W powiecie chrzanowskim nie ma ani jednego schronu. Są tylko tzw. miejsca schronienia (punkty na specjalnej mapie) i to nie we wszystkich gminach. Jest ich ponad 80. 

W sieci pojawiła się niedawno aplikacja "‘Gdzie się ukryć’, która została przygotowana przez Państwową Straż Pożarną. Można ją znaleźć można pod adresem gdziesieukryc.pl. Zastąpiła aplikację o nazwie "Schrony", która w pewnym sensie wprowadzała w błąd, bo schronów w całej Polsce jest zaledwie 2235.

Poniższy spis punktów schronienia w powiecie chrzanowskim przygotowaliśmy w oparciu o nową aplikację, która jest aktualizowana. 

Gdzie znajdują się punkty schronienia

Alwernia - nie ma 

Babice - nie ma

Chrzanów

Trzebińska 1, 3, 5, 7, 11,15; Wyszyńskiego 1, 3, 7; Niepodległości 2, 4, 5, 8, 10, 11,12,14,15,16; Wodzińska 10; Garncarska 5, 9; Broniewskiego 4, 10B, 12, 12A, 14, 14A, 14B,16B, 16A; Słowackiego 8; Aleja Henryka 20, 44, 52A, 55; Grunwaldzka 1; Grzybowa 2, 4, 6; Jordana 7; Oświęcimska 11, 12; Piłsudskiego 14, Zielona 22A i 22B; Wojska Polskiego 3, 5, 6; Kopernika 1, Krasickiego 1; Partyzantów 2,4B, 48 

Trzebinia

Widokowe 7; Głogowa 12; Narutowicza 10; Szkolna 3; św. Stanisława 13 i 15; Dworcowa 6; 1 Maja 80 i 82A; Styczniowa 50 i 52

 Libiąż

11 Listopada 10; 1 Stycznia 12, 8;Wańkowicza 5, 3, 1; Plac Zwycięstwa 2, 9; Wojska Polskiego 5, 7, 9,10; 1 Maja 9; Leśna 4, 6, 8,10; Górnicza 1; Jaworowa 7, 9 

(Spis miejsc schronienia sporządzony na podst. aplikacji gdziesieukryc.pl)

Jak powinno być wyposażone miejsce schronienia

Prawo nie narzuca miejscom schronienia tak rygorystycznych norm, jak w przypadku schronów. Określa minimalne wymagania funkcjonalne i bezpieczeństwa. Zasady dotyczące miejsc schronienia wynikają m.in. z: ustawy o obronie Ojczyzny, przepisów wykonawczych i wytycznych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, zaleceń Państwowej Straży Pożarnej i RCB.

1. Konstrukcja i lokalizacja 

najlepiej poniżej poziomu gruntu, bez okien lub z możliwością ich szczelnego zabezpieczenia, ściany i stropy masywne (beton, żelbet, cegła), oddalone od dużych przeszkleń i elewacji.

2. Wejścia i ewakuacja

co najmniej jedno wejście, najlepiej dwa (drugie jako wyjście awaryjne), drzwi otwierane do wewnątrz, brak progów i przeszkód utrudniających dostęp.

3. Wentylacja

naturalna lub mechaniczna, możliwość zamknięcia dopływu powietrza w razie skażenia,  kratki wentylacyjne zabezpieczone przed gruzem i odłamkami.

4. Oświetlenie i energia

oświetlenie podstawowe (elektryczne), źródło awaryjne: latarki, lampy bateryjne, zapas baterii.

5. Wyposażenie podstawowe

Prawo mówi o „niezbędnym minimum”, czyli:  miejsca siedzące lub do leżenia (ławki, materace), apteczka pierwszej pomocy,

gaśnica, pojemniki na odpady, podstawowe narzędzia (łom, młotek – do usuwania gruzu).

