Izotoniki od dawna są chętnie wybierane przez sportowców, a od pewnego czasu coraz chętniej po te napoje sięgają osoby nieuprawiające wyczynowego sportu. Z drugiej strony nie brakuje opinii, według których tego typu produkty są niczym innym, jak "skokiem ich producentów na nasze pieniądze". Już na wstępie wypada podkreślić, że tego typu tezy nie mają nic wspólnego z prawdą. Poniżej wyjaśniamy, jak działają napoje izotoniczne i dlaczego są wybierane przez zawodowych sportowców. Przeciwnicy izotoników często wysuwają argument, że do prawidłowego nawodnienia organizmu wystarczy woda. Jest w tym sporo racji, bo to właśnie woda jest podstawowym płynem, który powinniśmy przyjmować w ciągu dnia. Należy jednak wspomnieć, że w niektórych warunkach wzrasta nasze zapotrzebowanie na płyny i składniki mineralne. Gdy zachodzą okoliczności, o których mowa, zwykła woda to za mało. Wówczas z pomocą przychodzą nam izotoniki, które dostarczają organizmowi dostateczną ilość płynu, wyrównują poziom elektrolitów i zasilają mięśnie dodatkową dawką energii.

Jak działają napoje izotoniczne?

Izotoniki dla sportowców zostały opracowane w taki sposób, by mogły chronić organizm przed odwodnieniem i jego skutkami. Pod tym pojęciem kryją się napoje funkcjonalne, których zadaniem jest dostarczenie do organizmu nie tylko płynów, ale także elektrolitów i węglowodanów. Wszystkie składniki tych napojów charakteryzują się osmolalnością (stężeniem) zbliżoną do tej, która występuje w płynach fizjologicznych. W praktyce oznacza to, że izotonik wchłania się szybko i przynosi organizmowi więcej korzyści niż zwykła woda. O jakich korzyściach mowa?

Jaką rolę odgrywają elektrolity?

Prawidłowe nawadnianie organizmu nie polega wyłącznie na uzupełnianiu poziomu płynów, ale także elektrolitów. Pod tym pojęciem kryją się wodne roztwory jonów o dodatnim lub ujemnym ładunku elektrycznym, które są nam niezbędne do życia. Odpowiadają m.in. za utrzymywanie prawidłowego napięcia w błonach komórkowych, przewodzenie impulsów elektrycznych w neuronach, prawidłową pracę mózgu, mięśni i innych organów. Najważniejsze elektrolity to sód, potas i magnez.

Czy woda zawiera elektrolity? Oczywiście, że tak. Należy jednak podkreślić, że stężenie tych pierwiastków jest stosunkowo niskie (niższe od fizjologicznego), więc wodę należy zaliczać do napojów hipotonicznych. Dość niskie ciśnienie osmotyczne sprawia, że wchłania się jeszcze szybciej niż izotonik, ale pozytywny wpływ wody na równowagę w obszarze gospodarki wodno-elektrolitowej jest wyraźnie mniejszy.

Dlaczego sportowcy wybierają izotoniki?

Intensywny wysiłek fizyczny to niełatwy sprawdzian dla organizmu. By wytworzyć dodatkową ilość energii, ciało stymuluje procesy przemiany materii. Zachodzące reakcje doprowadzają do wzrostu temperatury. By utrzymać ten parametr na prawidłowym poziomie, organizm uruchamia mechanizm termoregulacji. Zgadza się, mowa o wydzielaniu potu. Należy jednak pamiętać, że w następstwie tego tracimy nie tylko wodę, ale także elektrolity (właśnie dlatego pot jest słony i pozostawia białe ślady, najlepiej widoczne na ciemnych ubraniach).

Dzięki właściwościom, które wykazuje izotonik dla sportowców, możliwe jest szybkie uzupełnienie poziomu płynów i elektrolitów. Napój izotoniczny dodatkowo dostarcza także węglowodany, dzięki którym organizm może odbudować zapasy glikogenu mięśniowego. Wniosek? W warunkach aktywności fizycznej, izotonik stanowi najlepszy wybór.