Finisz kampanii do polskiego parlamentu, spędzam w Centralnej Azji. I wcale od spraw wyborczych nie odpoczywam - pisze w felietonie przesłanym z Kirgistanu Alicja Molenda.

Finisz kampanii do polskiego parlamentu, spędzam w Centralnej Azji. I wcale od spraw wyborczych nie odpoczywam. Przyglądam się trwającej tu właśnie kampanii prezydenckiej. Ulice Biszkeku - stolicy pięciomilionowego Kirgistanu, pełne są jak u nas ogromnych bilbordów. Azjatyccy kandydaci na prezydenta, podobnie jak kandydaci do polskiego parlamentu, postawili na taką promocję. Podróżują też po kraju, obiecują, a podwyżki odkładają na po wyborach. Uwierzyli też w promocyjną potęgę internetu. Codziennie rano na przystankach autobusowych słyszę dyskusje o śmiesznych filmikach wyborczych na witrynach kandydatów.

Ze wspomnianych bilbordów spogląda na przechodniów mnóstwo twarzy. Przy każdej hasło wyborcze. Tak samo ogólnikowe jak te w Polsce, bo kandydaci dobrze wiedzą, że lepiej nic konkretnego nie obiecać i słowa dotrzymać. Są więc ostrożni.

O prestiżowe wciąż stanowisko prezydenta w kirgiskiej republice parlamentarnej, walczyć postanowiło 81 (!) kandydatów. Tutejsze gazety piszą nie bez satysfakcji, że to na pewno rekord Guinessa. Żałują, że próby nikt nie zarejestrował. Jednak w ostatnich dniach wykluczono aż 60 chętnych. Jednym zabrakło pieniędzy na kampanię, inni nie zdali egzaminu z języka ojczystego. W części pisemnej było dyktando i krótkie wypracowanie. W ustnej, trzeba było powiedzieć wierszyk i poprawnie konwersować z komisją egzaminacyjną po kirgisku. Wielu polskich czytelników się pewnie w tym miejscu uśmiechnie, bo to komiczny z europejskiego punktu widzenia sprawdzian, ale w wielonarodowym i wielojęzycznym kraju, gdzie wszystkie szkolne podręczniki napisane są po rosyjsku, nawet inteligencja ma z językiem kirgiskim problem.

Faworyt wyborów (obecny premier Ałmaz Szarszenow Atambajew zwany Aszą) obiecuje najwięcej. M.in. poprawę stosunków narodów z południa kraju z prorosyjską północą, podniesienie najniższej pensji ze 120 do 150 dolarów, podwyżkę uposażeń nauczycieli, likwidację kolejek na granicy z Kazachstanem, w którym Kirgizi zarabiają na życie handlując, obniżenie cen mediów oraz zmianę nazwy stolicy z Biszkek na Manas. W ciągu 20 lat byłaby to już trzecia zmiana. Przed tzw. tulipanową rewolucją, która przyniosła tej byłej republice radzieckiej niepodległość, stolica kraju nazywała się Frunze, na cześć rosyjskiego generała wyzwoliciela. Nowa nazwa - Manas - uczcić ma legendarnego bohatera narodowego Kirgizów (a mają tylko jednego bohatera). Manas to także nazwa stołecznego lotniska znanego jako centralnoazjatycka amerykańska baza wojskowa. Stąd potężne transportowce latają do Afganistanu. Na życzenie Rosjan miało jej już nie być, ale z dzierżawy części portu lotniczego Kirgistan czerpie 20 procent dochodu narodowego. Zatem tej obietnicy żaden kandydat na pewno nie spełni.

Z perspektywy blisko pięciu tysięcy kilometrów widać jak bardzo problemy tego dalekiego kraju różnią się od naszych. Z kirgiskiej perspektywy na pewno można też docenić polski progres i osiągnięcia minionych 20 lat. Jedno jest jednak pewne. Podczas kampanii wyborczej politycy wszędzie są tacy sami. Identycznie puszczają oko do wyborców "na żywo" podczas spotkań i z bilbordów wierząc, że lud to kupi. A "kupić" można oczywiście najlepszego. Życzę, aby udało się państwu wybrać posłów i senatorów, którzy będą lepsi w realu niż na plakatach, i tu, w Azji, z ciekawością czekam na wynik głosowania, bo jak demokracja każe, będą to także moi przedstawiciele w parlamencie.
Alicja Molenda
Biszkek, Kirgistan