6. Woda i higiena (zalecenia)

Choć nie zawsze obowiązkowe, zalecane są: zapas wody pitnej (min. 1–2 l na osobę), środki higieniczne, toaleta chemiczna lub improwizowane rozwiązanie.

Kto odpowiada za miejsca schronienia?

w budynkach mieszkalnych – właściciel lub zarządca, 

w obiektach publicznych i zakładach pracy – administrator obiektu,

w skali gminy – wójt/burmistrz/prezydent miasta (planowanie, ewidencja).

Ważne rozróżnienie

Schron zapewnia bardzo wysoki poziom ochrony, wiele godzin/dni przebywania

Ukrycie ochronne to średni poziom ochrony, na kilka–kilkanaście godzin przebywania

Miejsce (punkt) schronienia to podstawowy poziom ochrony, na przebywanie krótkie, doraźnie

Gdzie się ukryć - jak działa

Korzystając z nowej aplikacji można znaleźć miejsce krótkiego schronienia w pobliżu swojej lokalizacji. Aplikacja pozwala wyznaczyć trasę dotarcia do tego miejsca – łącznie z możliwością skorzystania z nawigacji Google. Nie ma w niej jednak informacji, ile osób może w się schronić w danym miejscu, ani o stanie technicznym poszczególnych obiektów.

Docelowo, wraz z dostosowywaniem miejsc ukrycia do odpowiednich standardów, baza takich obiektów ma być rozszerzana.

Punkt schronienia będzie mógł docelowo zgłosić do aplikacji każdy obywatel w aplikacji. Zgłoszenia będą weryfikowane przez służby zanim zostaną dodane do mapy. Aktualnie w całym kraju jest ok. 70 tys. takich obiektów.

Poprosiliśmy KP PSP w Chrzanowie o odpowiedź na kilka pytań związanych w aplikacją i punktami schronienia. 

 Jakie kryteria zostały przyjęte przy wyznaczaniu punktów schronienia?

- Wykorzystano istniejące budynki, które znajdują się w całości lub w części poniżej gruntu oraz posiadają konstrukcje umożliwiającą ochronę przez zagrożeniami związanymi z niebezpiecznymi zjawiskami pogodowymi. Każdy punkt był sprawdzony przez strażaka PSP pod kątem możliwości jego wykorzystania na potrzeby schronienia.

Czy punkty pokazane w aplikacji są przygotowane technicznie do przyjęcia większej liczby osób (wentylacja, dostęp do wody, sanitariaty, zabezpieczenie przeciwpożarowe)?

Punkty Schronienia nie są specjalnie przygotowanymi obiektami. Schrony, Ukrycia i Miejsca Doraźnego Ukrycia to inne obiekty, które, aby pełniły swoją funkcję, muszą zostać odpowiednio przygotowane i w innych sytuacjach będą potrzebne. Nasza aplikacja dotyczy Punktów Schronienia, które można wykorzystać bez potrzeby ich przygotowania w czasie pokoju. Głównym zadaniem tych obiektów jest izolacja od zagrożeń z zewnątrz, zapewnienie najbliższego realnego schronienia.

W jaki sposób mieszkańcy mają być informowani o lokalizacji najbliższego punktu schronienia oraz o konieczności skorzystania z niego w sytuacji zagrożenia?

W sytuacjach zagrożenia podstawą są oficjalne komunikaty służb. Aplikacja ma wspierać, nie zastępować komunikację kryzysową. W kolejnych tygodniach narzędzie będzie dostępne również w sklepach internetowych. Dostęp do narzędzia jest bezpłatny. Aplikacja ma na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa, budowanie jego odporności, szybkie wskazanie najbliższego punktu, gdzie można bezpiecznie przeczekać zagrożenie.

Czy straż prowadziła lub planuje prowadzić ćwiczenia i kontrole w wyznaczonych punktach schronienia, aby sprawdzić ich faktyczną funkcjonalność w warunkach kryzysowych? Jak często?

