Na terenie Chrzanowa nie powinna powstać spalarnia - uważa Towarzystwo na rzecz Ziemi z Oświęcimia. Z jego prezesem Piotrem Rymarowiczem rozmawia Agnieszka Filipowicz.

Dlaczego odwołaliście się od decyzji burmistrza Chrzanowa o wydaniu decyzji środowiskowej dla spalarni w Chrzanowie?
- Uważamy, że w dobie kryzysu klimatycznego związanego z nadmierną emisją gazów cieplarnianych i kurczących się zasobów surowców naturalnych spalanie odpadów nie jest właściwym rozwiązaniem. Z danych amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (US EPA) wynika, że w przeliczeniu na jednostkę energii spalarnie emitują więcej CO2 niż ciepłownie węglowe. Dlatego należy wdrażać gospodarkę o obiegu zamkniętym, odpady powinny trafiać do recyklingu. Tylko w ten sposób możemy osiągnąć zakładany, określony ustawowo, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych - 55 proc. już w 2025 roku. Ponadto decyzja burmistrza Chrzanowa ma liczne braki, o których piszemy w odwołaniu.

Jakie konkretnie to argumenty?
- W uzasadnieniu podajemy siedem przyczyn odwołania. Przytoczę kilka z nich. Otóż jak wynika z analizy struktury własności gruntów w rejonie planowanej inwestycji przy ul. Pogorskiej, gminie Chrzanów przysługuje prawo rzeczowe do licznych działek w promieniu 100 m od granicy inwestycji. To powoduje, że gmina była stroną w postępowaniu dotyczącą wydania zaskarżonej decyzji. To zaś oznacza, że reprezentujący ją burmistrz Chrzanowa powinien podlegać wyłączeniu od rozpatrywania sprawy. A to z kolei prowadzi do wniosku, że decyzja została wydana przez niewłaściwy organ. Właściwy organ powinien zostać wyznaczony na wniosek burmistrza Chrzanowa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Mamy przykłady takich orzeczeń w Polsce (np. Tychy, Ruda Śląska, Bydgoszcz). Kolejny powód - w październiku 2022 roku Towarzystwo na rzecz Ziemi skierowało do organu prowadzącego postępowanie wnioski dot. uzupełnienia raportu oceny oddziaływania na środowisko w zakresie emisji wodoru i wprowadzenia do decyzji zapisów dotyczących instalacji do produkcji wodoru. Organ nie odpowiedział na te wnioski - zostały one zignorowane. Organ nie rozpatrzył ich i się do nich nie odniósł. Ograniczył się jedynie do przesłania wniosków Towarzystwa do inwestora i przeniesienia części otrzymanego stanowiska inwestora do decyzji. Takie postępowanie jest niedopuszczalne.

Co jeszcze zawarte jest w uzasadnieniu wniosku o uchylenie decyzji środowiskowej?
- Jak wynika z raportu OOŚ na terenie Chrzanowa notowane są przekroczenia stężeń średniorocznych pyłu zawieszonego PM 2,5 (poziom 21,0 µg/m3 względem dopuszczalnego od 2020 roku poziomu 20,0 µg/m3). To argument, że spalarnia w Chrzanowie powstać nie powinna. Dodam, że z takiej przyczyny Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie negatywnie zaopiniował projekt spalarni w Nowym Sączu. Poza powodami stricte środowiskowymi, mamy jeszcze braki formalne. Otóż decyzja środowiskowa została wydana w oparciu o nieaktualne przepisy dot. ochrony wód i nie została opublikowana w wersji dostosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych, zgodnie z ustawą z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

W ilu postępowaniach dotyczących tego rodzaju inwestycji uczestniczycie jako strona?
- W około 40.

Ile złożyliście odwołań i ile z nich było skutecznych?
- Złożyliśmy ok. 30 odwołań do organów drugiej instancji lub skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych. Około połowa była skuteczna, część spraw jeszcze się toczy.

Całość rozmowy dostępna w aktualnym 19. wydaniu "Przełomu"