Przewożenie towarów spoza Unii Europejskiej, bezpośrednio przez jej terytorium do innych państw leżących poza nią, wiąże się z koniecznością poniesienia opłaty celnej. Chcąc ją podzielić lub odsunąć w czasie, można skorzystać ze składu celnego, działającego na terenie UE pod kontrolą stosownego urzędu.

Jak działa skład celny?

Skład celny jest miejscem, do którego - mówiąc prościej - przywożony jest towar spoza Unii Europejskiej. W związku z tym, że punkt ten jest pod kontrolą urzędu celnego, podmiot za niego odpowiedzialny, musi prowadzić stosowną dokumentację przechowywanych w nim towarów.

Co więcej, urząd celny musi wydać zgodę na funkcjonowanie tegoż składu w określonym miejscu i formie. W ten sposób możliwe jest przywiezienie towarów spoza obszaru podległego unijnym służbom celnym, bez konieczności (przynajmniej tymczasowego) ponoszenia jakichkolwiek opłat celnych z tego tytułu.

Obszary funkcjonowania składu celnego

Można wyróżnić dwa podstawowe obszary funkcjonowania klasycznego składu celnego.

1. Przesłanie towarów spoza Unii, wiąże się z zawieszeniem ceł i innych opłat związanych z tą formą obrotu towarami. W ten sposób przedsiębiorca może przesunąć w czasie uregulowanie wszystkich niezbędnych opłat, co może mieć istotne znaczenie w kontekście utrzymania płynności finansowej.
2. Składy celne mogą również pełnić funkcję reeksportową. Oznacza to, że na ich obszar można zwozić towary spoza UE i jednocześnie eksportować je dalej, to jest ponownie poza jej granice.

Co ciekawe, w ten sposób można przechowywać towary w sposób nieograniczony czasowo. Wyjątek stanowią artykuły, które ze względu na długi czas oczekiwania, mogłyby stanowić dla odbiorcy zagrożenie.

Publiczne i prywatne prowadzenie składu celnego

Pod względem rodzaju własności, składy celne można podzielić na dwa podstawowe rodzaje.

1. Składy publiczne - to podmioty, z których korzystać może dowolny przedsiębiorca. Relacje między nim a właścicielem składu reguluje umowa, na podstawie której towar jest (przez określony czas) przechowywany na terenie składu.
2. Składy prywatne - to rodzaj składu celnego, który prowadzony jest wyłącznie na wewnętrzny użytek danego podmiotu.

Skład celny może być założony przez każde przedsiębiorstwo prywatne, aczkolwiek musi ono sporządzić specjalny wniosek i uzyskać zgodę od właściwego organu celnego. W praktyce oznacza to, że organ ten musi sprawdzić, czy na danym obszarze istnieje możliwość kontrolowania przezeń pracy składu i powiązanych z nim podmiotów.

Kiedy warto skorzystać ze składu celnego?

• Gdy na towar nie ustalono jeszcze odbiorcy.
• Gdy przedsiębiorca nie ma chwilowo środków na realizację stosownych opłat.
• Gdy istnieje kilku potencjalnych odbiorców, którzy mogliby odebrać towar zarówno na terenie Unii, jak i poza nią.

Magazyn czasowego składowania

Podobną instytucją do składu celnego jest magazyn czasowego składowania. Magazynować w nim można towary, które nie mogą przejść odprawy celnej np. z powodu braku niezbędnej dokumentacji. Przez czas przebywania towaru w magazynie czasowego składowania należy uzupełnić dokumentację, a następnie można dokonać odprawy celnej lub przenieść towar do składu celnego.