Zapłacił 8 zł za postój, ale i tak dostał 150 zł opłaty dodatkowej. Powód? W parkomacie wpisał numer rejestracyjny z przestawionymi znakami. Czytelnik „Przełomu” nie kryje oburzenia:  - Przecież ja za to miejsce zapłaciłem! – mówi. W jego sprawie interweniowaliśmy u zarządcy strefy oraz u burmistrza Chrzanowa.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Okazuje się, że rozstrzygająca w tej interwencji nie jest decyzja burmistrza, lecz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który przesądził, że samorząd nie może tworzyć „reklamacji” i „odwołań” w takich sprawach.

To była pomyłka

Pan Bogdan zaparkował samochód w strefie płatnego parkowania w Chrzanowie. Jak podkreśla, postój opłacił w parkomacie. Wykupił bilet za 8 zł. Problem pojawił się po powrocie do auta, kiedy znalazł wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej w wysokości 150 zł.

Podczas wpisywania numeru rejestracyjnego popełnił tzw. czeski błąd - przestawił znaki. W efekcie w systemie widniała opłata, ale przypisana do „innego” numeru, bo choć różnica była ewidentnie wynikiem pomyłki, formalnie to już nie był ten sam zapis.

- Nie mogę zrozumieć, że za taką pomyłkę zostałem ukarany. To absurd. Chyba nie temu służy strefa. Ja za miejsce zapłaciłem – mówi czytelnik.

Zarządca działa „zero-jedynkowo”

W tej sprawie zwróciliśmy się do zarządcy strefy, czyli Miejskiego Zarządu Zasobów Komunalnych. Dyrektor Krzysztof Kłaput tłumaczy, że urząd jest związany zapisami uchwały i nie ma pola do uznaniowości.

– Uchwała mówi „zero-jedynkowo”. Jest wpisany poprawnie numer – jest opłata. Nie jest wpisany albo jest wpisany inny numer, a czeski błąd sprawia, że ten numer jest inny – nie ma opłaty – informuje dyrektor, dodając, że nie ma możliwości uznaniowego podejścia do sprawy.

Podobnie jest przy uiszczeniu opłaty za parkowanie w strefie za pomocą różnych aplikacji. Kontroler skanuje tablicę i sprawdza w bazie, czy dla tego konkretnego numeru jest opłata. Jeżeli numer w parkomacie różni się choćby przestawionymi znakami – system uznaje, że opłaty nie ma.

Czy można się odwołać?

Czytelnik próbował sprawę wyjaśniać i reklamować, bo jak argumentuje, w jego przypadku nie było żadnej próby „kombinowania”: pieniądze zostały zapłacone, tylko numer wpisany z pomyłką. Zarządca wskazał jednak, że jedyne, co może zrobić mieszkaniec, to zwrócić się do burmistrza z uwagami lub skargą.

Zapytaliśmy więc burmistrza Roberta Maciaszka, na co może liczyć osoba, która nie zgadza się z nałożoną na nią opłatą dodatkową.

Usłyszeliśmy, że w opisanej sytuacji de facto nie ma ścieżki odwoławczej czy reklamacyjnej, co wprost wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.  

Burmistrz wyjaśnia, że w tego typu sprawach nie działa zwykłe postępowanie reklamacyjne, a spór rozstrzyga się dopiero w trybie egzekucyjnym. Kluczowym środkiem prawnym jest zarzut.

- Takim głównym środkiem prawnym dłużnika jest zarzut. Wnosi się go w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego – tłumaczy.

I dodaje rzecz najważniejszą dla osób, które liczą na „wyrozumiałość” za drobną czy oczywista pomyłkę przy wpisywaniu np. numeru rejestracyjnego:

- Trzeba wskazać, że tego obowiązku nie ma. To, że ktoś się pomylił, nie jest podstawą do wniesienia zarzutu – informuje Robert Maciaszek.

Skarga prokuratora i orzeczenie sądu

Burmistrz przypomniał, że jeszcze kiedyś istniała możliwość odwoływania się do burmistrza w kwestii nałożonej opłaty dodatkowej. I ścieżka ta była zapisana w regulaminie strefy płatnego parkowania.

Skąd wziął się więc obecny, bardzo sztywny model? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrywał skargę Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie dotyczącą „uchwały strefowej”. Prokurator zarzucał, że rada miejska przekroczyła upoważnienie ustawowe, wpisując do regulaminu strefy tryb „reklamacyjny” i „odwoławczy” przy opłatach dodatkowych.

Sąd w wyroku z 14 stycznia 2020 r. stwierdził nieważność wskazanych zapisów regulaminu (m.in. tych, które mówiły o reklamacji i odwołaniu do burmistrza). Innymi słowy: samorząd może ustalić strefę i wysokość opłat, ale nie może „dopisywać” własnej ścieżki reklamacyjnej – bo obowiązek opłaty dodatkowej wynika bezpośrednio z ustawy o drogach publicznych, a kwestionowanie należności ma następować w postępowaniu egzekucyjnym.

Co to oznacza dla kierowców?

Dla naszego czytelnika oznacza to tyle, że nawet jeśli sprawa wygląda „po ludzku” na oczywistą pomyłkę, zgodnie z obowiązującym prawem jest to traktowane jak brak prawidłowej opłaty. A jeśli dojdzie do egzekucji, to zarzut można oprzeć głównie na tym, że obowiązek nie istnieje (np. pomylono adresata, właściciela, numer odczytano błędnie przez organ) – nie na tym, że kierowca sam się pomylił wpisując numer rejestracyjny.

Czytelnik nie ukrywa, że najbardziej boli go nie tylko „kara” pieniężna, ale poczucie niesprawiedliwości.

- Ja zapłaciłem za to miejsce w strefie, a zostałem ukarany jakbym nie zapłacił wcale – mówi pan Bogdan.

Sprawa ta pokazuje wyraźny konflikt między „duchem” przepisów a ich literalnym stosowaniem. Rodzi się też pytanie, czy to w porządku, że nie da się rozróżnić oszustwa od zwykłej pomyłki, szczególnie wtedy, gdy opłata została wniesiona.

Przeczytaj też:

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

OPINIA. Czeski błąd, dziki i bezradność lokalnej władzy