Jeśli mówimy o Punktach Schronienia w powiecie chrzanowskim to w każdym miejscu w ramach weryfikacji danych byli nasi funkcjonariusze. Punkty te stanowią podstawową formę ochrony dla ludności i nie wymagają ćwiczeń czy kontroli.

Kto ponosi odpowiedzialność za utrzymanie i nadzór nad punktami schronienia oraz jak często będą one weryfikowane pod kątem bezpieczeństwa i aktualności?

W aplikacji wskazano miejsca, które konstrukcyjnie stanowią schronienie dla ludności w przypadku zagrożenia. Są to obiekty użytkowane i spełniły warunki dla Punktów Schronieni. Właściciele i użytkownicy obiektów, w których znajdują się punkty schronienia w ramach wzajemnej pomocy powinni udostępniać je innym osobom szukającym schronienia podczas ogłoszonego alarmu informującego o zagrożeniu. Na właścicielu nie spoczywają dodatkowe obowiązki ani koszty w związku ze wskazaniem ich na mapie.

Jakie są oznaczenia punktów schronienia, wyposażenie.

Punkty schronienia nie są oznakowane. Oznakowaniem muszą być objęte Miejsca Doraźnego Schronienia organizowane przez wójtów/starostów/wojewodów.

Odpowiedzi przygotował kpt. Radosław Pikulski - z zespołu prasowego KP PSP Chrzanów.

RAMKA

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ważne definicje

1. Miejsce doraźnego schronienia (MDS): To adaptowane części budynków (piwnice, garaże, tunele) lub wolnostojące obiekty do tymczasowego ukrycia, niekoniecznie specjalnie budowane na potrzeby obrony cywilnej, ale dostosowane do spełniania funkcji osłony przed zagrożeniami.

2. Punkt schronienia: Termin używany do opisania tych istniejących, przystosowanych miejsc (MDS), które są mapowane i udostępniane obywatelom do szybkiego dostępu w sytuacji kryzysowej, jako uzupełnienie schronów i ukryć. Podsumowując, "punkt schronienia" to nazwa potoczna i operacyjna dla miejsc doraźnego schronienia (MDS) oraz innych istniejących obiektów (jak tunele, garaże), które Państwowa Straż Pożarna (PSP) oznacza i udostępnia na mapach, aby zwiększyć świadomość społeczną, w przeciwieństwie do specjalnie budowanych schronów. 

Miejsce doraźnego schronienia  nie jest tym samym co punkt schronienia, choć oba terminy odnoszą się do obiektów zapewniających tymczasową ochronę i są częścią systemu obrony cywilnej zgodnie z Ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej. Różnica polega na tym, że "miejsca schronienia" to zazwyczaj adaptowane, istniejące przestrzenie (piwnice, garaże, tunele), oferujące podstawową osłonę, podczas gdy "punkty schronienia" to nowa kategoria wprowadzona w ustawie, która obejmuje te obiekty na mapie. Takich miejsc w Polsce jest ok. 70 tysięcy.

3. Schron

Specjalnie zaprojektowana, hermetyczna konstrukcja, zapewniająca długotrwałą, najwyższą ochronę. Schrony to budowle ochronne odporne na odłamki, zagruzowanie, promieniowanie, skutki fali uderzeniowej, skażenia itp. 

 4. Ukrycie

Budowla ochronna, mniej hermetyczna niż schron, zapewniająca ograniczoną ochronę.

---------------------------------------------------------

* Schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia są obiektami zbiorowej ochrony, których zapewnienie leży w gestii organów ochrony ludności. Państwowa Straż Pożarna nie odpowiada za budowę czy modernizację schronów.

** Od 1 stycznia 2026 r. pojawił się prawny obowiązek, aby każda nowa inwestycja mieszkaniowa wielorodzinna oraz budynki użyteczności publicznej posiadały pomieszczenia mogące pełnić funkcje ochronne.

Tadeusz Jachnicki o OC i o schronach