzyli nasze miasta. A także o tym, co łączy  społeczności Trzebini, Libiąża, Krzeszowic, Chrzanowa.  

Najciekawsze cytaty z wywiadu:

„Społeczność żydowska w ogromnym stopniu ukształtowała wygląd centrum Chrzanowa.”

„Ulica 3 Maja w Chrzanowie to jeden z najcenniejszych fragmentów miejskiej architektury. Niemal cała została zabudowana przez żydowskich właścicieli.”

„Gdyby nie Fablok, Chrzanów byłby jednym z wielu nic nieznaczących galicyjskich miast.”

„Dom Kultury Fabloku nie był tylko miejscem imprez. Tworzył wspólnotę mieszkańców.”

„Można mieć piękny rynek, ale o tym, czy miasto żyje, decydują przede wszystkim ludzie i ich wzajemne relacje.”

„Bliskość Śląska jest faktem, ale nie oznacza, że przejęliśmy śląską mentalność”

W rozmowie przeczytacie również:

  • dlaczego Eugeniusz Kępiński uważa ulicę 3 Maja za jedną z najpiękniejszych w Chrzanowie,
  • które kamienice są jego zdaniem najcenniejszymi zabytkami miasta,
  • dlaczego warto ratować budynki o żydowskich korzeniach,
  • co dziś najbardziej zagraża lokalnej tożsamości,
  • co łączy społeczność Chrzanowa, Trzebini, Libiąża i Krzeszowic

 

To rozmowa o pamięci, która pomaga zrozumieć, kim jesteśmy i skąd jesteśmy. Początek nowego cyklu „Stąd. Filary lokalnej tożsamości na granicy Śląska i Małopolski. Opowieści z ziemi chrzanowskiej i Krzeszowic" w ramach programu "Bliska Kultura”.

Pełną treść tego ważnego wywiadu znajdziecie w bieżącym, 27. numerze papierowego "Przełomu. Jeszcze tylko dziś w sprzedaży!

Zapraszamy do czytania.

Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (26)

WYRÓŻNIONE KOMENTARZE

WojciechWojciech

3 2

polecam przeczytać książkę "Porozmawiajmy o żydach" Wojciecha Sumlinskiego i Ewy Kurek . Daje do myślenia. . . ps. długi khalne mówi to coś komuś ?

17:22, 16.07.2026

666666

4 3

twoja ksywka pasuje idelanie do odpowiedzi ktorej udzieliles

16:01, 16.07.2026

Pozostałe komentarze

yeeeyeee

39 5

Ale Chrzanów JEST podrzędnym miasteczkiem....

13:49, 15.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:1
Odpowiedz

stary zgredstary zgred

9 4

Też to chciałem napisać.

18:03, 15.07.2026

KK

29 2

Tyle wszystkim tu zostało: "Panie, kiedyś to było"

13:59, 15.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

YuMiYuMi

29 6

A najlepsze jest to że gdyby nie przemysł ościennych miast to chrzanowa na mapach by nie było!!!

14:01, 15.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:1
Odpowiedz

redred

0 0

o fajnopolak :D

17:23, 16.07.2026

OgieńOgień

27 8

Gdyby nie Chrzanów i inne miasta Polski które uzyskały prawa miejskie na długo przed ich przybyciem , żydzi nie mieli by gdzie się podziać , bo żadne państwo w Europie ich nie chciało, czym zasłużyli sobie lichwą , kłamstwem , oszustwem i JUDZENIEM jednych na drugich

18:17, 15.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:3
Odpowiedz

KeraKera

3 4

dyć👍 prowda!

07:31, 16.07.2026

jprjpr

1 1

przestań POLACZKOWAC, to ty podjudzasz tutaj jednych przeciw drugim. To co opisałeś to chyba swoje własne zachowanie

15:26, 17.07.2026

Ogień Ogień

Zgłoszono nadużycie. Komentarz został zablokowany przez administratora portalu.


