Ministerstwo edukacji wypowiedziało się na temat finansowania dowozu dzieci do szkoły w Rozkochowie z oświatowej dotacji. Wątpliwości miał wójt i RIO. MEN nie widzi problemu.

Stanowisko ministerstwa jest odpowiedzią na interpelację Marty Stożek (Razem). Posłanka pytała, czy możliwe jest finansowanie dowozu uczniów rozkochowskiej szkoły z dotacji oświatowej, bo gmina i RIO z Krakowa mają wątpliwości.

- Ministerstwo Edukacji Narodowej od lat stoi na stanowisku, że wydatki ponoszone w związku z dowozem dzieci do szkoły (tj. koszty wynajmu pojazdu oraz wynagrodzenie kierowcy), o ile można je jednoznacznie powiązać z realizowanym przez określoną szkołę procesem dydaktyczno-wychowawczym, mogą być pokryte z ww. dotacji. Jeśli, na przykład, szkoła zostanie tak zorganizowana (stosowny zapis w statucie szkoły), że przyjmie na siebie obowiązek zapewnienia dowożenia uczniów z określonych miejsc na zajęcia edukacyjne oraz zapewnienia im w tym czasie opieki, to wydaje się możliwe finansowanie tego rodzaju wydatków bieżących ponoszonych w ramach wydatków związanych realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Bez znaczenia także jest, że dowożone dzieci mieszkają w gminie sąsiadującej z gminą udzielającą dotacji szkole - stwierdza Henryk Kiepura, sekretarz stanu w MEN.

Minister dodaje, że istotna jest również ocena czy szkoła, prowadzona przez inny podmiot niż jednostka samorządu terytorialnego, nie zastępuje gminy lub dubluje realizację ustawowych obowiązków gminy. Nie ma to miejsca jednak w przypadku Publicznej Szkoły Podstawowej w Rozkochowie, ponieważ - jak wynika z wyjaśnień Wójta Gminy Babice – Rada Gminy Babice nie ustaliła obwodu tej szkole.

Przepis mówi, że gmina w stosunku do ucznia szkoły podstawowej ma obowiązek dowożenia go do szkoły dla niego obwodowej, jeżeli droga ucznia z domu do szkoły przekracza 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych; 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych. Jeżeli droga do szkoły jest krótsza albo dziecko uczęszcza do szkoły, która nie jest dla niego szkołą obwodową, gmina nie ma obowiązku dowożenia.

W odpowiedzi ministra czytamy też, że stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej mają jedynie charakter opinii i nie stanowią wiążącej wykładni prawa. Rozstrzygnięcie w kwestii poruszonej przez Posłankę jest możliwe wyłącznie w ramach oceny konkretnego wydatku w danej szkole przez organ kontrolujący prawidłowość wykorzystania dotacji (w omawianym przypadku jest to gmina). Minister Edukacji nie jest uprawniony do kontroli gminy w poruszonym zakresie.

Skąd wziął się problem?

W 2024 r. w miejsce wygaszonej szkoły podstawowej, prowadzonej przez samorząd, powstała podstawówka publiczna kierowana przez osobę fizyczną. Dzieci za naukę nie płacą. Nie ponoszą kosztów dodatkowych zajęć, ani kosztów dowozu do szkoły. A spośród 180 uczniów dojeżdża ich obecnie 150. Zagórza, Babic, ale także z Regulic, Żarek, Libiąża czy nawet Chrzanowa. Szkołę w Rozkochowie prowadzi Anita Pytel. Na identycznych zasadach działa prowadzona przez nią od 2016 r. szkoła w Płokach w gminie Trzebinia.

Funkcjonowanie szkoły stanęło jednak pod znakiem zapytania, gdy okazało się, że jej Anita Pytel ma zwrócić gminie Babice część pieniędzy z dotacji oświatowej za dowóz uczniów do szkoły. 195 tys. zł plus odsetki. Podstawą takiego żądania gminy Babice miała być opinia na temat możliwości finansowania dowozów uczniów z dotacji  wydana przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Krakowie.

Broniąc tego wydatku  szefowa placówki Anita Pytel posługiwała się opinią Ministerstwa Edukacji z grudnia 2024 roku, zgodnie z którą dowóz uczniów do szkoły może stanowić koszty bieżące działalności placówki. Teraz ministerstwo opinię tę potwierdziło odpowiadając na interpelację poselską.

Przypomnijmy, że rozstrzyganiem tego sporu prawnego zajmuje się Wojewódzki Sąd Administracyjny, a stanowiska regionalnych izb obrachunkowych są różne.  

Szkoła w Rozkochowie cieszy się dobrą opinią wśród uczniów i rodziców. Miejmy nadzieję, że pozostanie finansowo bezpieczna i dotacji nie bezie musieć zwracać.