MiroMiro

15 2

To pięknie , że wspaniale kamienice budowali żydzi, jednak czas idzie do przodu o historii należy pamiętać obecnie w Chrzanowie żyją i budują piękne domy Polacy.

18:24, 15.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Dzik z miasta.Dzik z miasta.

13 7

Skąd żeście wytrzepali tego dziadka?

22:26, 15.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:2
Odpowiedz

VimoVimo

3 5

ze skupu złomu

07:32, 16.07.2026

Leszek MorawieckiLeszek Morawiecki

5 3

Pan Eugeniusz jest wybitnym, niekwestionowanym znawcą historii Chrzanowa. Niestety historii ulic, kamienic chrzanowskich nie da się zmienić. Zachowały się dokumenty w Muzeum, Archiwum Sądu w Chrzanowie, a on umie z nich skorzystać.

09:35, 16.07.2026

TolaTola

16 5

Dzien bez wiadomosci o goralach z gory Synaj to dzien stracony

00:00, 16.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:3
Odpowiedz

666666

4 4

dzień bez zes***nia się bo uslyszalas/les slowo "żydzi" to dzień stracony dla ciebie. Artykuł historyczny i cala masa baranów się musi wyżalić bo przeczytali jedno słowo ... wstyd

15:18, 16.07.2026

OgieńOgień

3 4

@666 wstyd to mówić że im coś zawdzięczamy. Ludzie reagują bo pamiętają pewnie z przekazów , czym się taka współpraca kończyła , ale do takiego barana jak ty pewnie to i tak nie dotrze

18:13, 16.07.2026

666666

2 1

ogien, dla takiego rasisty jak ty to nawet nie ma co tłumaczyć, idź sobie pobecz z baranami których tu wyległo cale stado. Raz jeszcze wstyd za takich jak wy, ale w Internecie wszyscy odważni jesteście, na ulicach cale szczęście takich baranów nie słychać bo się boicie i wstydzicie swoja twarzą takie pomysły reklamować.

11:39, 17.07.2026

PakPak

8 6

napiszcie na kogo głosują teraz żydzi albo na kogo głosują UB-cy to będzie ciekawe

11:08, 16.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:1
Odpowiedz

redakcjaredakcja

0 1

my głosujemy jedynie na słuszna opcje. partia !

18:32, 16.07.2026

JanJan

12 5

Niech ten Gienek histeryk z bożej łaski napisze kiedy powstał Chrzanów, a kiedy nachodzcy żydowscy tutaj przybyli, i jak oni ten Chrzanów własnymi ekami "budowali" jak zniszczyli Polski handel, jak przejmowaki Polski interesy ziemie i kamienice, i jak traktowali Polaków przed wojna i jak pięknie witali niemców w czasie wojny. To jest bardzo ciekawe

14:07, 16.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Karolina mieszkającaKarolina mieszkająca

4 3

Z ogromnym zainteresowaniem przeczytałam wywiad z Panem Eugeniuszem. To człowiek o imponującej wiedzy historycznej i wielkiej pasji do Chrzanowa. Bardzo trafne są jego spostrzeżenia, że współczesny świat przeniósł się do internetu, a przez to coraz bardziej brakuje nam spontanicznych spotkań i zwykłych rozmów. Dziękuję za ciekawy wywiad i za przypomnienie jak ważna jest pamięć o historii oraz ludziach, którzy ją pielęgnują. Dużo siły i zdrowia dla Pana Eugeniusza.

22:07, 16.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

NickNick

0 3

Zastanawiam się tylko nad jednym. Co będzie jak trzeba będzie kiedyś oddać majątki Żydom ? Skoro większość kamienic wybudowała przed wojną społeczność żydowska to gdzie podzieje się teraz lokalna patologia i Romowie, którzy zajmują w tym momencie większość nieruchomości.

09:23, 17.07.2026
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu przelom.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

0%